៣. តតិយវគ្គោ

១. មិច្ឆាទិដ្ឋិកសុត្តំ

៧០. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘ទិដ្ឋា មយា, ភិក្ខវេ, សត្តា កាយទុច្ចរិតេន សមន្នាគតា វចីទុច្ចរិតេន សមន្នាគតា មនោទុច្ចរិតេន សមន្នាគតា អរិយានំ ឧបវាទកា មិច្ឆាទិដ្ឋិកា មិច្ឆាទិដ្ឋិកម្មសមាទានា. តេ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបន្នា.

‘‘តំ ខោ បនាហំ, ភិក្ខវេ, នាញ្ញស្ស សមណស្ស វា ព្រាហ្មណស្ស វា សុត្វា វទាមិ. ទិដ្ឋា មយា, ភិក្ខវេ, សត្តា កាយទុច្ចរិតេន សមន្នាគតា វចីទុច្ចរិតេន សមន្នាគតា មនោទុច្ចរិតេន សមន្នាគតា អរិយានំ ឧបវាទកា មិច្ឆាទិដ្ឋិកា មិច្ឆាទិដ្ឋិកម្មសមាទានា. តេ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបន្នា. អបិ ច, ភិក្ខវេ, យទេវ សាមំ ញាតំ សាមំ ទិដ្ឋំ សាមំ វិទិតំ តទេវាហំ វទាមិ.

‘‘មិច្ឆា មនំ បណិធាយ, មិច្ឆា វាចញ្ច ភាសិយ [មិចា វាចំ អភាសិយ (សព្ពត្ថ)];

មិច្ឆា កម្មានិ កត្វាន, កាយេន ឥធ បុគ្គលោ.

‘‘អប្បស្សុតាបុញ្ញករោ [អប្បស្សុតោបុញ្ញករោ (សី.), អប្បស្សុតោ អបុញ្ញករោ (ស្យា. បី.)], អប្បស្មិំ ឥធ ជីវិតេ;

កាយស្ស ភេទា ទុប្បញ្ញោ, និរយំ សោបបជ្ជតី’’តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. បឋមំ.

២. សម្មាទិដ្ឋិកសុត្តំ

៧១. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘ទិដ្ឋា មយា, ភិក្ខវេ, សត្តា កាយសុចរិតេន សមន្នាគតា វចីសុចរិតេន សមន្នាគតា មនោសុចរិតេន សមន្នាគតា អរិយានំ អនុបវាទកា សម្មាទិដ្ឋិកា សម្មាទិដ្ឋិកម្មសមាទានា. តេ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបន្នា.

‘‘តំ ខោ បនាហំ, ភិក្ខវេ, នាញ្ញស្ស សមណស្ស វា ព្រាហ្មណស្ស វា សុត្វា វទាមិ. ទិដ្ឋា មយា, ភិក្ខវេ, សត្តា កាយសុចរិតេន សមន្នាគតា វចីសុចរិតេន សមន្នាគតា មនោសុចរិតេន សមន្នាគតា អរិយានំ អនុបវាទកា សម្មាទិដ្ឋិកា សម្មាទិដ្ឋិកម្មសមាទានា. តេ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបន្នា. អបិ ច, ភិក្ខវេ, យទេវ សាមំ ញាតំ សាមំ ទិដ្ឋំ សាមំ វិទិតំ តទេវាហំ វទាមិ.

‘‘សម្មា មនំ បណិធាយ, សម្មា វាចញ្ច ភាសិយ [សម្មា វាចំ អភាសិយ (សព្ពត្ថ)];

សម្មា កម្មានិ កត្វាន, កាយេន ឥធ បុគ្គលោ.

‘‘ពហុស្សុតោ បុញ្ញករោ, អប្បស្មិំ ឥធ ជីវិតេ;

កាយស្ស ភេទា សប្បញ្ញោ, សគ្គំ សោ ឧបបជ្ជតី’’តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. ទុតិយំ.

៣. និស្សរណិយសុត្តំ

៧២. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, និស្សរណិយា [និស្សារណីយា (អ. និ. ៥.២០០)] ធាតុយោ. កតមា តិស្សោ? កាមានមេតំ និស្សរណំ យទិទំ នេក្ខម្មំ, រូបានមេតំ និស្សរណំ យទិទំ អារុប្បំ, យំ ខោ បន កិញ្ចិ ភូតំ សង្ខតំ បដិច្ចសមុប្បន្នំ និរោធោ តស្ស និស្សរណំ – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ និស្សរណិយា ធាតុយោ’’តិ. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច. តត្ថេតំ ឥតិ វុច្ចតិ –

‘‘កាមនិស្សរណំ ញត្វា, រូបានញ្ច អតិក្កមំ;

សព្ពសង្ខារសមថំ, ផុសំ អាតាបិ សព្ពទា.

‘‘ស វេ សម្មទ្ទសោ ភិក្ខុ, យតោ តត្ថ វិមុច្ចតិ;

អភិញ្ញាវោសិតោ សន្តោ, ស វេ យោគាតិគោ មុនី’’តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. តតិយំ.

៤. សន្តតរសុត្តំ

៧៣. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘រូបេហិ, ភិក្ខវេ, អរូបា [អារុប្បា (សី.)] សន្តតរា, អរូបេហិ និរោធោ សន្តតរោ’’តិ. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច. តត្ថេតំ ឥតិ វុច្ចតិ –

‘‘យេ ច រូបូបគា សត្តា, យេ ច អរូបដ្ឋាយិនោ [អារុប្បដ្ឋាយិនោ (សី.)];

និរោធំ អប្បជានន្តា, អាគន្តារោ បុនព្ភវំ.

‘‘យេ ច រូបេ បរិញ្ញាយ, អរូបេសុ អសណ្ឋិតា;

និរោធេ យេ វិមុច្ចន្តិ, តេ ជនា មច្ចុហាយិនោ.

‘‘កាយេន អមតំ ធាតុំ, ផុសយិត្វា និរូបធិំ;

ឧបធិប្បដិនិស្សគ្គំ, សច្ឆិកត្វា អនាសវោ;

ទេសេតិ សម្មាសម្ពុទ្ធោ, អសោកំ វិរជំ បទ’’ន្តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. ចតុត្ថំ.

៥. បុត្តសុត្តំ

៧៤. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, បុត្តា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិំ. កតមេ តយោ? អតិជាតោ, អនុជាតោ, អវជាតោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុត្តោ អតិជាតោ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, បុត្តស្ស មាតាបិតរោ ហោន្តិ ន ពុទ្ធំ សរណំ គតា, ន ធម្មំ សរណំ គតា, ន សង្ឃំ សរណំ គតា; បាណាតិបាតា អប្បដិវិរតា, អទិន្នាទានា អប្បដិវិរតា, កាមេសុមិច្ឆាចារា អប្បដិវិរតា, មុសាវាទា អប្បដិវិរតា, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា អប្បដិវិរតា, ទុស្សីលា បាបធម្មា. បុត្តោ ច នេសំ ហោតិ ពុទ្ធំ សរណំ គតោ, ធម្មំ សរណំ គតោ, សង្ឃំ សរណំ គតោ; បាណាតិបាតា បដិវិរតោ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ, មុសាវាទា បដិវិរតោ, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតោ, សីលវា កល្យាណធម្មោ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុត្តោ អតិជាតោ ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុត្តោ អនុជាតោ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, បុត្តស្ស មាតាបិតរោ ហោន្តិ ពុទ្ធំ សរណំ គតា, ធម្មំ សរណំ គតា, សង្ឃំ សរណំ គតា; បាណាតិបាតា បដិវិរតា, អទិន្នាទានា បដិវិរតា, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតា, មុសាវាទា បដិវិរតា, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតា, សីលវន្តោ កល្យាណធម្មា. បុត្តោបិ នេសំ ហោតិ ពុទ្ធំ សរណំ គតោ, ធម្មំ សរណំ គតោ, សង្ឃំ សរណំ គតោ; បាណាតិបាតា បដិវិរតោ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ, មុសាវាទា បដិវិរតោ, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតោ, សីលវា កល្យាណធម្មោ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុត្តោ អនុជាតោ ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុត្តោ អវជាតោ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, បុត្តស្ស មាតាបិតរោ ហោន្តិ ពុទ្ធំ សរណំ គតា, ធម្មំ សរណំ គតា, សង្ឃំ សរណំ គតា; បាណាតិបាតា បដិវិរតា, អទិន្នាទានា បដិវិរតា, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតា, មុសាវាទា បដិវិរតា, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតា, សីលវន្តោ កល្យាណធម្មា. បុត្តោ ច នេសំ ហោតិ ន ពុទ្ធំ សរណំ គតោ, ន ធម្មំ សរណំ គតោ, ន សង្ឃំ សរណំ គតោ; បាណាតិបាតា អប្បដិវិរតោ, អទិន្នាទានា អប្បដិវិរតោ, កាមេសុមិច្ឆាចារា អប្បដិវិរតោ, មុសាវាទា អប្បដិវិរតោ, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា អប្បដិវិរតោ, ទុស្សីលោ បាបធម្មោ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុត្តោ អវជាតោ ហោតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ បុត្តា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិ’’ន្តិ. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច. តត្ថេតំ ឥតិ វុច្ចតិ –

‘‘អតិជាតំ អនុជាតំ, បុត្តមិច្ឆន្តិ បណ្ឌិតា;

អវជាតំ ន ឥច្ឆន្តិ, យោ ហោតិ កុលគន្ធនោ.

‘‘ឯតេ ខោ បុត្តា លោកស្មិំ, យេ ភវន្តិ ឧបាសកា;

សទ្ធា សីលេន សម្បន្នា, វទញ្ញូ វីតមច្ឆរា;

ចន្ទោ អព្ភឃនា មុត្តោ, បរិសាសុ វិរោចរេ’’តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. បញ្ចមំ.

៦. អវុដ្ឋិកសុត្តំ

៧៥. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិំ. កតមេ តយោ? អវុដ្ឋិកសមោ, បទេសវស្សី, សព្ពត្ថាភិវស្សី.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ អវុដ្ឋិកសមោ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សព្ពេសញ្ញេវ ន ទាតា ហោតិ, សមណព្រាហ្មណកបណទ្ធិកវនិព្ពកយាចកានំ [… វណិព្ពកយាចកានំ (សី.)] អន្នំ បានំ វត្ថំ យានំ មាលាគន្ធវិលេបនំ សេយ្យាវសថបទីបេយ្យំ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ អវុដ្ឋិកសមោ ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ បទេសវស្សី ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ ឯកច្ចានំ ទាតា (ហោតិ) [( ) នត្ថិ ស្យាមបោត្ថកេ], ឯកច្ចានំ ន ទាតា ហោតិ សមណព្រាហ្មណកបណទ្ធិកវនិព្ពកយាចកានំ អន្នំ បានំ វត្ថំ យានំ មាលាគន្ធវិលេបនំ សេយ្យាវសថបទីបេយ្យំ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ បទេសវស្សី ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ សព្ពត្ថាភិវស្សី ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សព្ពេសំវ ទេតិ, សមណព្រាហ្មណកបណទ្ធិកវនិព្ពកយាចកានំ អន្នំ បានំ វត្ថំ យានំ មាលាគន្ធវិលេបនំ សេយ្យាវសថបទីបេយ្យំ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, បុគ្គលោ សព្ពត្ថាភិវស្សី ហោតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ បុគ្គលា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិ’’ន្តិ. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច. តត្ថេតំ ឥតិ វុច្ចតិ –

‘‘ន សមណេ ន ព្រាហ្មណេ, ន កបណទ្ធិកវនិព្ពកេ;

លទ្ធាន សំវិភាជេតិ, អន្នំ បានញ្ច ភោជនំ;

តំ វេ អវុដ្ឋិកសមោតិ, អាហុ នំ បុរិសាធមំ.

‘‘ឯកច្ចានំ ន ទទាតិ, ឯកច្ចានំ បវេច្ឆតិ;

តំ វេ បទេសវស្សីតិ, អាហុ មេធាវិនោ ជនា.

‘‘សុភិក្ខវាចោ បុរិសោ, សព្ពភូតានុកម្បកោ;

អាមោទមានោ បកិរេតិ, ទេថ ទេថាតិ ភាសតិ.

‘‘យថាបិ មេឃោ ថនយិត្វា, គជ្ជយិត្វា បវស្សតិ;

ថលំ និន្នញ្ច បូរេតិ, អភិសន្ទន្តោវ [អភិសន្ទេន្តោវ (?)] វារិនា.

‘‘ឯវមេវ ឥធេកច្ចោ, បុគ្គលោ ហោតិ តាទិសោ;

ធម្មេន សំហរិត្វាន, ឧដ្ឋានាធិគតំ ធនំ;

តប្បេតិ អន្នបានេន, សម្មា បត្តេ វនិព្ពកេ’’តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. សុខបត្ថនាសុត្តំ

៧៦. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘តីណិមានិ, ភិក្ខវេ, សុខានិ បត្ថយមានោ សីលំ រក្ខេយ្យ បណ្ឌិតោ. កតមានិ តីណិ? បសំសា មេ អាគច្ឆតូតិ [អាគច្ឆន្តូតិ (ស្យា.)] សីលំ រក្ខេយ្យ បណ្ឌិតោ, ភោគា មេ ឧប្បជ្ជន្តូតិ សីលំ រក្ខេយ្យ បណ្ឌិតោ, កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សាមីតិ សីលំ រក្ខេយ្យ បណ្ឌិតោ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីណិ សុខានិ បត្ថយមានោ សីលំ រក្ខេយ្យ បណ្ឌិតោ’’តិ. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច. តត្ថេតំ ឥតិ វុច្ចតិ –

‘‘សីលំ រក្ខេយ្យ មេធាវី, បត្ថយានោ តយោ សុខេ;

បសំសំ វិត្តលាភញ្ច, បេច្ច សគ្គេ បមោទនំ.

‘‘អករោន្តោបិ ចេ បាបំ, ករោន្តមុបសេវតិ;

សង្កិយោ ហោតិ បាបស្មិំ, អវណ្ណោ ចស្ស រូហតិ.

‘‘យាទិសំ កុរុតេ មិត្តំ, យាទិសំ ចូបសេវតិ;

ស វេ តាទិសកោ ហោតិ, សហវាសោ ហិ [សហវាសោបិ (សី. ក.)] តាទិសោ.

‘‘សេវមានោ សេវមានំ, សម្ផុដ្ឋោ សម្ផុសំ បរំ;

សរោ ទិទ្ធោ កលាបំវ, អលិត្តមុបលិម្បតិ;

ឧបលេបភយា [ឧបលិម្បភយា (ក.)] ធីរោ, នេវ បាបសខា សិយា.

‘‘បូតិមច្ឆំ កុសគ្គេន, យោ នរោ ឧបនយ្ហតិ;

កុសាបិ បូតិ វាយន្តិ, ឯវំ ពាលូបសេវនា.

‘‘តគរញ្ច បលាសេន, យោ នរោ ឧបនយ្ហតិ;

បត្តាបិ សុរភិ វាយន្តិ, ឯវំ ធីរូបសេវនា.

‘‘តស្មា បត្តបុដស្សេវ [បលាសបុដស្សេវ (បី. ក.)], ញត្វា សម្បាកមត្តនោ;

អសន្តេ នុបសេវេយ្យ, សន្តេ សេវេយ្យ បណ្ឌិតោ;

អសន្តោ និរយំ នេន្តិ, សន្តោ បាបេន្តិ សុគ្គតិ’’ន្តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. សត្តមំ.

៨. ភិទុរសុត្តំ

៧៧. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘ភិទុរាយំ [ភិន្ទន្តាយំ (ស្យា. បី. ក.)], ភិក្ខវេ, កាយោ, វិញ្ញាណំ វិរាគធម្មំ, សព្ពេ ឧបធី អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា’’តិ. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច. តត្ថេតំ ឥតិ វុច្ចតិ –

‘‘កាយញ្ច ភិទុរំ [ភិន្ទន្តំ (ស្យា. បី. ក.)] ញត្វា, វិញ្ញាណញ្ច វិរាគុនំ [វិរាគិកំ (ក. សី.), បភង្គុណំ (ស្យា.)];

ឧបធីសុ ភយំ ទិស្វា, ជាតិមរណមច្ចគា;

សម្បត្វា បរមំ សន្តិំ, កាលំ កង្ខតិ ភាវិតត្តោ’’តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. អដ្ឋមំ.

៩. ធាតុសោសំសន្ទនសុត្តំ

៧៨. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘ធាតុសោ, ភិក្ខវេ, សត្តា សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទន្តិ សមេន្តិ. ហីនាធិមុត្តិកា សត្តា ហីនាធិមុត្តិកេហិ សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទន្តិ សមេន្តិ, កល្យាណាធិមុត្តិកា សត្តា កល្យាណាធិមុត្តិកេហិ សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទន្តិ សមេន្តិ.

‘‘អតីតម្បិ, ភិក្ខវេ, អទ្ធានំ ធាតុសោវ សត្តា សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទិំសុ សមិំសុ. ហីនាធិមុត្តិកា សត្តា ហីនាធិមុត្តិកេហិ សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទិំសុ សមិំសុ, កល្យាណាធិមុត្តិកា សត្តា កល្យាណាធិមុត្តិកេហិ សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទិំសុ សមិំសុ.

‘‘អនាគតម្បិ, ភិក្ខវេ, អទ្ធានំ ធាតុសោវ សត្តា សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទិស្សន្តិ សមេស្សន្តិ. ហីនាធិមុត្តិកា សត្តា ហីនាធិមុត្តិកេហិ សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទិស្សន្តិ សមេស្សន្តិ, កល្យាណាធិមុត្តិកា សត្តា កល្យាណាធិមុត្តិកេហិ សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទិស្សន្តិ សមេស្សន្តិ.

‘‘ឯតរហិបិ, ភិក្ខវេ, បច្ចុប្បនំ អទ្ធានំ ធាតុសោវ សត្តា សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទន្តិ សមេន្តិ. ហីនាធិមុត្តិកា សត្តា ហីនាធិមុត្តិកេហិ សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទន្តិ សមេន្តិ, កល្យាណាធិមុត្តិកា សត្តា កល្យាណាធិមុត្តិកេហិ សត្តេហិ សទ្ធិំ សំសន្ទន្តិ សមេន្តី’’តិ. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច. តត្ថេតំ ឥតិ វុច្ចតិ –

‘‘សំសគ្គា វនថោ ជាតោ, អសំសគ្គេន ឆិជ្ជតិ;

បរិត្តំ ទារុមារុយ្ហ, យថា សីទេ មហណ្ណវេ.

‘‘ឯវំ កុសីតមាគម្ម, សាធុជីវីបិ សីទតិ;

តស្មា តំ បរិវជ្ជេយ្យ, កុសីតំ ហីនវីរិយំ.

‘‘បវិវិត្តេហិ អរិយេហិ, បហិតត្តេហិ ឈាយិភិ;

និច្ចំ អារទ្ធវីរិយេហិ, បណ្ឌិតេហិ សហាវសេ’’តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. នវមំ.

១០. បរិហានសុត្តំ

៧៩. វុត្តញ្ហេតំ ភគវតា, វុត្តមរហតាតិ មេ សុតំ –

‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា សេខស្ស ភិក្ខុនោ បរិហានាយ សំវត្តន្តិ. កតមេ តយោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, សេខោ ភិក្ខុ កម្មារាមោ ហោតិ, កម្មរតោ, កម្មារាមតមនុយុត្តោ; ភស្សារាមោ ហោតិ, ភស្សរតោ, ភស្សារាមតមនុយុត្តោ; និទ្ទារាមោ ហោតិ, និទ្ទារតោ, និទ្ទារាមតមនុយុត្តោ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ ធម្មា សេខស្ស ភិក្ខុនោ បរិហានាយ សំវត្តន្តិ.

‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា សេខស្ស ភិក្ខុនោ អបរិហានាយ សំវត្តន្តិ. កតមេ តយោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, សេខោ ភិក្ខុ ន កម្មារាមោ ហោតិ, ន កម្មរតោ, ន កម្មារាមតមនុយុត្តោ; ន ភស្សារាមោ ហោតិ, ន ភស្សរតោ, ន ភស្សារាមតមនុយុត្តោ; ន និទ្ទារាមោ ហោតិ, ន និទ្ទារតោ, ន និទ្ទារាមតមនុយុត្តោ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ ធម្មា សេខស្ស ភិក្ខុនោ អបរិហានាយ សំវត្តន្តី’’តិ. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច. តត្ថេតំ ឥតិ វុច្ចតិ –

‘‘កម្មារាមោ ភស្សារាមោ [ភស្សរតោ (សព្ពថ)], និទ្ទារាមោ ច ឧទ្ធតោ;

អភព្ពោ តាទិសោ ភិក្ខុ, ផុដ្ឋុំ សម្ពោធិមុត្តមំ.

‘‘តស្មា ហិ អប្បកិច្ចស្ស, អប្បមិទ្ធោ អនុទ្ធតោ;

ភព្ពោ សោ តាទិសោ ភិក្ខុ, ផុដ្ឋុំ សម្ពោធិមុត្តម’’ន្តិ.

អយម្បិ អត្ថោ វុត្តោ ភគវតា, ឥតិ មេ សុតន្តិ. ទសមំ.

តតិយោ វគ្គោ និដ្ឋិតោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ទ្វេ ទិដ្ឋី និស្សរណំ រូបំ, បុត្តោ អវុដ្ឋិកេន ច;

សុខា ច ភិទុរោ [ភិន្ទនា (សព្ពត្ថ)] ធាតុ, បរិហានេន តេ ទសាតិ.