៥៤០. សុវណ្ណសាមជាតកំ (៣)

២៩៦. ‘‘កោ នុ មំ ឧសុនា វិជ្ឈិ, បមត្តំ ឧទហារកំ [ហារិកំ (ស្យា.), ហារិយំ (ក.)];

ខត្តិយោ ព្រាហ្មណោ វេស្សោ, កោ មំ វិទ្ធា និលីយសិ.

២៩៧. ‘‘ន មេ មំសានិ ខជ្ជានិ, ចម្មេនត្ថោ ន វិជ្ជតិ;

អថ កេន នុ វណ្ណេន, វិទ្ធេយ្យំ មំ អមញ្ញថ.

២៩៨. ‘‘កោ វា ត្វំ កស្ស វា បុត្តោ, កថំ ជានេមុ តំ មយំ;

បុដ្ឋោ មេ សម្ម អក្ខាហិ, កិំ មំ វិទ្ធា និលីយសិ’’.

២៩៩. ‘‘រាជាហមស្មិ កាសីនំ, បីឡិយក្ខោតិ មំ វិទូ;

លោភា រដ្ឋំ បហិត្វាន, មិគមេសំ ចរាមហំ.

៣០០. ‘‘ឥស្សត្ថេ ចស្មិ កុសលោ, ទឡ្ហធម្មោតិ វិស្សុតោ;

នាគោបិ មេ ន មុច្ចេយ្យ, អាគតោ ឧសុបាតនំ.

៣០១. ‘‘កោ វា ត្វំ កស្ស វា បុត្តោ [ត្វំ ច កស្ស វា បុត្តោសិ (សី. បី.)], កថំ ជានេមុ តំ មយំ;

បិតុនោ អត្តនោ ចាបិ, នាមគោត្តំ បវេទយ’’.

៣០២. ‘‘នេសាទបុត្តោ ភទ្ទន្តេ, សាមោ ឥតិ មំ ញាតយោ;

អាមន្តយិំសុ ជីវន្តំ, ស្វជ្ជេវាហំ គតោ [ស្វាជ្ជេវង្គតោ (ស្យា.), ស្វជ្ជេវង្គតេ (ក.)] សយេ.

៣០៣. ‘‘វិទ្ធោស្មិ បុថុសល្លេន, សវិសេន យថា មិគោ;

សកម្ហិ លោហិតេ រាជ, បស្ស សេមិ បរិប្លុតោ.

៣០៤. ‘‘បដិវាមគតំ [បដិធម្ម គតំ (សី. បី.)] សល្លំ, បស្ស ធិម្ហាមិ [វិហាម្ហិ (សី. បី.)] លោហិតំ;

អាតុរោ ត្យានុបុច្ឆាមិ, កិំ មំ វិទ្ធា និលីយសិ.

៣០៥. ‘‘អជិនម្ហិ ហញ្ញតេ ទីបិ, នាគោ ទន្តេហិ ហញ្ញតេ;

អថ កេន នុ វណ្ណេន, វិទ្ធេយ្យំ មំ អមញ្ញថ’’.

៣០៦. ‘‘មិគោ ឧបដ្ឋិតោ អាសិ, អាគតោ ឧសុបាតនំ;

តំ ទិស្វា ឧព្ពិជី សាម, តេន កោធោ មមាវិសិ’’.

៣០៧. ‘‘យតោ សរាមិ អត្តានំ, យតោ បត្តោស្មិ វិញ្ញុតំ;

ន មំ មិគា ឧត្តសន្តិ, អរញ្ញេ សាបទានិបិ.

៣០៨. ‘‘យតោ និធិំ បរិហរិំ, យតោ បត្តោស្មិ យោព្ពនំ;

ន មំ មិគា ឧត្តសន្តិ, អរញ្ញេ សាបទានិបិ.

៣០៩. ‘‘ភីរូ កិម្បុរិសា រាជ, បព្ពតេ គន្ធមាទនេ;

សម្មោទមានា គច្ឆាម, បព្ពតានិ វនានិ ច.

៣១០. (‘‘ន មំ មិគា ឧត្តសន្តិ, អរញ្ញេ សាបទានិបិ;) [( ) នត្ថិ សី. ស្យា. បី. បោត្ថកេសុ]

អថ កេន នុ វណ្ណេន, ឧត្រាសន្តិ មិគា មមំ’’ [ឧត្រាសេ សោ មិគោ មមំ (សី. បី.)].

៣១១. ‘‘ន តំ តស [ន តទ្ទសា (សី. បី.)] មិគោ សាម, កិំ តាហំ អលិកំ ភណេ;

កោធលោភាភិភូតាហំ, ឧសុំ តេ តំ អវស្សជិំ [អវិស្សជិំ (ស្យា.)].

៣១២. ‘‘កុតោ នុ សាម អាគម្ម, កស្ស វា បហិតោ តុវំ;

ឧទហារោ នទិំ គច្ឆ, អាគតោ មិគសម្មតំ’’.

៣១៣. ‘‘អន្ធា មាតាបិតា មយ្ហំ, តេ ភរាមិ ព្រហាវនេ;

តេសាហំ ឧទកាហារោ, អាគតោ មិគសម្មតំ.

៣១៤. ‘‘អត្ថិ នេសំ ឧសាមត្តំ, អថ សាហស្ស ជីវិតំ;

ឧទកស្ស អលាភេន, មញ្ញេ អន្ធា មរិស្សរេ.

៣១៥. ‘‘ន មេ ឥទំ តថា ទុក្ខំ, លព្ភា ហិ បុមុនា ឥទំ;

យញ្ច អម្មំ ន បស្សាមិ, តំ មេ ទុក្ខតរំ ឥតោ.

៣១៦. ‘‘ន មេ ឥទំ តថា ទុក្ខំ, លព្ភា ហិ បុមុនា ឥទំ;

យញ្ច តាតំ ន បស្សាមិ, តំ មេ ទុក្ខតរំ ឥតោ.

៣១៧. ‘‘សា នូន កបណា អម្មា, ចិររត្តាយ រុច្ឆតិ [រុច្ចតិ (ក.)];

អឌ្ឍរត្តេវ រត្តេ វា, នទីវ អវសុច្ឆតិ [អវសុស្សតិ (ស្យា.)].

៣១៨. ‘‘សោ នូន កបណោ តាតោ, ចិររត្តាយ រុច្ឆតិ [រុច្ចតិ (ក.)];

អឌ្ឍរត្តេវ រត្តេ វា, នទីវ អវសុច្ឆតិ [អវសុស្សតិ (ស្យា.)].

៣១៩. ‘‘ឧដ្ឋានបាទចរិយាយ [បារិចរិយាយ (សី. បី.)], បាទសម្ពាហនស្ស ច;

សាម តាត វិលបន្តា, ហិណ្ឌិស្សន្តិ ព្រហាវនេ.

៣២០. ‘‘ឥទម្បិ ទុតិយំ សល្លំ, កម្បេតិ ហទយំ មមំ;

យញ្ច អន្ធេ ន បស្សាមិ, មញ្ញេ ហិស្សាមិ [យញ្ច ហេស្សាមិ (សី. បី.), តំ មេំ ហិស្សាមិ (ក.)] ជីវិតំ’’.

៣២១. ‘‘មា ពាឡ្ហំ បរិទេវេសិ, សាម កល្យាណទស្សន;

អហំ កម្មករោ ហុត្វា, ភរិស្សំ តេ ព្រហាវនេ.

៣២២. ‘‘ឥស្សត្ថេ ចស្មិ កុសលោ, ទឡ្ហធម្មោតិ វិស្សុតោ;

អហំ កម្មករោ ហុត្វា, ភរិស្សំ តេ ព្រហាវនេ.

៣២៣. ‘‘មិគានំ [មគានំ (ក.)] វិឃាសមន្វេសំ, វនមូលផលានិ ច;

អហំ កម្មករោ ហុត្វា, ភរិស្សំ តេ ព្រហាវនេ.

៣២៤. ‘‘កតមំ តំ វនំ សាម, យត្ថ មាតាបិតា តវ;

អហំ តេ តថា ភរិស្សំ, យថា តេ អភរី តុវំ’’.

៣២៥. ‘‘អយំ ឯកបទី រាជ, យោយំ ឧស្សីសកេ មម;

ឥតោ គន្ត្វា អឌ្ឍកោសំ, តត្ថ នេសំ អគារកំ;

យត្ថ មាតាបិតា មយ្ហំ, តេ ភរស្សុ ឥតោ គតោ.

៣២៦. ‘‘នមោ តេ កាសិរាជត្ថុ, នមោ តេ កាសិវឌ្ឍន;

អន្ធា មាតាបិតា មយ្ហំ, តេ ភរស្សុ ព្រហាវនេ.

៣២៧. ‘‘អញ្ជលិំ តេ បគ្គណ្ហាមិ, កាសិរាជ នមត្ថុ តេ;

មាតរំ បិតរំ មយ្ហំ, វុត្តោ វជ្ជាសិ វន្ទនំ’’.

៣២៨. ‘‘ឥទំ វត្វាន សោ សាមោ, យុវា កល្យាណទស្សនោ;

មុច្ឆិតោ វិសវេគេន, វិសញ្ញី សមបជ្ជថ.

៣២៩. ‘‘ស រាជា បរិទេវេសិ, ពហុំ ការុញ្ញសញ្ហិតំ;

អជរាមរោហំ អាសិំ, អជ្ជេតំ ញាមិ [អជ្ជហញ្ញាមិ (ក.)] នោ បុរេ;

សាមំ កាលង្កតំ ទិស្វា, នត្ថិ មច្ចុស្ស នាគមោ.

៣៣០. ‘‘យស្សុ មំ បដិមន្តេតិ, សវិសេន សមប្បិតោ;

ស្វជ្ជេវំ គតេ កាលេ, ន កិញ្ចិ មភិភាសតិ.

៣៣១. ‘‘និរយំ នូន គច្ឆាមិ, ឯត្ថ មេ នត្ថិ សំសយោ;

តទា ហិ បកតំ បាបំ, ចិររត្តាយ កិព្ពិសំ.

៣៣២. ‘‘ភវន្តិ តស្ស វត្តារោ, គាមេ កិព្ពិសការកោ;

អរញ្ញេ និម្មនុស្សម្ហិ, កោ មំ វត្តុមរហតិ.

៣៣៣. ‘‘សារយន្តិ ហិ កម្មានិ, គាមេ សំគច្ឆ មាណវា;

អរញ្ញេ និម្មនុស្សម្ហិ, កោ នុ មំ សារយិស្សតិ’’.

៣៣៤. ‘‘សា ទេវតា អន្តរហិតា, បព្ពតេ គន្ធមាទនេ;

រញ្ញោវ អនុកម្បាយ, ឥមា គាថា អភាសថ.

៣៣៥. ‘‘អាគុំ កិរ មហារាជ, អករិ [អករា (សី.)] កម្ម ទុក្កដំ;

អទូសកា បិតាបុត្តា, តយោ ឯកូសុនា ហតា.

៣៣៦. ‘‘ឯហិ តំ អនុសិក្ខាមិ, យថា តេ សុគតី សិយា;

ធម្មេនន្ធេ វនេ បោស, មញ្ញេហំ សុគតី តយា.

៣៣៧. ‘‘ស រាជា បរិទេវិត្វា, ពហុំ ការុញ្ញសញ្ហិតំ;

ឧទកកុម្ភមាទាយ, បក្កាមិ ទក្ខិណាមុខោ.

៣៣៨. ‘‘កស្ស នុ ឯសោ បទសទ្ទោ, មនុស្សស្សេវ អាគតោ;

នេសោ សាមស្ស និគ្ឃោសោ, កោ នុ ត្វមសិ មារិស.

៣៣៩. ‘‘សន្តញ្ហិ សាមោ វជតិ, សន្តំ បាទានិ នេយតិ [ឧត្តហិ (សី.)];

នេសោ សាមស្ស និគ្ឃោសោ, កោ នុ ត្វមសិ មារិស’’.

៣៤០. ‘‘រាជាហមស្មិ កាសីនំ, បីឡិយក្ខោតិ មំ វិទូ;

លោភា រដ្ឋំ បហិត្វាន, មិគមេសំ ចរាមហំ.

៣៤១. ‘‘ឥស្សត្ថេ ចស្មិ កុសលោ, ទឡ្ហធម្មោតិ វិស្សុតោ;

នាគោបិ មេ ន មុច្ចេយ្យ, អាគតោ ឧសុបាតនំ’’.

៣៤២. ‘‘ស្វាគតំ តេ មហារាជ, អថោ តេ អទុរាគតំ;

ឥស្សរោសិ អនុប្បត្តោ, យំ ឥធត្ថិ បវេទយ.

៣៤៣. ‘‘តិន្ទុកានិ បិយាលានិ, មធុកេ កាសុមារិយោ;

ផលានិ ខុទ្ទកប្បានិ, ភុញ្ជ រាជ វរំ វរំ.

៣៤៤. ‘‘ឥទម្បិ បានីយំ សីតំ, អាភតំ គិរិគព្ភរា;

តតោ បិវ មហារាជ, សចេ ត្វំ អភិកង្ខសិ’’.

៣៤៥. ‘‘នាលំ អន្ធា វនេ ទដ្ឋុំ, កោ នុ វោ ផលមាហរិ;

អនន្ធស្សេវយំ សម្មា, និវាបោ មយ្ហ ខាយតិ’’.

៣៤៦. ‘‘ទហរោ យុវា នាតិព្រហា, សាមោ កល្យាណទស្សនោ;

ទីឃស្ស កេសា អសិតា, អថោ សូនគ្គ [សោនគ្គ (ក.)] វេល្លិតា.

៣៤៧. ‘‘សោ ហវេ ផលមាហរិត្វា, ឥតោ អាទាយ [អាទា (សី. បី.)] កមណ្ឌលុំ;

នទិំ គតោ ឧទហារោ, មញ្ញេ ន ទូរមាគតោ’’.

៣៤៨. ‘‘អហំ តំ អវធិំ សាមំ, យោ តុយ្ហំ បរិចារកោ;

យំ កុមារំ បវេទេថ, សាមំ កល្យាណទស្សនំ.

៣៤៩. ‘‘ទីឃស្ស កេសា អសិតា, អថោ សូនគ្គវេល្លិតា;

តេសុ លោហិតលិត្តេសុ, សេតិ សាមោ មយា ហតោ’’.

៣៥០. ‘‘កេន ទុកូលមន្តេសិ, ហតោ សាមោតិ វាទិនា;

ហតោ សាមោតិ សុត្វាន, ហទយំ មេ បវេធតិ.

៣៥១. ‘‘អស្សត្ថស្សេវ តរុណំ, បវាឡំ មាលុតេរិតំ;

ហតោ សាមោតិ សុត្វាន, ហទយំ មេ បវេធតិ’’.

៣៥២. ‘‘បារិកេ កាសិរាជាយំ, សោ សាមំ មិគសម្មតេ;

កោធសា ឧសុនា វិជ្ឈិ, តស្ស មា បាបមិច្ឆិម្ហា’’.

៣៥៣. ‘‘កិច្ឆា លទ្ធោ បិយោ បុត្តោ, យោ អន្ធេ អភរី វនេ;

តំ ឯកបុត្តំ ឃាតិម្ហិ, កថំ ចិត្តំ ន កោបយេ’’.

៣៥៤. ‘‘កិច្ឆា លទ្ធោ បិយោ បុត្តោ, យោ អន្ធេ អភរី វនេ;

តំ ឯកបុត្តំ ឃាតិម្ហិ, អក្កោធំ អាហុ បណ្ឌិតា’’.

៣៥៥. ‘‘មា ពាឡ្ហំ បរិទេវេថ, ហតោ សាមោតិ វាទិនា;

អហំ កម្មករោ ហុត្វា, ភរិស្សាមិ ព្រហាវនេ.

៣៥៦. ‘‘ឥស្សត្ថេ ចស្មិ កុសលោ, ទឡ្ហធម្មោតិ វិស្សុតោ;

អហំ កម្មករោ ហុត្វា, ភរិស្សាមិ ព្រហាវនេ.

៣៥៧. ‘‘មិគានំ វិឃាសមន្វេសំ, វនមូលផលានិ ច;

អហំ កម្មករោ ហុត្វា, ភរិស្សាមិ ព្រហាវនេ’’.

៣៥៨. ‘‘នេស ធម្មោ មហារាជ, នេតំ អម្ហេសុ កប្បតិ;

រាជា ត្វមសិ អម្ហាកំ, បាទេ វន្ទាម តេ មយំ’’.

៣៥៩. ‘‘ធម្មំ នេសាទ ភណថ, កតា អបចិតី តយា;

បិតា ត្វមសិ [ត្វមហិ (?)] អម្ហាកំ, មាតា ត្វមសិ បារិកេ’’.

៣៦០. ‘‘នមោ តេ កាសិរាជត្ថុ, នមោ តេ កាសិវឌ្ឍន;

អញ្ជលិំ តេ បគ្គណ្ហាម, យាវ សាមានុបាបយ.

៣៦១. ‘‘តស្ស បាទេ សមជ្ជន្តា [បវដ្ដន្តា (បី.)], មុខញ្ច ភុជទស្សនំ;

សំសុម្ភមានា អត្តានំ, កាលមាគមយាមសេ’’.

៣៦២. ‘‘ព្រហា វាឡមិគាកិណ្ណំ, អាកាសន្តំវ ទិស្សតិ;

យត្ថ សាមោ ហតោ សេតិ, ចន្ទោវ បតិតោ ឆមា.

៣៦៣. ‘‘ព្រហា វាឡមិគាកិណ្ណំ, អាកាសន្តំវ ទិស្សតិ;

យត្ថ សាមោ ហតោ សេតិ, សូរិយោវ បតិតោ ឆមា.

៣៦៤. ‘‘ព្រហា វាឡមិគាកិណ្ណំ, អាកាសន្តំវ ទិស្សតិ;

យត្ថ សាមោ ហតោ សេតិ, បំសុនា បតិកុន្តិតោ [កុណ្ឋិតោ (សី. ស្យា. បី.) ឯវមុបរិបិ].

៣៦៥. ‘‘ព្រហា វាឡមិគាកិណ្ណំ, អាកាសន្តំវ ទិស្សតិ;

យត្ថ សាមោ ហតោ សេតិ, ឥធេវ វសថស្សមេ’’.

៣៦៦. ‘‘យទិ តត្ថ សហស្សានិ, សតានិ និយុតានិ [នហុតានិ (សី. ស្យា. បី.)] ច;

នេវម្ហាកំ ភយំ កោចិ, វនេ វាឡេសុ វិជ្ជតិ’’.

៣៦៧. ‘‘តតោ អន្ធានមាទាយ, កាសិរាជា ព្រហាវនេ;

ហត្ថេ គហេត្វា បក្កាមិ, យត្ថ សាមោ ហតោ អហុ.

៣៦៨. ‘‘ទិស្វាន បតិតំ សាមំ, បុត្តកំ បំសុកុន្ថិតំ;

អបវិទ្ធំ ព្រហារញ្ញេ, ចន្ទំវ បតិតំ ឆមា.

៣៦៩. ‘‘ទិស្វាន បតិតំ សាមំ, បុត្តកំ បំសុកុន្ថិតំ;