៥៣៩. មហាជនកជាតកំ (២)
១២៣. ‘‘កោយំ មជ្ឈេ សមុទ្ទស្មិំ, អបស្សំ តីរមាយុហេ;
កំ [កិំ (ស្យា. ក.)] ត្វំ អត្ថវសំ ញត្វា, ឯវំ វាយមសេ ភុសំ’’.
១២៤. ‘‘និសម្ម វត្តំ លោកស្ស, វាយាមស្ស ច ទេវតេ;
តស្មា មជ្ឈេ សមុទ្ទស្មិំ, អបស្សំ តីរមាយុហេ’’.
១២៥. ‘‘គម្ភីរេ អប្បមេយ្យស្មិំ, តីរំ យស្ស ន ទិស្សតិ;
មោឃោ តេ បុរិសវាយាមោ, អប្បត្វាវ មរិស្សសិ’’.
១២៦. ‘‘អនណោ ញាតិនំ ហោតិ, ទេវានំ បិតុនញ្ច [បិតុនោ ច (សី. បី.)] សោ;
ករំ បុរិសកិច្ចានិ, ន ច បច្ឆានុតប្បតិ’’.
១២៧. ‘‘អបារណេយ្យំ យំ កម្មំ, អផលំ កិលមថុទ្ទយំ;
តត្ថ កោ វាយមេនត្ថោ, មច្ចុ យស្សាភិនិប្បតំ’’ [យស្សាភិនិប្ផតំ (ស្យា.)].
១២៨. ‘‘អបារណេយ្យមច្ចន្តំ, យោ វិទិត្វាន ទេវតេ;
ន រក្ខេ អត្តនោ បាណំ, ជញ្ញា សោ យទិ ហាបយេ.
១២៩. ‘‘អធិប្បាយផលំ ឯកេ, អស្មិំ លោកស្មិ ទេវតេ;
បយោជយន្តិ កម្មានិ, តានិ ឥជ្ឈន្តិ វា ន វា.
១៣០. ‘‘សន្ទិដ្ឋិកំ កម្មផលំ, ននុ បស្សសិ ទេវតេ;
សន្នា អញ្ញេ តរាមហំ, តញ្ច បស្សាមិ សន្តិកេ.
១៣១. ‘‘សោ អហំ វាយមិស្សាមិ, យថាសត្តិ យថាពលំ;
គច្ឆំ បារំ សមុទ្ទស្ស, កស្សំ [កាសំ (សី. បី.)] បុរិសការិយំ’’.
១៣២. ‘‘យោ ត្វំ ឯវំ គតេ ឱឃេ, អប្បមេយ្យេ មហណ្ណវេ;
ធម្មវាយាមសម្បន្នោ, កម្មុនា នាវសីទសិ;
សោ ត្វំ តត្ថេវ គច្ឆាហិ, យត្ថ តេ និរតោ មនោ’’.
១៣៣. ‘‘អាសីសេថេវ [អាសិំសេថេវ (សី. ស្យា. បី.)] បុរិសោ, ន និព្ពិន្ទេយ្យ បណ្ឌិតោ;
បស្សាមិ វោហំ អត្តានំ, យថា ឥច្ឆិំ តថា អហុ.
១៣៤. ‘‘អាសីសេថេវ បុរិសោ, ន និព្ពិន្ទេយ្យ បណ្ឌិតោ;
បស្សាមិ វោហំ អត្តានំ, ឧទកា ថលមុព្ភតំ.
១៣៥. ‘‘វាយមេថេវ បុរិសោ, ន និព្ពិន្ទេយ្យ បណ្ឌិតោ;
បស្សាមិ វោហំ អត្តានំ, យថា ឥច្ឆិំ តថា អហុ.
១៣៦. ‘‘វាយមេថេវ បុរិសោ, ន និព្ពិន្ទេយ្យ បណ្ឌិតោ;
បស្សាមិ វោហំ អត្តានំ, ឧទកា ថលមុព្ភតំ.
១៣៧. ‘‘ទុក្ខូបនីតោបិ នរោ សបញ្ញោ, អាសំ ន ឆិន្ទេយ្យ សុខាគមាយ;
ពហូ ហិ ផស្សា អហិតា ហិតា ច, អវិតក្កិតា មច្ចុមុបព្ពជន្តិ [មច្ចុមុប្បជ្ជន្តិ (ស្យា.)].
១៣៨. ‘‘អចិន្តិតម្បិ ភវតិ, ចិន្តិតម្បិ វិនស្សតិ;
ន ហិ ចិន្តាមយា ភោគា, ឥត្ថិយា បុរិសស្ស វា’’.
១៣៩. ‘‘អបោរាណំ [អបុរាណំ (សី. បី.)] វត ភោ រាជា, សព្ពភុម្មោ ទិសម្បតិ;
នាជ្ជ នច្ចេ [ន ច នច្ចេ (ក.)] និសាមេតិ, ន គីតេ កុរុតេ មនោ.
១៤០. ‘‘ន មិគេ [មគេ (ក.)] នបិ ឧយ្យានេ, នបិ ហំសេ ឧទិក្ខតិ;
មូគោវ តុណ្ហិមាសីនោ, ន អត្ថមនុសាសតិ’’.
១៤១. ‘‘សុខកាមា រហោសីលា, វធពន្ធា ឧបារតា [ឧបារុតា (ស្យា. ក.)];
កស្ស [កេសំ (សី. បី.)] នុ អជ្ជ អារាមេ, ទហរា វុទ្ធា ច អច្ឆរេ.
១៤២. ‘‘អតិក្កន្តវនថា ធីរា, នមោ តេសំ មហេសិនំ;
យេ ឧស្សុកម្ហិ លោកម្ហិ, វិហរន្តិ មនុស្សុកា.
១៤៣. ‘‘តេ ឆេត្វា មច្ចុនោ ជាលំ, តតំ [តន្តំ (សី. ស្យា. បី.), តំ តំ (ក.)] មាយាវិនោ ទឡំ;
ឆិន្នាលយត្តា [សន្តាលយន្តា (ស្យា. ក.)] គច្ឆន្តិ, កោ តេសំ គតិមាបយេ’’ [នេសំ គតិ បាបយេ (ក.)].
១៤៤. ‘‘កទាហំ មិថិលំ [មិធិលំ (ក.)] ផីតំ, វិភត្តំ ភាគសោ មិតំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ [កទាស្សុ (សី. បី.), កទាសុ (ស្យា.)] ភវិស្សតិ.
១៤៥. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, វិសាលំ សព្ពតោបភំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៤៦. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, ពហុបាការតោរណំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៤៧. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, ទឡ្ហមដ្ដាលកោដ្ឋកំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៤៨. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, សុវិភត្តំ មហាបថំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៤៩. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, សុវិភត្តន្តរាបណំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥០. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, គវស្សរថបីឡិតំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥១. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, អារាមវនមាលិនិំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥២. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, ឧយ្យានវនមាលិនិំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥៣. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, បាសាទវនមាលិនិំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥៤. ‘‘កទាហំ មិថិលំ ផីតំ, តិបុរំ រាជពន្ធុនិំ;
មាបិតំ សោមនស្សេន, វេទេហេន យសស្សិនា;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥៥. ‘‘កទាហំ វេទេហេ ផីតេ, និចិតេ ធម្មរក្ខិតេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥៦. ‘‘កទាហំ វេទេហេ ផីតេ, អជេយ្យេ ធម្មរក្ខិតេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥៧. ‘‘កទាហំ អន្តេបុរំ [កទា អន្តេបុរំ (សី. បី.)] រម្មំ, វិភត្តំ ភាគសោ មិតំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥៨. ‘‘កទាហំ អន្តេបុរំ រម្មំ, សុធាមត្តិកលេបនំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៥៩. ‘‘កទាហំ អន្តេបុរំ រម្មំ, សុចិគន្ធំ មនោរមំ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៦០. ‘‘កទាហំ កូដាគារេ ច, វិភត្តេ ភាគសោ មិតេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៦១. ‘‘កទាហំ កូដាគារេ ច, សុធាមត្តិកលេបនេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៦២. ‘‘កទាហំ កូដាគារេ ច, សុចិគន្ធេ មនោរមេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៦៣. ‘‘កទាហំ កូដាគារេ ច, លិត្តេ ចន្ទនផោសិតេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៦៤. ‘‘កទាហំ សោណ្ណបល្លង្កេ [សុវណ្ណបល្លង្កេ (សី. ស្យា. បី.)], គោនកេ ចិត្តសន្ថតេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៦៥. [អយំ គាថា សី. បី. បោត្ថកេសុ ន ទិស្សតិ] ‘‘កទាហំ មណិបល្លង្កេ, គោនកេ ចិត្តសន្ថតេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ [អយំ គាថា សី. បី. បោត្ថកេសុ ន ទិស្សតិ].
១៦៦. ‘‘កទាហំ កប្បាសកោសេយ្យំ, ខោមកោដុម្ពរានិ ច;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៦៧. ‘‘កទាហំ បោក្ខរណី រម្មា, ចក្កវាកបកូជិតា [ចក្កវាកូបកូជិតា (សី. បី.)];
មន្ទាលកេហិ សញ្ឆន្នា, បទុមុប្បលកេហិ ច;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៦៨. ‘‘កទាហំ ហត្ថិគុម្ពេ ច, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
សុវណ្ណកច្ឆេ មាតង្គេ, ហេមកប្បនវាសសេ.
១៦៩. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, តោមរង្កុសបាណិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៧០. ‘‘កទាហំ អស្សគុម្ពេ ច, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
អាជានីយេវ ជាតិយា, សិន្ធវេ សីឃវាហនេ.
១៧១. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ឥល្លិយាចាបធារិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៧២. ‘‘កទាហំ រថសេនិយោ, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៧៣. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៧៤. ‘‘កទាហំ សោវណ្ណរថេ, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៧៥. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៧៦. ‘‘កទាហំ សជ្ឈុរថេ ច, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៧៧. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៧៨. ‘‘កទាហំ អស្សរថេ ច, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៧៩. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៨០. ‘‘កទាហំ ឱដ្ឋរថេ ច, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៨១. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៨២. ‘‘កទាហំ គោណរថេ ច, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៨៣. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៨៤. ‘‘កទាហំ អជរថេ ច, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៨៥. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៨៦. ‘‘កទាហំ មេណ្ឌរថេ ច, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៨៧. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៨៨. ‘‘កទាហំ មិគរថេ ច, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
ទីបេ អថោបិ វេយ្យគ្ឃេ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ.
១៨៩. ‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៩០. ‘‘កទាហំ ហត្ថារោហេ ច, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
នីលវម្មធរេ សូរេ, តោមរង្កុសបាណិនេ [បាណិនោ (ស្យា. ក.)];
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៩១. ‘‘កទាហំ អស្សារោហេ ច, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
នីលវម្មធរេ សូរេ, ឥល្លិយាចាបធារិនេ [ធារិនោ (ស្យា. ក.)];
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៩២. ‘‘កទាហំ រថារោហេ ច, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
នីលវម្មធរេ សូរេ, ចាបហត្ថេ កលាបិនេ [កលាបិនោ (ស្យា. ក.)];
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ.
១៩៣. [អយំ គាថា សី. បី. បោត្ថកេសុ ន ទិស្សតិ] ‘‘កទាហំ ធនុគ្គហេ ច, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
នីលវម្មធរេ សូរេ, ចាបហត្ថេ កលាបិនេ;
បហាយ បព្ពជិស្សាមិ, តំ កុទាស្សុ ភវិស្សតិ [អយំ គាថា សី. បី. បោត្ថកេសុ ន ទិស្សតិ].