៥៤៥. មហានារទកស្សបជាតកំ (៨)

១១៥៣. ‘‘អហុ រាជា វិទេហានំ, អង្គតិ [អង្គាតិ (សី.) ឯវមុបរិបិ] នាម ខត្តិយោ;

បហូតយោគ្គោ ធនិមា, អនន្តពលបោរិសោ.

១១៥៤. សោ ច បន្នរសិំ [បន្នរសេ (ស្យា. ក.)] រត្តិំ, បុរិមយាមេ អនាគតេ;

ចាតុមាសា [ចាតុមស្ស (សី. បី.)] កោមុទិយា, អមច្ចេ សន្និបាតយិ.

១១៥៥. ‘‘បណ្ឌិតេ សុតសម្បន្នេ, មិតបុព្ពេ [មិហិតបុព្ពេ (សី. បី.)] វិចក្ខណេ;

វិជយញ្ច សុនាមញ្ច, សេនាបតិំ អលាតកំ.

១១៥៦. ‘‘តមនុបុច្ឆិ វេទេហោ, ‘‘បច្ចេកំ ព្រូថ សំ រុចិំ;

ចាតុមាសា កោមុទជ្ជ, ជុណ្ហំ ព្យបហតំ [ព្យបគតំ (សី. បី.)] តមំ;

កាយជ្ជ រតិយា រត្តិំ, វិហរេមុ ឥមំ ឧតុំ’’.

១១៥៧. ‘‘តតោ សេនាបតិ រញ្ញោ, អលាតោ ឯតទព្រវិ;

‘‘ហដ្ឋំ យោគ្គំ ពលំ សព្ពំ, សេនំ សន្នាហយាមសេ.

១១៥៨. ‘‘និយ្យាម ទេវ យុទ្ធាយ, អនន្តពលបោរិសា;

យេ តេ វសំ ន អាយន្តិ, វសំ ឧបនយាមសេ [ឧបនិយ្យាមសេ (ក.)];

ឯសា មយ្ហំ សកា ទិដ្ឋិ, អជិតំ ឱជិនាមសេ.

១១៥៩. អលាតស្ស វចោ សុត្វា, សុនាមោ ឯតទព្រវិ;

‘‘សព្ពេ តុយ្ហំ មហារាជ, អមិត្តា វសមាគតា.

១១៦០. ‘‘និក្ខិត្តសត្ថា បច្ចត្ថា, និវាតមនុវត្តរេ;

ឧត្តមោ ឧស្សវោ អជ្ជ, ន យុទ្ធំ មម រុច្ចតិ.

១១៦១. ‘‘អន្នបានញ្ច ខជ្ជញ្ច, ខិប្បំ អភិហរន្តុ តេ;

រមស្សុ ទេវ កាមេហិ, នច្ចគីតេ សុវាទិតេ’’.

១១៦២. សុនាមស្ស វចោ សុត្វា, វិជយោ ឯតទព្រវិ;

‘‘សព្ពេ កាមា មហារាជ, និច្ចំ តវ មុបដ្ឋិតា.

១១៦៣. ‘‘ន ហេតេ ទុល្លភា ទេវ, តវ កាមេហិ មោទិតុំ;

សទាបិ កាមា សុលភា, នេតំ ចិត្តមតំ [ចិត្តំ មតី (ក.)] មម.

១១៦៤. ‘‘សមណំ ព្រាហ្មណំ វាបិ, ឧបាសេមុ ពហុស្សុតំ;

យោ នជ្ជ វិនយេ កង្ខំ, អត្ថធម្មវិទូ ឥសេ’’.

១១៦៥. វិជយស្ស វចោ សុត្វា, រាជា អង្គតិ មព្រវិ;

‘‘យថា វិជយោ ភណតិ, មយ្ហម្បេតំវ រុច្ចតិ.

១១៦៦. ‘‘សមណំ ព្រាហ្មណំ វាបិ, ឧបាសេមុ ពហុស្សុតំ;

យោ នជ្ជ វិនយេ កង្ខំ, អត្ថធម្មវិទូ ឥសេ.

១១៦៧. ‘‘សព្ពេវ សន្តា ករោថ មតិំ, កំ ឧបាសេមុ បណ្ឌិតំ;

យោ [កោ (សី. បី.)] នជ្ជ វិនយេ កង្ខំ, អត្ថធម្មវិទូ ឥសេ’’.

១១៦៨. ‘‘វេទេហស្ស វចោ សុត្វា, អលាតោ ឯតទព្រវិ;

‘‘អត្ថាយំ មិគទាយស្មិំ, អចេលោ ធីរសម្មតោ.

១១៦៩. ‘‘គុណោ កស្សបគោត្តាយំ, សុតោ ចិត្រកថី គណី;

តំ ទេវ [តទេវ (ក.)] បយិរុបាសេមុ [បយិរុបាសយ (សី. បី.)], សោ នោ កង្ខំ វិនេស្សតិ’’.

១១៧០. ‘‘អលាតស្ស វចោ សុត្វា, រាជា ចោទេសិ សារថិំ;

‘‘មិគទាយំ គមិស្សាម, យុត្តំ យានំ ឥធានយ’’.

១១៧១. តស្ស យានំ អយោជេសុំ, ទន្តំ រូបិយបក្ខរំ [រូបិយុបក្ខរំ (ក.)];

សុក្កមដ្ឋបរិវារំ, បណ្ឌរំ ទោសិនាមុខំ.

១១៧២. ‘‘តត្រាសុំ កុមុទាយុត្តា, ចត្តារោ សិន្ធវា ហយា;

អនិលូបមសមុប្បាតា [អនិលូបមសមុប្បាទា (ក.)], សុទន្តា សោណ្ណមាលិនោ.

១១៧៣. ‘‘សេតច្ឆត្តំ សេតរថោ, សេតស្សា សេតពីជនី;

វេទេហោ សហមច្ចេហិ, និយ្យំ ចន្ទោវ សោភតិ.

១១៧៤. ‘‘តមនុយាយិំសុ ពហវោ, ឥន្ទិខគ្គធរា [ឥន្ទខគ្គធរា (សី.), ឥដ្ឋិខគ្គធរា (បី.)] ពលី;

អស្សបិដ្ឋិគតា វីរា, នរា នរវរាធិបំ.

១១៧៥. សោ មុហុត្តំវ យាយិត្វា, យានា ឱរុយ្ហ ខត្តិយោ;

វេទេហោ សហមច្ចេហិ, បត្តី គុណមុបាគមិ.

១១៧៦. យេបិ តត្ថ តទា អាសុំ, ព្រាហ្មណិព្ភា សមាគតា;

ន តេ អបនយី រាជា, អកតំ ភូមិមាគតេ.

១១៧៧. ‘‘តតោ សោ មុទុកា ភិសិយា, មុទុចិត្តកសន្ថតេ [មុទុចិត្តកឡន្ទកេ (សី. បី.)];

មុទុបច្ចត្ថតេ រាជា, ឯកមន្តំ ឧបាវិសិ.

១១៧៨. ‘‘និសជ្ជ រាជា សម្មោទិ, កថំ សារណិយំ តតោ;

‘‘កច្ចិ យាបនិយំ ភន្តេ, វាតានមវិយគ្គតា [វាតានមវិសគ្គតា (សី. បី.), វាតានមវិយត្តតា (ស្យា.)].

១១៧៩. ‘‘កច្ចិ អកសិរា វុត្តិ, លភសិ [លព្ភតិ (សី. បី.)] បិណ្ឌយាបនំ [បិណ្ឌិយាបនំ (ស្យា. ក.)];

អបាពាធោ ចសិ កច្ចិ, ចក្ខុំ ន បរិហាយតិ’’.

១១៨០. តំ គុណោ បដិសម្មោទិ, វេទេហំ វិនយេ រតំ;

‘‘យាបនីយំ មហារាជ, សព្ពមេតំ តទូភយំ.

១១៨១. ‘‘កច្ចិ តុយ្ហម្បិ វេទេហ, បច្ចន្តា ន ពលីយរេ;

កច្ចិ អរោគំ យោគ្គំ តេ, កច្ចិ វហតិ វាហនំ;

កច្ចិ តេ ព្យាធយោ នត្ថិ, សរីរស្សុបតាបិយា’’ [សរីរស្សុបតាបិកា (សី. បី.), សរីរស្សុបតាបនា (?)].

១១៨២. បដិសម្មោទិតោ រាជា, តតោ បុច្ឆិ អនន្តរា;

អត្ថំ ធម្មញ្ច ញាយញ្ច, ធម្មកាមោ រថេសភោ.

១១៨៣. ‘‘កថំ ធម្មំ ចរេ មច្ចោ, មាតាបិតូសុ កស្សប;

កថំ ចរេ អាចរិយេ, បុត្តទារេ កថំ ចរេ.

១១៨៤. ‘‘កថំ ចរេយ្យ វុឌ្ឍេសុ, កថំ សមណព្រាហ្មណេ;

កថញ្ច ពលកាយស្មិំ, កថំ ជនបទេ ចរេ.

១១៨៥. ‘‘កថំ ធម្មំ ចរិត្វាន, មច្ចា គច្ឆន្តិ [បេច្ច គច្ឆតិ (សី. ស្យា. បី.)] សុគ្គតិំ;

កថញ្ចេកេ អធម្មដ្ឋា, បតន្តិ និរយំ អថោ’’.

១១៨៦. ‘‘វេទេហស្ស វចោ សុត្វា, កស្សបោ ឯតទព្រវិ;

‘‘‘សុណោហិ មេ មហារាជ, សច្ចំ អវិតថំ បទំ.

១១៨៧. ‘‘‘នត្ថិ ធម្មចរិតស្ស [ធម្មស្ស ចិណ្ណស្ស (សី.)], ផលំ កល្យាណបាបកំ;

នត្ថិ ទេវ បរោ លោកោ, កោ តតោ ហិ ឥធាគតោ.

១១៨៨. ‘‘‘នត្ថិ ទេវ បិតរោ វា, កុតោ មាតា កុតោ បិតា;

នត្ថិ អាចរិយោ នាម, អទន្តំ កោ ទមេស្សតិ.

១១៨៩. ‘‘‘សមតុល្យានិ ភូតានិ, នត្ថិ ជេដ្ឋាបចាយិកា;

នត្ថិ ពលំ វីរិយំ វា, កុតោ ឧដ្ឋានបោរិសំ;

និយតានិ ហិ ភូតានិ, យថា គោដវិសោ តថា.

១១៩០. ‘‘‘លទ្ធេយ្យំ លភតេ មច្ចោ, តត្ថ ទានផលំ កុតោ;

នត្ថិ ទានផលំ ទេវ, អវសោ ទេវវីរិយោ.

១១៩១. ‘‘‘ពាលេហិ ទានំ បញ្ញត្តំ, បណ្ឌិតេហិ បដិច្ឆិតំ;

អវសា ទេន្តិ ធីរានំ, ពាលា បណ្ឌិតមានិនោ.

១១៩២. ‘‘‘សត្តិមេ សស្សតា កាយា, អច្ឆេជ្ជា អវិកោបិនោ;

តេជោ បថវី អាបោ ច, វាយោ សុខំ ទុខញ្ចិមេ;

ជីវេ ច សត្តិមេ កាយា, យេសំ ឆេត្តា ន វិជ្ជតិ.

១១៩៣. ‘‘‘នត្ថិ ហន្តា វ ឆេត្តា វា, ហញ្ញេ យេវាបិ [ហញ្ញរេ វាបិ (សី. ស្យា. បី.)] កោចិ នំ;

អន្តរេនេវ កាយានំ, សត្ថានិ វីតិវត្តរេ.

១១៩៤. ‘‘‘យោ ចាបិ [យោបាយំ (សី. បី.), យោ ចាយំ (ស្យា. ក.)] សិរមាទាយ, បរេសំ និសិតាសិនា;

ន សោ ឆិន្ទតិ តេ កាយេ, តត្ថ បាបផលំ កុតោ.

១១៩៥. ‘‘‘ចុល្លាសីតិមហាកប្បេ, សព្ពេ សុជ្ឈន្តិ សំសរំ;

អនាគតេ តម្ហិ កាលេ, សញ្ញតោបិ ន សុជ្ឈតិ.

១១៩៦. ‘‘‘ចរិត្វាបិ ពហុំ ភទ្រំ, នេវ សុជ្ឈន្តិនាគតេ;

បាបញ្ចេបិ ពហុំ កត្វា, តំ ខណំ នាតិវត្តរេ.

១១៩៧. ‘‘‘អនុបុព្ពេន នោ សុទ្ធិ, កប្បានំ ចុល្លសីតិយា;

និយតិំ នាតិវត្តាម, វេលន្តមិវ សាគរោ’’’.

១១៩៨. កស្សបស្ស វចោ សុត្វា, អលាតោ ឯតទព្រវិ;

‘‘យថា ភទន្តោ ភណតិ, មយ្ហម្បេតំវ រុច្ចតិ.

១១៩៩. ‘‘អហម្បិ បុរិមំ ជាតិំ, សរេ សំសរិតត្តនោ;

បិង្គលោ នាមហំ អាសិំ, លុទ្ទោ គោឃាតកោ បុរេ.

១២០០. ‘‘ពារាណសិយំ ផីតាយំ, ពហុំ បាបំ កតំ មយា;

ពហូ មយា ហតា បាណា, មហិំសា សូករា អជា.

១២០១. ‘‘តតោ ចុតោ ឥធ ជាតោ, ឥទ្ធេ សេនាបតីកុលេ;

នត្ថិ នូន ផលំ បាបំ, យោហំ [បាបេ សោហំ (សី. បី.)] ន និរយំ គតោ.

១២០២. អថេត្ថ ពីជកោ នាម, ទាសោ អាសិ បដច្ចរី [បឡច្ចរី (សី. បី.), បដជ្ជរី (ក.)];

ឧបោសថំ ឧបវសន្តោ, គុណសន្តិកុបាគមិ.

១២០៣. កស្សបស្ស វចោ សុត្វា, អលាតស្ស ច ភាសិតំ;

បស្សសន្តោ មុហុំ ឧណ្ហំ, រុទំ អស្សូនិ វត្តយិ.

១២០៤. តមនុបុច្ឆិ វេទេហោ, ‘‘កិមត្ថំ សម្ម រោទសិ;

កិំ តេ សុតំ វា ទិដ្ឋំ វា, កិំ មំ វេទេសិ វេទនំ’’.

១២០៥. វេទេហស្ស វចោ សុត្វា, ពីជកោ ឯតទព្រវិ;

‘‘នត្ថិ មេ វេទនា ទុក្ខា, មហារាជ សុណោហិ មេ.

១២០៦. ‘‘អហម្បិ បុរិមំ ជាតិំ, សរាមិ សុខមត្តនោ;

សាកេតាហំ បុរេ អាសិំ, ភាវសេដ្ឋិ គុណេ រតោ.

១២០៧. ‘‘សម្មតោ ព្រាហ្មណិព្ភានំ, សំវិភាគរតោ សុចិ;

ន ចាបិ បាបកំ កម្មំ, សរាមិ កតមត្តនោ.

១២០៨. ‘‘តតោ ចុតាហំ វេទេហ, ឥធ ជាតោ ទុរិត្ថិយា;

គព្ភម្ហិ កុម្ភទាសិយា, យតោ ជាតោ សុទុគ្គតោ.

១២០៩. ‘‘ឯវម្បិ ទុគ្គតោ សន្តោ, សមចរិយំ អធិដ្ឋិតោ;

ឧបឌ្ឍភាគំ ភត្តស្ស, ទទាមិ យោ មេ ឥច្ឆតិ.

១២១០. ‘‘ចាតុទ្ទសិំ បញ្ចទសិំ, សទា ឧបវសាមហំ;

ន ចាបិ [ន អហំ (ក.)] ភូតេ ហិំសាមិ, ថេយ្យញ្ចាបិ វិវជ្ជយិំ.

១២១១. ‘‘សព្ពមេវ ហិ នូនេតំ, សុចិណ្ណំ ភវតិ និប្ផលំ;

និរត្ថំ មញ្ញិទំ សីលំ, អលាតោ ភាសតី យថា.

១២១២. ‘‘កលិមេវ នូន គណ្ហាមិ, អសិប្បោ ធុត្តកោ យថា;

កដំ អលាតោ គណ្ហាតិ, កិតវោសិក្ខិតោ យថា.

១២១៣. ‘‘ទ្វារំ នប្បដិបស្សាមិ, យេន គច្ឆាមិ សុគ្គតិំ;

តស្មា រាជ បរោទាមិ, សុត្វា កស្សបភាសិតំ’’.

១២១៤. ពីជកស្ស វចោ សុត្វា, រាជា អង្គតិ មព្រវិ;

‘‘នត្ថិ ទ្វារំ សុគតិយា, និយតិំ [និយតំ (ស្យា.)] កង្ខ ពីជក.

១២១៥. ‘‘សុខំ វា យទិ វា ទុក្ខំ, និយតិយា កិរ លព្ភតិ;

សំសារសុទ្ធិ សព្ពេសំ, មា តុរិត្ថោ [តុរិតោ (ស្យា.)] អនាគតេ.

១២១៦. ‘‘អហម្បិ បុព្ពេ កល្យាណោ, ព្រាហ្មណិព្ភេសុ ព្យាវដោ [វាវដោ (ក.)];

វោហារមនុសាសន្តោ, រតិហីនោ តទន្តរា’’.

១២១៧. ‘‘បុនបិ ភន្តេ ទក្ខេមុ, សង្គតិ ចេ ភវិស្សតិ’’;

ឥទំ វត្វាន វេទេហោ, បច្ចគា សនិវេសនំ.

១២១៨. តតោ រត្យា វិវសានេ, ឧបដ្ឋានម្ហិ អង្គតិ;

អមច្ចេ សន្និបាតេត្វា, ឥទំ វចនមព្រវិ.

១២១៩. ‘‘ចន្ទកេ មេ វិមានស្មិំ, សទា កាមេ វិធេន្តុ មេ;

មា ឧបគច្ឆុំ អត្ថេសុ, គុយ្ហប្បកាសិយេសុ ច.

១២២០. ‘‘វិជយោ ច សុនាមោ ច, សេនាបតិ អលាតកោ;

ឯតេ អត្ថេ និសីទន្តុ, វោហារកុសលា តយោ’’.

១២២១. ឥទំ វត្វាន វេទេហោ, កាមេវ ពហុមញ្ញថ;

ន ចាបិ ព្រាហ្មណិព្ភេសុ, អត្ថេ កិស្មិញ្ចិ ព្យាវដោ.

១២២២. តតោ ទ្វេសត្តរត្តស្ស, វេទេហស្សត្រជា បិយា;

រាជកញ្ញា រុចា [រុជា (សី. បី.) ឯវមុបរិបិ] នាម, ធាតិមាតរមព្រវិ.

១២២៣. ‘អលង្ករោថ មំ ខិប្បំ, សខិយោ ចាលង្ករោន្តុ [ច ករោន្តុ (សី. បី.)] មេ;

សុវេ បន្នរសោ ទិព្យោ, គច្ឆំ ឥស្សរសន្តិកេ’ [បិតុស្ស សន្តិកេ (ស្យា.)].

១២២៤. តស្សា មាល្យំ អភិហរិំសុ, ចន្ទនញ្ច មហារហំ;

មណិសង្ខមុត្តារតនំ, នានារត្តេ ច អម្ពរេ.