៤. អនន្តកាយបញ្ហោ
៤. អថ ខោ មិលិន្ទស្ស រញ្ញោ ឯតទហោសិ ‘‘បណ្ឌិតោ ខោ អយំ ភិក្ខុ បដិពលោ មយា សទ្ធិំ សល្លបិតុំ, ពហុកានិ ច មេ ឋានានិ បុច្ឆិតព្ពានិ ភវិស្សន្តិ, យាវ អបុច្ឆិតានិ យេវ តានិ ឋានានិ ភវិស្សន្តិ, អថ សូរិយោ អត្ថំ គមិស្សតិ, យំនូនាហំ ស្វេ អន្តេបុរេ សល្លបេយ្យ’’ន្តិ. អថ ខោ រាជា ទេវមន្តិយំ ឯតទវោច ‘‘តេន ហិ, ត្វំ ទេវមន្តិយ, ភទន្តស្ស អារោចេយ្យាសិ ‘ស្វេ អន្តេបុរេ រញ្ញា សទ្ធិំ សល្លាបោ ភវិស្សតី’’’តិ. ឥទំ វត្វា មិលិន្ទោ រាជា ឧដ្ឋាយាសនា ថេរំ នាគសេនំ អាបុច្ឆិត្វា រថំ អភិរូហិត្វា ‘‘នាគសេនោ នាគសេនោ’’តិ សជ្ឈាយំ ករោន្តោ បក្កាមិ.
អថ ខោ ទេវមន្តិយោ អាយស្មន្តំ នាគសេនំ ឯតទវោច ‘‘រាជា, ភន្តេ, មិលិន្ទោ ឯវមាហ ‘ស្វេ អន្តេបុរេ រញ្ញា សទ្ធិំ សល្លាបោ ភវិស្សតី’’’តិ. ‘‘សុដ្ឋូ’’តិ ថេរោ អព្ភានុមោទិ. អថ ខោ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន ទេវមន្តិយោ ច អនន្តកាយោ ច មង្កុរោ ច សព្ពទិន្នោ ច យេន មិលិន្ទោ រាជា តេនុបសង្កមិំសុ, ឧបសង្កមិត្វា រាជានំ មិលិន្ទំ ឯតទវោចុំ ‘‘អាគច្ឆតុ, មហារាជ, ភទន្តោ នាគសេនោ’’តិ? ‘‘អាម អាគច្ឆតូ’’តិ. ‘‘កិត្តកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ អាគច្ឆតូ’’តិ? ‘‘យត្តកេ ភិក្ខូ ឥច្ឆតិ, តត្តកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ អាគច្ឆតូ’’តិ.
អថ ខោ សព្ពទិន្នោ អាហ ‘‘អាគច្ឆតុ, មហារាជ, ទសហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិ’’ន្តិ, ទុតិយម្បិ ខោ រាជា អាហ ‘‘យត្តកេ ភិក្ខូ ឥច្ឆតិ, តត្តកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ អាគច្ឆតូ’’តិ. ទុតិយម្បិ ខោ សព្ពទិន្នោ អាហ ‘‘អាគច្ឆតុ, មហារាជ, ទសហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិ’’ន្តិ. តតិយម្បិ ខោ រាជា អាហ ‘‘យត្តកេ ភិក្ខូ ឥច្ឆតិ, តត្តកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ អាគច្ឆតូ’’តិ. តតិយម្បិ ខោ សព្ពទិន្នោ អាហ ‘‘អាគច្ឆតុ, មហារាជ, ទសហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិ’’ន្តិ. ‘‘សព្ពោ បនាយំ សក្ការោ បដិយាទិតោ, អហំ ភណាមិ ‘យត្តកេ ភិក្ខូ ឥច្ឆតិ, តត្តកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ អាគច្ឆតូ’តិ. អយំ, ភណេ សព្ពទិន្នោ, អញ្ញថា ភណតិ, កិំ នុ មយំ នប្បដិពលា ភិក្ខូនំ ភោជនំ ទាតុ’’ន្តិ? ឯវំ វុត្តេ សព្ពទិន្នោ មង្កុ អហោសិ.
អថ ខោ ទេវមន្តិយោ ច អនន្តកាយោ ច មង្កុរោ ច យេនាយស្មា នាគសេនោ តេនុបសង្កមិំសុ, ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ នាគសេនំ ឯតទវោចុំ ‘‘រាជា, ភន្តេ, មិលិន្ទោ ឯវមាហ ‘យត្តកេ ភិក្ខូ ឥច្ឆតិ, តត្តកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ អាគច្ឆតូ’’’តិ. អថ ខោ អាយស្មា នាគសេនោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ អសីតិយា ភិក្ខុសហស្សេហិ សទ្ធិំ សាគលំ បាវិសិ.
អថ ខោ អនន្តកាយោ អាយស្មន្តំ នាគសេនំ និស្សាយ គច្ឆន្តោ អាយស្មន្តំ នាគសេនំ ឯតទវោច ‘‘ភន្តេ នាគសេន, យំ បនេតំ ព្រូសិ ‘នាគសេនោ’តិ, កតមោ ឯត្ថ, នាគសេនោ’’តិ? ថេរោ អាហ ‘‘កោ បនេត្ថ ‘នាគសេនោ’តិ មញ្ញសី’’តិ? ‘‘យោ សោ, ភន្តេ, អព្ភន្តរេ វាតោ ជីវោ បវិសតិ ច និក្ខមតិ ច, សោ ‘នាគសេនោ’តិ មញ្ញាមី’’តិ. ‘‘យទិ បនេសោ វាតោ និក្ខមិត្វា នប្បវិសេយ្យ, បវិសិត្វា ន និក្ខមេយ្យ, ជីវេយ្យ នុ ខោ សោ បុរិសោ’’តិ? ‘‘ន ហិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘យេ បនិមេ សង្ខធមកា សង្ខំ ធមេន្តិ, តេសំ វាតោ បុន បវិសតី’’តិ? ‘‘ន ហិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘យេ បនិមេ វំសធមកា វំសំ ធមេន្តិ, តេសំ វាតោ បុន បវិសតី’’តិ? ‘‘ន ហិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘យេ បនិមេ សិង្គធមកា សិង្គំ ធមេន្តិ, តេសំ វាតោ បុន បវិសតី’’តិ? ‘‘ន ហិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘អថ កិស្ស បន តេន ន មរន្តី’’តិ. ‘‘នាហំ បដិពលោ តយា វាទិនា សទ្ធិំ សល្លបិតុំ, សាធុ, ភន្តេ, អត្ថំ ជប្បេហី’’តិ. ‘‘នេសោ ជីវោ, អស្សាសបស្សាសា នាមេតេ កាយសង្ខារា’’តិ ថេរោ អភិធម្មកថំ កថេសិ. អថ អនន្តកាយោ ឧបាសកត្តំ បដិវេទេសីតិ.
អនន្តកាយបញ្ហោ ចតុត្ថោ.