៥៤៧. វេស្សន្តរជាតកំ (១០)

ទសវរកថា

១៦៥៥. ‘‘ផុស្សតី [ផុសតិ (សី. បី.)] វរវណ្ណាភេ, វរស្សុ ទសធា វរេ;

បថព្យា ចារុបុព្ពង្គិ, យំ តុយ្ហំ មនសោ បិយំ’’.

១៦៥៦. ‘‘ទេវរាជ នមោ ត្យត្ថុ, កិំ បាបំ បកតំ មយា;

រម្មា ចាវេសិ មំ ឋានា, វាតោវ ធរណីរុហំ’’.

១៦៥៧. ‘‘ន ចេវ តេ កតំ បាបំ, ន ច មេ ត្វមសិ អប្បិយា;

បុញ្ញញ្ច តេ បរិក្ខីណំ, យេន តេវំ វទាមហំ.

១៦៥៨. ‘‘សន្តិកេ មរណំ តុយ្ហំ, វិនាភាវោ ភវិស្សតិ;

បដិគណ្ហាហិ មេ ឯតេ, វរេ ទស បវេច្ឆតោ’’.

១៦៥៩. ‘‘វរំ ចេ មេ អទោ សក្ក, សព្ពភូតានមិស្សរ;

សិវិរាជស្ស ភទ្ទន្តេ, តត្ថ អស្សំ និវេសនេ.

១៦៦០. ‘‘នីលនេត្តា នីលភមុ, និលក្ខី ច យថា មិគី;

ផុស្សតី នាម នាមេន, តត្ថបស្សំ បុរិន្ទទ.

១៦៦១. ‘‘បុត្តំ លភេថ វរទំ, យាចយោគំ [យាចយោគិំ (ក.)] អមច្ឆរិំ;

បូជិតំ បដិរាជូហិ, កិត្តិមន្តំ យសស្សិនំ.

១៦៦២. ‘‘គព្ភំ មេ ធារយន្តិយា, មជ្ឈិមង្គំ អនុន្នតំ;

កុច្ឆិ អនុន្នតោ អស្ស, ចាបំវ លិខិតំ សមំ.

១៦៦៣. ‘‘ថនា មេ នប្បបតេយ្យុំ, បលិតា ន សន្តុ វាសវ;

កាយេ រជោ ន លិម្បេថ, វជ្ឈញ្ចាបិ បមោចយេ.

១៦៦៤. ‘‘មយូរកោញ្ចាភិរុទេ, នារិវរគណាយុតេ;

ខុជ្ជចេលាបកាកិណ្ណេ, សូទមាគធវណ្ណិតេ.

១៦៦៥. ‘‘ចិត្រគ្គឡេរុឃុសិតេ, សុរាមំសបពោធនេ;

សិវិរាជស្ស ភទ្ទន្តេ, តត្ថស្សំ មហេសី បិយា’’.

១៦៦៦. ‘‘យេ តេ ទស វរា ទិន្នា, មយា សព្ពង្គសោភនេ;

សិវិរាជស្ស វិជិតេ, សព្ពេ តេ លច្ឆសី វរេ.

១៦៦៧. ‘‘ឥទំ វត្វាន មឃវា, ទេវរាជា សុជម្បតិ;

ផុស្សតិយា វរំ ទត្វា, អនុមោទិត្ថ វាសវោ.

ទសវរកថា នាម.

ហេមវន្តំ

១៦៦៨. ‘‘បរូឡ្ហកច្ឆនខលោមា, បង្កទន្តា រជស្សិរា;

បគ្គយ្ហ ទក្ខិណំ ពាហុំ, កិំ មំ យាចន្តិ ព្រាហ្មណា’’.

១៦៦៩. ‘‘រតនំ ទេវ យាចាម, សិវីនំ រដ្ឋវឌ្ឍនំ;

ទទាហិ បវរំ នាគំ, ឦសាទន្តំ ឧរូឡ្ហវំ’’.

១៦៧០. ‘‘ទទាមិ ន វិកម្បាមិ, យំ មំ យាចន្តិ ព្រាហ្មណា;

បភិន្នំ កុញ្ជរំ ទន្តិំ, ឱបវយ្ហំ គជុត្តមំ’’.

១៦៧១. ‘‘ហត្ថិក្ខន្ធតោ ឱរុយ្ហ, រាជា ចាគាធិមានសោ;

ព្រាហ្មណានំ អទា ទានំ, សិវីនំ រដ្ឋវឌ្ឍនោ’’.

១៦៧២. ‘‘តទាសិ យំ ភិំសនកំ, តទាសិ លោមហំសនំ;

ហត្ថិនាគេ បទិន្នម្ហិ, មេទនី សម្បកម្បថ.

១៦៧៣. ‘‘តទាសិ យំ ភិំសនកំ, តទាសិ លោមហំសនំ;

ហត្ថិនាគេ បទិន្នម្ហិ, ខុព្ភិត្ថ នគរំ តទា.

១៦៧៤. ‘‘សមាកុលំ បុរំ អាសិ, ឃោសោ ច វិបុលោ មហា;

ហត្ថិនាគេ បទិន្នម្ហិ, សិវីនំ រដ្ឋវឌ្ឍនេ’’.

១៦៧៥. ‘‘ឧគ្គា ច រាជបុត្តា ច, វេសិយានា ច ព្រាហ្មណា;

ហត្ថារោហា អនីកដ្ឋា, រថិកា បត្តិការកា.

១៦៧៦. ‘‘កេវលោ ចាបិ និគមោ, សិវយោ ច សមាគតា;

ទិស្វា នាគំ នីយមានំ, តេ រញ្ញោ បដិវេទយុំ.

១៦៧៧. ‘‘វិធមំ ទេវ តេ រដ្ឋំ, បុត្តោ វេស្សន្តរោ តវ;

កថំ នោ ហត្ថិនំ ទជ្ជា, នាគំ រដ្ឋស្ស បូជិតំ.

១៦៧៨. ‘‘កថំ នោ កុញ្ជរំ ទជ្ជា, ឦសាទន្តំ ឧរូឡ្ហវំ;

ខេត្តញ្ញុំ សព្ពយុទ្ធានំ, សព្ពសេតំ គជុត្តមំ.

១៦៧៩. ‘‘បណ្ឌុកម្ពលសញ្ឆន្នំ, បភិន្នំ សត្តុមទ្ទនំ;

ទន្តិំ សវាឡពីជនិំ, សេតំ កេលាសសាទិសំ.

១៦៨០. ‘‘សសេតច្ឆត្តំ សឧបាធេយ្យំ, សាថព្ពនំ សហត្ថិបំ;

អគ្គយានំ រាជវាហិំ, ព្រាហ្មណានំ អទា គជំ [ធនំ (សី. បី.), ទានំ (ស្យា.)].

១៦៨១. ‘‘អន្នំ បានញ្ច យោ [សោ (សី. ស្យា. ក.)] ទជ្ជា, វត្ថសេនាសនានិ ច;

ឯតំ ខោ ទានំ បតិរូបំ, ឯតំ ខោ ព្រាហ្មណារហំ.

១៦៨២. ‘‘អយំ តេ វំសរាជា នោ, សិវីនំ រដ្ឋវឌ្ឍនោ [រដ្ឋវឌ្ឍនំ (សី.), រដ្ឋវឌ្ឍន (បី.)];

កថំ វេស្សន្តរោ បុត្តោ, គជំ ភាជេតិ សញ្ជយ.

១៦៨៣. ‘‘សចេ ត្វំ ន ករិស្សសិ, សិវីនំ វចនំ ឥទំ;

មញ្ញេ តំ សហ បុត្តេន, សិវី ហត្ថេ ករិស្សរេ’’.

១៦៨៤. ‘‘កាមំ ជនបទោ មាសិ, រដ្ឋញ្ចាបិ វិនស្សតុ;

នាហំ សិវីនំ វចនា, រាជបុត្តំ អទូសកំ;

បព្ពាជេយ្យំ សកា រដ្ឋា, បុត្តោ ហិ មម ឱរសោ.

១៦៨៥. ‘‘កាមំ ជនបទោ មាសិ, រដ្ឋញ្ចាបិ វិនស្សតុ;

នាហំ សិវីនំ វចនា, រាជបុត្តំ អទូសកំ;

បព្ពាជេយ្យំ សកា រដ្ឋា, បុត្តោ ហិ មម អត្រជោ.

១៦៨៦. ‘‘ន ចាហំ តស្មិំ ទុព្ភេយ្យំ, អរិយសីលវតោ ហិ សោ;

អសិលោកោបិ មេ អស្ស, បាបញ្ច បសវេ ពហុំ;

កថំ វេស្សន្តរំ បុត្តំ, សត្ថេន ឃាតយាមសេ’’.

១៦៨៧. ‘‘មា នំ ទណ្ឌេន សត្ថេន, ន ហិ សោ ពន្ធនារហោ;

បព្ពាជេហិ ច នំ រដ្ឋា, វង្កេ វសតុ បព្ពតេ’’.

១៦៨៨. ‘‘ឯសោ ចេ សិវីនំ ឆន្ទោ, ឆន្ទំ ន បនុទាមសេ;

ឥមំ សោ វសតុ រត្តិំ, កាមេ ច បរិភុញ្ជតុ.

១៦៨៩. ‘‘តតោ រត្យា វិវសានេ, សូរិយស្សុគ្គមនំ បតិ [សូរិយុគ្គមនេ សតិ (ក.)];

សមគ្គា សិវយោ ហុត្វា, រដ្ឋា បព្ពាជយន្តុ នំ’’.

១៦៩០. ‘‘ឧដ្ឋេហិ កត្តេ តរមានោ, គន្ត្វា វេស្សន្តរំ វទ;

សិវយោ ទេវ តេ កុទ្ធា, នេគមា ច សមាគតា.

១៦៩១. ‘‘ឧគ្គា ច រាជបុត្តា ច, វេសិយានា ច ព្រាហ្មណា;

ហត្ថារោហា អនីកដ្ឋា, រថិកា បត្តិការកា;

កេវលោ ចាបិ និគមោ, សិវយោ ច សមាគតា.

១៦៩២. ‘‘អស្មា រត្យា វិវសានេ, សូរិយស្សុគ្គមនំ បតិ;

សមគ្គា សិវយោ ហុត្វា, រដ្ឋា បព្ពាជយន្តិ តំ.

១៦៩៣. ‘‘ស កត្តា តរមានោវ, សិវិរាជេន បេសិតោ;

អាមុត្តហត្ថាភរណា, សុវត្ថោ ចន្ទនភូសិតោ.

១៦៩៤. ‘‘សីសំ ន្ហាតោ ឧទកេ សោ, អាមុត្តមណិកុណ្ឌលោ;

ឧបាគមិ បុរំ រម្មំ, វេស្សន្តរនិវេសនំ.

១៦៩៥. ‘‘តត្ថទ្ទស កុមារំ សោ, រមមានំ សកេ បុរេ;

បរិកិណ្ណំ អមច្ចេហិ, តិទសានំវ វាសវំ.

១៦៩៦. ‘‘សោ តត្ថ គន្ត្វា តរមានោ, កត្តា វេស្សន្តរំព្រវិ;

ទុក្ខំ តេ វេទយិស្សាមិ, មា មេ កុជ្ឈិ រថេសភ.

១៦៩៧. ‘‘វន្ទិត្វា រោទមានោ សោ, កត្តា រាជានមព្រវិ;

ភត្តា មេសិ មហារាជ, សព្ពកាមរសាហរោ.

១៦៩៨. ‘‘ទុក្ខំ តេ វេទយិស្សាមិ, តត្ថ អស្សាសយន្តុ មំ;

សិវយោ ទេវ តេ កុទ្ធា, នេគមា ច សមាគតា.

១៦៩៩. ‘‘ឧគ្គា ច រាជបុត្តា ច, វេសិយានា ច ព្រាហ្មណា;

ហត្ថារោហា អនីកដ្ឋា, រថិកា បត្តិការកា;

កេវលោ ចាបិ និគមោ, សិវយោ ច សមាគតា.

១៧០០. ‘‘អស្មា រត្យា វិវសានេ, សូរិយស្សុគ្គមនំ បតិ;

សមគ្គា សិវយោ ហុត្វា, រដ្ឋា បព្ពាជយន្តិ តំ’’.

១៧០១. ‘‘កិស្មិំ មេ សិវយោ កុទ្ធា, នាហំ បស្សាមិ ទុក្កដំ;

តំ មេ កត្តេ វិយាចិក្ខ, កស្មា បព្ពាជយន្តិ មំ’’.

១៧០២. ‘‘ឧគ្គា ច រាជបុត្តា ច, វេសិយានា ច ព្រាហ្មណា;

ហត្ថារោហា អនីកដ្ឋា, រថិកា បត្តិការកា;

នាគទានេន ខិយ្យន្តិ, តស្មា បព្ពាជយន្តិ តំ’’.

១៧០៣. ‘‘ហទយំ ចក្ខុម្បហំ ទជ្ជំ, កិំ មេ ពាហិរកំ ធនំ;

ហិរញ្ញំ វា សុវណ្ណំ វា, មុត្តា វេឡុរិយា មណិ.

១៧០៤. ‘‘ទក្ខិណំ វាបហំ ពាហុំ, ទិស្វា យាចកមាគតេ;

ទទេយ្យំ ន វិកម្បេយ្យំ, ទានេ មេ រមតេ មនោ.

១៧០៥. ‘‘កាមំ មំ សិវយោ សព្ពេ, បព្ពាជេន្តុ ហនន្តុ វា;

នេវ ទានា វិរមិស្សំ, កាមំ ឆិន្ទន្តុ សត្តធា’’.

១៧០៦. ‘‘ឯវំ តំ សិវយោ អាហុ, នេគមា ច សមាគតា;

កោន្តិមារាយ តីរេន, គិរិមារញ្ជរំ បតិ;

យេន បព្ពាជិតា យន្តិ, តេន គច្ឆតុ សុព្ពតោ’’.

១៧០៧. ‘‘សោហំ តេន គមិស្សាមិ, យេន គច្ឆន្តិ ទូសកា;

រត្តិន្ទិវំ មេ ខមថ, យាវ ទានំ ទទាមហំ’’.

១៧០៨. ‘‘អាមន្តយិត្ថ រាជានំ, មទ្ទិំ សព្ពង្គសោភនំ;

យំ តេ កិញ្ចិ មយា ទិន្នំ, ធនំ ធញ្ញញ្ច វិជ្ជតិ.

១៧០៩. ‘‘ហិរញ្ញំ វា សុវណ្ណំ វា, មុត្តា វេឡុរិយា ពហូ;

សព្ពំ តំ និទហេយ្យាសិ, យញ្ច តេ បេត្តិកំ ធនំ.

១៧១០. ‘‘តមព្រវិ រាជបុត្តី, មទ្ទី សព្ពង្គសោភនា;

កុហិំ ទេវ និទហាមិ, តំ មេ អក្ខាហិ បុច្ឆិតោ’’.

១៧១១. ‘‘សីលវន្តេសុ ទជ្ជាសិ, ទានំ មទ្ទិ យថារហំ;

ន ហិ ទានា បរំ អត្ថិ, បតិដ្ឋា សព្ពបាណិនំ.

១៧១២. ‘‘បុត្តេសុ មទ្ទិ ទយេសិ, សស្សុយា សសុរម្ហិ ច;

យោ ច តំ ភត្តា មញ្ញេយ្យ, សក្កច្ចំ តំ ឧបដ្ឋហេ.

១៧១៣. ‘‘នោ ចេ តំ ភត្តា មញ្ញេយ្យ, មយា វិប្បវសេន តេ;

អញ្ញំ ភត្តារំ បរិយេស, មា កិសិត្ថោ [មា កិលិត្ថ (សី. បី.)] មយា វិនា’’.

១៧១៤. ‘‘អហញ្ហិ វនំ គច្ឆាមិ, ឃោរំ វាឡមិគាយុតំ;

សំសយោ ជីវិតំ មយ្ហំ, ឯកកស្ស ព្រហាវនេ’’.

១៧១៥. ‘‘តមព្រវិ រាជបុត្តី, មទ្ទី សព្ពង្គសោភនា;

‘‘អភុម្មេ កថំ នុ ភណសិ, បាបកំ វត ភាសសិ.

១៧១៦. ‘‘នេស ធម្មោ មហារាជ, យំ ត្វំ គច្ឆេយ្យ ឯកកោ;

អហម្បិ តេន គច្ឆាមិ, យេន គច្ឆសិ ខត្តិយ.

១៧១៧. ‘‘មរណំ វា តយា សទ្ធិំ, ជីវិតំ វា តយា វិនា;

តទេវ មរណំ សេយ្យោ, យំ ចេ ជីវេ តយា វិនា.

១៧១៨. ‘‘អគ្គិំ ឧជ្ជាលយិត្វាន [និជ្ជាលយិត្វាន (សី. បី.)], ឯកជាលសមាហិតំ;

តត្ថ មេ [តត្ថេវ (ស្យា. ក.)] មរណំ សេយ្យោ, យំ ចេ ជីវេ តយា វិនា.

១៧១៩. ‘‘យថា អារញ្ញកំ នាគំ, ទន្តិំ អន្វេតិ ហត្ថិនី;

ជេស្សន្តំ គិរិទុគ្គេសុ, សមេសុ វិសមេសុ ច.

១៧២០. ‘‘ឯវំ តំ អនុគច្ឆាមិ, បុត្តេ អាទាយ បច្ឆតោ;

សុភរា តេ ភវិស្សាមិ, ន តេ ហេស្សាមិ ទុព្ភរា.

១៧២១. ‘‘ឥមេ កុមារេ បស្សន្តោ, មញ្ជុកេ បិយភាណិនេ;

អាសីនេ [អាសនេ (ក.)] វនគុម្ពស្មិំ, ន រជ្ជស្ស សរិស្សសិ.

១៧២២. ‘‘ឥមេ កុមារេ បស្សន្តោ, មញ្ជុកេ បិយភាណិនេ;

កីឡន្តេ វនគុម្ពស្មិំ, ន រជ្ជស្ស សរិស្សសិ.

១៧២៣. ‘‘ឥមេ កុមារេ បស្សន្តោ, មញ្ជុកេ បិយភាណិនេ;

អស្សមេ រមណីយម្ហិ, ន រជ្ជស្ស សរិស្សសិ.

១៧២៤. ‘‘ឥមេ កុមារេ បស្សន្តោ, មញ្ជុកេ បិយភាណិនេ;