១០. កប្បមាណវបុច្ឆានិទ្ទេសោ

៦១. មជ្ឈេ សរស្មិំ តិដ្ឋតំ, [ឥច្ចាយស្មា កប្បោ]

ឱឃេ ជាតេ មហព្ភយេ;

ជរាមច្ចុបរេតានំ, ទីបំ បព្រូហិ មារិស;

ត្វញ្ច មេ ទីបមក្ខាហិ, យថាយិទំ នាបរំ សិយា.

មជ្ឈេ សរស្មិំ តិដ្ឋតន្តិ សរោ វុច្ចតិ សំសារោ អាគមនំ គមនំ គមនាគមនំ កាលំ គតិ ភវាភវោ ចុតិ ច ឧបបត្តិ ច និព្ពត្តិ ច ភេទោ ច ជាតិ ច ជរា ច មរណញ្ច. សំសារស្ស បុរិមាបិ កោដិ ន បញ្ញាយតិ, បច្ឆិមាបិ កោដិ ន បញ្ញាយតិ; មជ្ឈេវ សំសារេ សត្តា ឋិតា បតិដ្ឋិតា អល្លីនា ឧបគតា អជ្ឈោសិតា អធិមុត្តា.

កថំ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ? ឯត្តកា ជាតិយោ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ ជាតិសតានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ ជាតិសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ ជាតិសតសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកា ជាតិកោដិយោ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ ជាតិកោដិសតានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ ជាតិកោដិសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ, ហេវំ នត្ថិ. ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ ជាតិកោដិសតសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ.

ឯត្តកានិ វស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ វស្សសតានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ វស្សសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ វស្សសតសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកា វស្សកោដិយោ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ វស្សកោដិសតានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ វស្សកោដិសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ វស្សកោដិសតសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ.

ឯត្តកានិ កប្បានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ កប្បសតានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ កប្បសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ កប្បសតសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកា កប្បកោដិយោ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ កប្បកោដិសតានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ កប្បកោដិសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ កប្បកោដិសតសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិ, តតោ បរំ ន វត្តតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ.

វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា – ‘‘អនមតគ្គោយំ, ភិក្ខវេ, សំសារោ, បុព្ពា កោដិ ន បញ្ញាយតិ អវិជ្ជានីវរណានំ សត្តានំ តណ្ហាសំយោជនានំ សន្ធាវតំ សំសរតំ. ឯវំ ទីឃរត្តំ ខោ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ បច្ចនុភូតំ តិព្ពំ បច្ចនុភូតំ ព្យសនំ បច្ចនុភូតំ, កដសី វឌ្ឍិតា [កដសីវវឌ្ឍិតំ (ស្យា.) បស្ស សំ. និ. ២.១២៤]. យាវញ្ចិទំ, ភិក្ខវេ, អលមេវ សព្ពសង្ខារេសុ និព្ពិន្ទិតុំ អលំ វិរជ្ជិតុំ អលំ វិមុច្ចិតុ’’ន្តិ. ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ.

កថំ សំសារស្ស បច្ឆិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ? ឯត្តកា ជាតិយោ វដ្ដំ វត្តិស្សតិ, តតោ បរំ ន វត្តិស្សតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បច្ឆិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯត្តកានិ ជាតិសតានិ, ឯត្តកានិ ជាតិសហស្សានិ, ឯត្តកានិ ជាតិសតសហស្សានិ, ឯត្តកា ជាតិកោដិយោ, ឯត្តកានិ ជាតិកោដិសតានិ, ឯត្តកានិ ជាតិកោដិសហស្សានិ, ឯត្តកានិ ជាតិកោដិសតសហស្សានិ, ឯត្តកានិ វស្សានិ, ឯត្តកានិ វស្សសតានិ, ឯត្តកានិ វស្សសហស្សានិ, ឯត្តកានិ វស្សសតសហស្សានិ, ឯត្តកា វស្សកោដិយោ, ឯត្តកានិ វស្សកោដិសតានិ, ឯត្តកានិ វស្សកោដិសហស្សានិ, ឯត្តកានិ វស្សកោដិសតសហស្សានិ, ឯត្តកានិ កប្បានិ, ឯត្តកានិ កប្បសតានិ, ឯត្តកានិ កប្បសហស្សានិ, ឯត្តកានិ កប្បសតសហស្សានិ, ឯត្តកា កប្បកោដិយោ, ឯត្តកានិ កប្បកោដិសតានិ, ឯត្តកានិ កប្បកោដិសហស្សានិ, ឯត្តកានិ កប្បកោដិសតសហស្សានិ វដ្ដំ វត្តិស្សតិ, តតោ បរំ ន វត្តិស្សតីតិ ហេវំ នត្ថិ, ឯវម្បិ សំសារស្ស បច្ឆិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯវម្បិ សំសារស្ស បុរិមាបិ កោដិ ន បញ្ញាយតិ, បច្ឆិមាបិ កោដិ ន បញ្ញាយតិ, មជ្ឈេវ សំសារេ សត្តា ឋិតា បតិដ្ឋិតា អល្លីនា ឧបគតា អជ្ឈោសិតា អធិមុត្តាតិ – មជ្ឈេ សរស្មិំ តិដ្ឋតំ. ឥច្ចាយស្មា កប្បោតិ. ឥច្ចាតិ បទសន្ធិ…បេ…. អាយស្មាតិ បិយវចនំ…បេ…. កប្បោតិ តស្ស ព្រាហ្មណស្ស នាមំ…បេ… អភិលាបោតិ – ឥច្ចាយស្មា កប្បោ.

ឱឃេ ជាតេ មហព្ភយេតិ កាមោឃេ ភវោឃេ ទិដ្ឋោឃេ អវិជ្ជោឃេ ជាតេ សញ្ជាតេ និព្ពត្តេ អភិនិព្ពត្តេ បាតុភូតេ. មហព្ភយេតិ ជាតិភយេ ជរាភយេ ព្យាធិភយេ មរណភយេតិ – ឱឃេ ជាតេ មហព្ភយេ.

ជរាមច្ចុបរេតានន្តិ ជរាយ ផុដ្ឋានំ បរេតានំ សមោហិតានំ សមន្នាគតានំ. មច្ចុនា ផុដ្ឋានំ បរេតានំ សមោហិតានំ សមន្នាគតានំ, ជាតិយា អនុគតានំ ជរាយ អនុសដានំ ព្យាធិនា អភិភូតានំ មរណេន អព្ភាហតានំ អតាណានំ អលេណានំ អសរណានំ អសរណីភូតានន្តិ – ជរាមច្ចុបរេតានំ.

ទីបំ បព្រូហិ មារិសាតិ ទីបំ តាណំ លេណំ សរណំ គតិំ បរាយនំ [គតិបរាយនំ (ស្យា.) ឯវមុបរិបិ] ព្រូហិ អាចិក្ខាហិ ទេសេហិ បញ្ញបេហិ បដ្ឋបេហិ វិវរាហិ វិភជាហិ ឧត្តានីករោហិ បកាសេហិ. មារិសាតិ បិយវចនំ គរុវចនំ សគារវសប្បតិស្សាធិវចនមេតំ មារិសាតិ – ទីបំ បព្រូហិ មារិស.

ត្វញ្ច មេ ទីបមក្ខាហីតិ. ត្វន្តិ ភគវន្តំ ភណតិ. ទីបមក្ខាហីតិ ទីបំ តាណំ លេណំ សរណំ គតិំ បរាយនំ អក្ខាហិ អាចិក្ខាហិ ទេសេហិ បញ្ញបេហិ បដ្ឋបេហិ វិវរាហិ វិភជាហិ ឧត្តានីករោហិ បកាសេហីតិ – ត្វញ្ច មេ ទីបមក្ខាហិ.

យថាយិទំ នាបរំ សិយាតិ យថយិទំ ទុក្ខំ ឥធេវ និរុជ្ឈេយ្យ វូបសមេយ្យ អត្ថំ គច្ឆេយ្យ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ បុនបដិសន្ធិកំ ទុក្ខំ ន និព្ពត្តេយ្យ, កាមធាតុយា វា រូបធាតុយា វា អរូបធាតុយា វា កាមភវេ វា រូបភវេ វា អរូបភវេ វា សញ្ញាភវេ វា អសញ្ញាភវេ វា នេវសញ្ញានាសញ្ញាភវេ វា ឯកវោការភវេ វា ចតុវោការភវេ វា បញ្ចវោការភវេ វា បុនគតិយា វា ឧបបត្តិយា វា បដិសន្ធិយា វា ភវេ វា សំសារេ វា វដ្ដេ វា ន ជនេយ្យ ន សញ្ជនេយ្យ ន និព្ពត្តេយ្យ នាភិនិព្ពត្តេយ្យ. ឥធេវ និរុជ្ឈេយ្យ វូបសមេយ្យ អត្ថំ គច្ឆេយ្យ បដិប្បស្សម្ភេយ្យាតិ – យថាយិទំ នាបរំ សិយា. តេនាហ សោ ព្រាហ្មណោ –

‘‘មជ្ឈេ សរស្មិំ តិដ្ឋតំ, [ឥច្ចាយស្មា កប្បោ]

ឱឃេ ជាតេ មហព្ភយេ;

ជរាមច្ចុបរេតានំ, ទីបំ បព្រូហិ មារិស;

ត្វញ្ច មេ ទីបមក្ខាហិ, យថាយិទំ នាបរំ សិយា’’តិ.

៦២. មជ្ឈេ សរស្មិំ តិដ្ឋតំ, [កប្បាតិ ភគវា]

ឱឃេ ជាតេ មហព្ភយេ;

ជរាមច្ចុបរេតានំ, ទីបំ បព្រូមិ កប្ប តេ.

មជ្ឈេ សរស្មិំ តិដ្ឋតន្តិ សរោ វុច្ចតិ សំសារោ អាគមនំ គមនំ គមនាគមនំ កាលំ គតិ ភវាភវោ, ចុតិ ច ឧបបត្តិ ច និព្ពត្តិ ច ភេទោ ច ជាតិ ច ជរា ច មរណញ្ច. សំសារស្ស បុរិមាបិ កោដិ ន បញ្ញាយតិ, បច្ឆិមាបិ កោដិ ន បញ្ញាយតិ. មជ្ឈេវ សំសារេ សត្តា ឋិតា បតិដ្ឋិតា អល្លីនា ឧបគតា អជ្ឈោសិតា អធិមុត្តា.

កថំ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ…បេ… ឯវំ សំសារស្ស បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. កថំ សំសារស្ស បច្ឆិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ…បេ… ឯវំ សំសារស្ស បច្ឆិមា កោដិ ន បញ្ញាយតិ. ឯវំ សំសារស្ស បុរិមាបិ កោដិ ន បញ្ញាយតិ, បច្ឆិមាបិ កោដិ ន បញ្ញាយតិ. មជ្ឈេវ សំសារេ សត្តា ឋិតា បតិដ្ឋិតា អល្លីនា ឧបគតា អជ្ឈោសិតា អធិមុត្តាតិ – មជ្ឈេ សរស្មិំ តិដ្ឋតំ. កប្បាតិ ភគវាតិ. កប្បាតិ ភគវា តំ ព្រាហ្មណំ នាមេន អាលបតិ. ភគវាតិ គារវាធិវចនមេតំ…បេ… សច្ឆិកា បញ្ញត្តិ, យទិទំ ភគវាតិ – កប្បាតិ ភគវា.

ឱឃេ ជាតេ មហព្ភយេតិ កាមោឃេ ភវោឃេ ទិដ្ឋោឃេ អវិជ្ជោឃេ ជាតេ សញ្ជាតេ និព្ពត្តេ អភិនិព្ពត្តេ បាតុភូតេ. មហព្ភយេតិ ជាតិភយេ ជរាភយេ ព្យាធិភយេ មរណភយេតិ – ឱឃេ ជាតេ មហព្ភយេ.

ជរាមច្ចុបរេតានន្តិ ជរាយ ផុដ្ឋានំ បរេតានំ សមោហិតានំ សមន្នាគតានំ, មច្ចុនា ផុដ្ឋានំ បរេតានំ សមោហិតានំ សមន្នាគតានំ ជាតិយា អនុគតានំ ជរាយ អនុសដានំ ព្យាធិនា អភិភូតានំ មរណេន អព្ភាហតានំ អតាណានំ អលេណានំ អសរណានំ អសរណីភូតានន្តិ – ជរាមច្ចុបរេតានំ.

ទីបំ បព្រូមិ កប្ប តេតិ ទីបំ តាណំ លេណំ សរណំ គតិំ បរាយនំ ព្រូមិ អាចិក្ខាមិ ទេសេមិ បញ្ញបេមិ បដ្ឋបេមិ វិវរាមិ វិភជាមិ ឧត្តានីករោមិ បកាសេមីតិ – ទីបំ បព្រូមិ កប្ប តេ. តេនាហ ភគវា –

‘‘មជ្ឈេ សរស្មិំ តិដ្ឋតំ, [កប្បាតិ ភគវា]

ឱឃេ ជាតេ មហព្ភយេ;

ជរាមច្ចុបរេតានំ, ទីបំ បព្រូមិ កប្ប តេ’’តិ.

៦៣. អកិញ្ចនំ អនាទានំ, ឯតំ ទីបំ អនាបរំ;

និព្ពានំ ឥតិ នំ ព្រូមិ, ជរាមច្ចុបរិក្ខយំ.

អកិញ្ចនំ អនាទានន្តិ. កិញ្ចនន្តិ – រាគកិញ្ចនំ ទោសកិញ្ចនំ មោហកិញ្ចនំ មានកិញ្ចនំ ទិដ្ឋិកិញ្ចនំ កិលេសកិញ្ចនំ ទុច្ចរិតកិញ្ចនំ; កិញ្ចនប្បហានំ កិញ្ចនវូបសមំ [កិញ្ចនវូបសមោ (ស្យា.) ឯវមីទិសេសុ ឋានេសុ] កិញ្ចនបដិនិស្សគ្គំ [កិញ្ចនបដិនិស្សគ្គោ (ស្យា.)] កិញ្ចនបដិប្បស្សទ្ធិំ អមតំ និព្ពានន្តិ – អកិញ្ចនំ. អនាទានន្តិ អាទានំ វុច្ចតិ តណ្ហា. យោ រាគោ សារាគោ…បេ… អភិជ្ឈា លោភោ អកុសលមូលំ. អាទានប្បហានំ អាទានវូបសមំ អាទានបដិនិស្សគ្គំ អាទានបដិប្បស្សទ្ធិំ អមតំ និព្ពានន្តិ – អកិញ្ចនំ អនាទានំ.

ឯតំ ទីបំ អនាបរន្តិ ឯតំ ទីបំ តាណំ លេណំ សរណំ គតិ បរាយនំ. អនាបរន្តិ តម្ហា បរោ អញ្ញោ ទីបោ នត្ថិ. អថ ខោ សោ ឯវំ ទីបោ អគ្គោ ច សេដ្ឋោ ច វិសេដ្ឋោ ច បាមោក្ខោ ច ឧត្តមោ ច បវរោ ចាតិ – ឯតំ ទីបំ អនាបរំ.

និព្ពានំ ឥតិ នំ ព្រូមីតិ វានំ វុច្ចតិ តណ្ហា. យោ រាគោ សារាគោ…បេ… អភិជ្ឈា លោភោ អកុសលមូលំ. វានប្បហានំ វានវូបសមំ វានបដិនិស្សគ្គំ វានបដិប្បស្សទ្ធិំ អមតំ និព្ពានំ. ឥតីតិ បទសន្ធិ បទសំសគ្គោ បទបារិបូរី អក្ខរសមវាយោ ព្យញ្ជនសិលិដ្ឋតា បទានុបុព្ពតាបេតំ – ឥតីតិ. ព្រូមីតិ ព្រូមិ អាចិក្ខាមិ ទេសេមិ បញ្ញបេមិ បដ្ឋបេមិ វិវរាមិ វិភជាមិ ឧត្តានីករោមិ បកាសេមីតិ – និព្ពានំ ឥតិ នំ ព្រូមិ.

ជរាមច្ចុបរិក្ខយន្តិ ជរាមរណស្ស បហានំ វូបសមំ បដិនិស្សគ្គំ បដិប្បស្សទ្ធិំ អមតំ និព្ពានន្តិ – ជរាមច្ចុបរិក្ខយំ. តេនាហ ភគវា –

‘‘អកិញ្ចនំ អនាទានំ, ឯតំ ទីបំ អនាបរំ;

និព្ពានំ ឥតិ នំ ព្រូមិ, ជរាមច្ចុបរិក្ខយ’’ន្តិ.

៦៤. ឯតទញ្ញាយ យេ សតា, ទិដ្ឋធម្មាភិនិព្ពុតា;

ន តេ មារវសានុគា, ន តេ មារស្ស បទ្ធគូ [បដ្ឋគូ (ស្យា. ក.)] .

ឯតទញ្ញាយ យេ សតាតិ. ឯតន្តិ អមតំ និព្ពានំ. យោ សោ សព្ពសង្ខារសមថោ សព្ពូបធិបដិនិស្សគ្គោ តណ្ហក្ខយោ វិរាគោ និរោធោ និព្ពានំ. អញ្ញាយាតិ អញ្ញាយ ជានិត្វា តុលយិត្វា តីរយិត្វា វិភាវយិត្វា វិភូតំ កត្វា, ‘‘សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចា’’តិ…បេ… ‘‘យំ កិញ្ចិ សមុទយធម្មំ, សព្ពំ តំ និរោធធម្ម’’ន្តិ អញ្ញាយ ជានិត្វា តុលយិត្វា តីរយិត្វា វិភាវយិត្វា វិភូតំ កត្វា. យេតិ អរហន្តោ ខីណាសវា. សតាតិ ចតូហិ ការណេហិ សតា – កាយេ កាយានុបស្សនាសតិបដ្ឋានំ ភាវេន្តា [ភាវិតត្តា (ក.)] សតា…បេ… តេ វុច្ចន្តិ សតាតិ – ឯតទញ្ញាយ យេ សតា.

ទិដ្ឋធម្មាភិនិព្ពុតាតិ. ទិដ្ឋធម្មាតិ ទិដ្ឋធម្មា ញាតធម្មា តុលិតធម្មា តីរិតធម្មា វិភូតធម្មា វិភាវិតធម្មា. អភិនិព្ពុតាតិ រាគស្ស និព្ពាបិតត្តា និព្ពុតា, ទោសស្ស…បេ… សព្ពាកុសលាភិសង្ខារានំ សន្តត្តា សមិតត្តា វូបសមិតត្តា និជ្ឈាតត្តា និព្ពុតត្តា បដិប្បស្សទ្ធត្តា សន្តា ឧបសន្តា វូបសន្តា និព្ពុតា បដិប្បស្សទ្ធាតិ – ទិដ្ឋធម្មាភិនិព្ពុតា.

ន តេ មារវសានុគាតិ. មារោតិ យោ សោ មារោ កណ្ហោ អធិបតិ អន្តគូ នមុចិ បមត្តពន្ធុ. ន តេ មារវសានុគាតិ ន តេ មារស្ស វសេ វត្តន្តិ, នាបិ មារោ តេសុ វសំ វត្តេតិ. តេ មារញ្ច មារបក្ខញ្ច មារបាសញ្ច មារពឡិសញ្ច [មារពលិសញ្ច (ក.)] មារាមិសញ្ច មារវិសយញ្ច មារនិវាសញ្ច មារគោចរញ្ច មារពន្ធនញ្ច អភិភុយ្យ អភិភវិត្វា អជ្ឈោត្ថរិត្វា បរិយាទិយិត្វា មទ្ទិត្វា ចរន្តិ វិហរន្តិ ឥរិយន្តិ វត្តេន្តិ បាលេន្តិ យបេន្តិ យាបេន្តីតិ – ន តេ មារវសានុគា.

ន តេ មារស្ស បទ្ធគូតិ ន តេ មារស្ស បទ្ធា បទ្ធចរា [បដ្ឋា បដ្ឋចរា (ស្យា. ក.)] បរិចារិកា សិយា; ពុទ្ធស្ស តេ ភគវតោ បទ្ធា បទ្ធចរា បរិចារិកា សិយាតិ – ន តេ មារស្ស បទ្ធគូ. តេនាហ ភគវា –

‘‘ឯតទញ្ញាយ យេ សតា, ទិដ្ឋធម្មាភិនិព្ពុតា;

ន តេ មារវសានុគា, ន តេ មារស្ស បទ្ធគូ’’តិ.

សហ គាថាបរិយោសានា…បេ… សត្ថា មេ ភន្តេ ភគវា, សាវកោហមស្មីតិ.

កប្បមាណវបុច្ឆានិទ្ទេសោ ទសមោ.