៥៤១. និមិជាតកំ (៤)

៤២១. ‘‘អច្ឆេរំ វត លោកស្មិំ, ឧប្បជ្ជន្តិ វិចក្ខណា;

យទា អហុ និមិរាជា, បណ្ឌិតោ កុសលត្ថិកោ.

៤២២. ‘‘រាជា សព្ពវិទេហានំ, អទា ទានំ អរិន្ទមោ;

តស្ស តំ ទទតោ ទានំ, សង្កប្បោ ឧទបជ្ជថ;

ទានំ វា ព្រហ្មចរិយំ វា, កតមំ សុ មហប្ផលំ.

៤២៣. តស្ស សង្កប្បមញ្ញាយ, មឃវា ទេវកុញ្ជរោ;

សហស្សនេត្តោ បាតុរហុ, វណ្ណេន វិហនំ [និហនំ (សី. បី.), វិហតំ (ស្យា. ក.)] តមំ.

៤២៤. សលោមហដ្ឋោ មនុជិន្ទោ, វាសវំ អវចា និមិ;

‘‘ទេវតា នុសិ គន្ធព្ពោ, អទុ សក្កោ បុរិន្ទទោ.

៤២៥. ‘‘ន ច មេ តាទិសោ វណ្ណោ, ទិដ្ឋោ វា យទិ វា សុតោ;

[នត្ថិ សី. បី. បោត្ថកេសុ] អាចិក្ខ មេ ត្វំ ភទ្ទន្តេ, កថំ ជានេមុ តំ មយំ’’ [នត្ថិ សី. បី. បោត្ថកេសុ].

៤២៦. សលោមហដ្ឋំ ញត្វាន, វាសវោ អវចា និមិំ;

‘‘សក្កោហមស្មិ ទេវិន្ទោ, អាគតោស្មិ តវន្តិកេ;

អលោមហដ្ឋោ មនុជិន្ទ, បុច្ឆ បញ្ហំ យមិច្ឆសិ’’.

៤២៧. សោ ច តេន កតោកាសោ, វាសវំ អវចា និមិ;

‘‘បុច្ឆាមិ តំ មហារាជ [មហាពាហុ (សី. បី.), ទេវរាជ (ក.)], សព្ពភូតានមិស្សរ;

ទានំ វា ព្រហ្មចរិយំ វា, កតមំ សុ មហប្ផលំ’’.

៤២៨. សោ បុដ្ឋោ នរទេវេន, វាសវោ អវចា និមិំ;

‘‘វិបាកំ ព្រហ្មចរិយស្ស, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤២៩. ‘‘ហីនេន ព្រហ្មចរិយេន, ខត្តិយេ ឧបបជ្ជតិ;

មជ្ឈិមេន ច ទេវត្តំ, ឧត្តមេន វិសុជ្ឈតិ.

៤៣០. ‘‘ន ហេតេ សុលភា កាយា, យាចយោគេន កេនចិ;

យេ កាយេ ឧបបជ្ជន្តិ, អនាគារា តបស្សិនោ.

៤៣១. ‘‘ទុទីបោ [ទុតិបោ (ក.)] សាគរោ សេលោ, មុជកិន្ទោ [មុចលិន្ទោ (សី. ស្យា. បី.), មុជកិន្តោ (ក.)] ភគីរសោ;

ឧសិន្ទរោ [ឧសីនរោ (សី. បី.)] កស្សបោ ច [អដ្ឋកោ ច (សី. បី.), អត្ថកោ ច (ស្យា.)], អសកោ ច បុថុជ្ជនោ.

៤៣២. ‘‘ឯតេ ចញ្ញេ ច រាជានោ, ខត្តិយា ព្រាហ្មណា ពហូ;

បុថុយញ្ញំ យជិត្វាន, បេតត្តំ [បេតំ តេ (សី. បី.)] នាតិវត្តិសុំ.

៤៣៣. ‘‘អថ យីមេ [អទ្ធា ឥមេ (សី. បី.), អទ្ធាយិមេ (ស្យា.)] អវត្តិំសុ, អនាគារា តបស្សិនោ;

សត្តិសយោ យាមហនុ, សោមយាមោ [សោមយាគោ (សី. ស្យា. បី.)] មនោជវោ.

៤៣៤. ‘‘សមុទ្ទោ មាឃោ ភរតោ ច, ឥសិ កាលបុរក្ខតោ [កាលិករិក្ខិយោ (សី. បី.)];

អង្គីរសោ កស្សបោ ច, កិសវច្ឆោ អកត្តិ [អកិត្តិ (សី. បី.), អកន្តិ (ស្យា.)] ច.

៤៣៥. ‘‘ឧត្តរេន នទី សីទា, គម្ភីរា ទុរតិក្កមា;

នឡគ្គិវណ្ណា ជោតន្តិ, សទា កញ្ចនបព្ពតា.

៤៣៦. ‘‘បរូឡ្ហកច្ឆា តគរា, រូឡ្ហកច្ឆា វនា នគា;

តត្រាសុំ ទសសហស្សា, បោរាណា ឥសយោ បុរេ.

៤៣៧. ‘‘អហំ សេដ្ឋោស្មិ ទានេន, សំយមេន ទមេន ច;

អនុត្តរំ វតំ កត្វា, បកិរចារី សមាហិតេ.

៤៣៨. ‘‘ជាតិមន្តំ អជច្ចញ្ច, អហំ ឧជុគតំ នរំ;

អតិវេលំ នមស្សិស្សំ, កម្មពន្ធូ ហិ មាណវា [មាតិយា (សី. បី.)].

៤៣៩. ‘‘សព្ពេ វណ្ណា អធម្មដ្ឋា, បតន្តិ និរយំ អធោ;

សព្ពេ វណ្ណា វិសុជ្ឈន្តិ, ចរិត្វា ធម្មមុត្តមំ’’.

៤៤០. ឥទំ វត្វាន មឃវា, ទេវរាជា សុជម្បតិ;

វេទេហមនុសាសិត្វា, សគ្គកាយំ អបក្កមិ.

៤៤១. ‘‘ឥមំ ភោន្តោ និសាមេថ, យាវន្តេត្ថ សមាគតា;

ធម្មិកានំ មនុស្សានំ, វណ្ណំ ឧច្ចាវចំ ពហុំ.

៤៤២. ‘‘យថា អយំ និមិរាជា, បណ្ឌិតោ កុសលត្ថិកោ;

រាជា សព្ពវិទេហានំ, អទា ទានំ អរិន្ទមោ.

៤៤៣. ‘‘តស្ស តំ ទទតោ ទានំ, សង្កប្បោ ឧទបជ្ជថ;

ទានំ វា ព្រហ្មចរិយំ វា, កតមំ សុ មហប្ផលំ’’.

៤៤៤. អព្ភុតោ វត លោកស្មិំ, ឧប្បជ្ជិ លោមហំសនោ;

ទិព្ពោ រថោ បាតុរហុ, វេទេហស្ស យសស្សិនោ.

៤៤៥. ទេវបុត្តោ មហិទ្ធិកោ, មាតលិ ទេវសារថិ;

និមន្តយិត្ថ រាជានំ, វេទេហំ មិថិលគ្គហំ.

៤៤៦. ‘‘ឯហិមំ រថមារុយ្ហ, រាជសេដ្ឋ ទិសម្បតិ;

ទេវា ទស្សនកាមា តេ, តាវតិំសា សឥន្ទកា;

សរមានា ហិ តេ ទេវា, សុធម្មាយំ សមច្ឆរេ’’.

៤៤៧. តតោ រាជា តរមានោ, វេទេហោ មិថិលគ្គហោ;

អាសនា វុដ្ឋហិត្វាន, បមុខោ រថមារុហិ.

៤៤៨. អភិរូឡ្ហំ រថំ ទិព្ពំ, មាតលិ ឯតទព្រវិ;

‘‘កេន តំ នេមិ មគ្គេន, រាជសេដ្ឋ ទិសម្បតិ;

យេន វា បាបកម្មន្តា, បុញ្ញកម្មា ច យេ នរា’’.

៤៤៩. ‘‘ឧភយេនេវ មំ នេហិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

យេន វា បាបកម្មន្តា, បុញ្ញកម្មា ច យេ នរា’’.

៤៥០. ‘‘កេន តំ បឋមំ នេមិ, រាជសេដ្ឋ ទិសម្បតិ;

យេន វា បាបកម្មន្តា, បុញ្ញកម្មា ច យេ នរា’’.

៤៥១. ‘‘និរយេ [និរិយំ (ស្យា. ក.)] តាវ បស្សាមិ, អាវាសេ [អាវាសំ (ស្យា. ក.)] បាបកម្មិនំ;

ឋានានិ លុទ្ទកម្មានំ, ទុស្សីលានញ្ច យា គតិ’’.

៤៥២. ទស្សេសិ មាតលិ រញ្ញោ, ទុគ្គំ វេតរណិំ នទិំ;

កុថិតំ ខារសំយុត្តំ, តត្តំ អគ្គិសិខូបមំ [អគ្គិសមោទកំ (ក.)].

៤៥៣. និមី ហវេ មាតលិមជ្ឈភាសថ [មាតលិមជ្ឈភាសិ (ស្យា.)], ទិស្វា ជនំ បតមានំ វិទុគ្គេ;

‘‘ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, យេមេ ជនា វេតរណិំ បតន្តិ’’.

៤៥៤. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៥៥. ‘‘យេ ទុព្ពលេ ពលវន្តា ជីវលោកេ, ហិំសន្តិ រោសន្តិ សុបាបធម្មា;

តេ លុទ្ទកម្មា បសវេត្វ បាបំ, តេមេ ជនា វេតរណិំ បតន្តិ’’.

៤៥៦. ‘‘សាមា ច សោណា សពលា ច គិជ្ឈា, កាកោលសង្ឃា អទន្តិ [អទេន្តិ (សី. ស្យា. បី.) ឯវមុបរិបិ] ភេរវា;

ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, យេមេ ជនេ កាកោលសង្ឃា អទន្តិ’’.

៤៥៧. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៥៨. ‘‘យេ កេចិមេ មច្ឆរិនោ កទរិយា, បរិភាសកា សមណព្រាហ្មណានំ;

ហិំសន្តិ រោសន្តិ សុបាបធម្មា, តេ លុទ្ទកម្មា បសវេត្វ បាបំ;

តេមេ ជនេ កាកោលសង្ឃា អទន្តិ’’.

៤៥៩. ‘‘សជោតិភូតា បថវិំ កមន្តិ, តត្តេហិ ខន្ធេហិ ច បោថយន្តិ;

ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, យេមេ ជនា ខន្ធហតា សយន្តិ’’.

៤៦០. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៦១. ‘‘យេ ជីវលោកស្មិ សុបាបធម្មិនោ, នរញ្ច នារិញ្ច អបាបធម្មំ;

ហិំសន្តិ រោសន្តិ សុបាបធម្មា [សុបាបធម្មិនោ (ក.)], តេ លុទ្ទកម្មា បសវេត្វ បាបំ;

តេមេ ជនា ខន្ធហតា សយន្តិ’’.

៤៦២. ‘‘អង្គារកាសុំ អបរេ ផុណន្តិ [ថុនន្តិ (សី. ស្យា.), ផុនន្តិ (បី.)], នរា រុទន្តា បរិទឌ្ឍគត្តា;

ភយញ្ហិ មំ វិទន្តិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, យេមេ ជនា អង្គារកាសុំ ផុណន្តិ’’.

៤៦៣. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៦៤. ‘‘យេ កេចិ បូគាយ ធនស្ស [បូគាយតនស្ស (សី. បី.)] ហេតុ, សក្ខិំ ករិត្វា ឥណំ ជាបយន្តិ;

តេ ជាបយិត្វា ជនតំ ជនិន្ទ, តេ លុទ្ទកម្មា បសវេត្វ បាបំ;

តេមេ ជនា អង្គារកាសុំ ផុណន្តិ’’.

៤៦៥. ‘‘សជោតិភូតា ជលិតា បទិត្តា, បទិស្សតិ មហតី លោហកុម្ភី;

ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, យេមេ ជនា អវំសិរា លោហកុម្ភិំ បតន្តិ’’.

៤៦៦. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៦៧. ‘‘យេ សីលវន្តំ [សីលវំ (បី.)] សមណំ ព្រាហ្មណំ វា, ហិំសន្តិ រោសន្តិ សុបាបធម្មា;

តេ លុទ្ទកម្មា បសវេត្វ បាបំ, តេមេ ជនា អវំសិរា លោហកុម្ភិំ បតន្តិ’’.

៤៦៨. ‘‘លុញ្ចន្តិ គីវំ អថ វេឋយិត្វា [អវិវេឋយិត្វា (ក.)], ឧណ្ហោទកស្មិំ បកិលេទយិត្វា [បកិលេទយិត្វា (សី. បី.)];

ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, យេមេ ជនា លុត្តសិរា សយន្តិ’’.

៤៦៩. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៧០. ‘‘យេ ជីវលោកស្មិ សុបាបធម្មិនោ, បក្ខី គហេត្វាន វិហេឋយន្តិ តេ;

វិហេឋយិត្វា សកុណំ ជនិន្ទ, តេ លុទ្ទកាមា បសវេត្វ បាបំ;

តេមេ ជនា លុត្តសិរា សយន្តិ.

៤៧១. ‘‘បហូតតោយា អនិគាធកូលា [អនិខាតកូលា (សី. ស្យា. បី.)], នទី អយំ សន្ទតិ សុប្បតិត្ថា;

ឃម្មាភិតត្តា មនុជា បិវន្តិ, បីតញ្ច [បិវតំ ច (សី. ស្យា. បី. ក.)] តេសំ ភុស ហោតិ បានិ.

៤៧២. ‘‘ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, បីតញ្ច តេសំ ភុស ហោតិ បានិ’’.

៤៧៣. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៧៤. ‘‘យេ សុទ្ធធញ្ញំ បលាសេន មិស្សំ, អសុទ្ធកម្មា កយិនោ ទទន្តិ;

ឃម្មាភិតត្តាន បិបាសិតានំ, បីតញ្ច តេសំ ភុស ហោតិ បានិ’’.

៤៧៥. ‘‘ឧសូហិ សត្តីហិ ច តោមរេហិ, ទុភយានិ បស្សានិ តុទន្តិ កន្ទតំ;

ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, យេមេ ជនា សត្តិហតា សយន្តិ’’.

៤៧៦. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៧៧. ‘‘យេ ជីវលោកស្មិ អសាធុកម្មិនោ, អទិន្នមាទាយ ករោន្តិ ជីវិកំ;

ធញ្ញំ ធនំ រជតំ ជាតរូបំ, អជេឡកញ្ចាបិ បសុំ មហិំសំ [មហីសំ (សី. បី.)];

តេ លុទ្ទកម្មា បសវេត្វ បាបំ, តេមេ ជនា សត្តិហតា សយន្តិ’’.

៤៧៨. ‘‘គីវាយ ពទ្ធា កិស្ស ឥមេ បុនេកេ, អញ្ញេ វិកន្តា [វិកត្តា (សី. បី.)] ពិលកតា សយន្តិ [បុនេកេ (សី. បី.)];

ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា, បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ;

ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ, យេមេ ជនា ពិលកតា សយន្តិ’’.

៤៧៩. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៨០. ‘‘ឱរព្ភិកា សូករិកា ច មច្ឆិកា, បសុំ មហិំសញ្ច អជេឡកញ្ច;

ហន្ត្វាន សូនេសុ បសារយិំសុ, តេ លុទ្ទកម្មា បសវេត្វ បាបំ;

តេមេ ជនា ពិលកតា សយន្តិ.

៤៨១. ‘‘រហទោ អយំ មុត្តករីសបូរោ, ទុគ្គន្ធរូបោ អសុចិ បូតិ វាតិ;

ខុទាបរេតា មនុជា អទន្តិ, ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា;

បុច្ឆាមិ តំ មាតលិ ទេវសារថិ, ឥមេ នុ មច្ចា កិមកំសុ បាបំ;

យេមេ ជនា មុត្តករីសភក្ខា’’.

៤៨២. តស្ស បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, មាតលិ ទេវសារថិ;

វិបាកំ បាបកម្មានំ, ជានំ អក្ខាសិជានតោ.

៤៨៣. ‘‘យេ កេចិមេ ការណិកា វិរោសកា, បរេសំ ហិំសាយ សទា និវិដ្ឋា;

តេ លុទ្ទកម្មា បសវេត្វ បាបំ, មិត្តទ្ទុនោ មីឡ្ហមទន្តិ ពាលា.

៤៨៤. ‘‘រហទោ អយំ លោហិតបុព្ពបូរោ, ទុគ្គន្ធរូបោ អសុចិ បូតិ វាតិ;

ឃម្មាភិតត្តា មនុជា បិវន្តិ, ភយញ្ហិ មំ វិន្ទតិ សូត ទិស្វា;