៥. ឧបសីវត្ថេរអបទានំ

១០០. ‘‘ហិមវន្តស្សាវិទូរេ, អនោមោ នាម បព្ពតោ;

អស្សមោ សុកតោ មយ្ហំ, បណ្ណសាលា សុមាបិតា.

១០១. ‘‘នទី ច សន្ទតី តត្ថ, សុបតិត្ថា មនោរមា;

អនូបតិត្ថេ ជាយន្តិ, បទុមុប្បលកា ពហូ.

១០២. ‘‘បាឋីនា បាវុសា មច្ឆា, ពលជា មុញ្ជរោហិតា;

មច្ឆកច្ឆបសញ្ឆន្នា [មច្ឆកច្ឆបសម្បន្នា (?)], នទិកា សន្ទតេ តទា.

១០៣. ‘‘តិមិរា បុប្ផិតា តត្ថ, អសោកា ខុទ្ទមាលកា;

បុន្នាគា គិរិបុន្នាគា, សម្បវន្តិ មមស្សមំ.

១០៤. ‘‘កុដជា បុប្ផិតា តត្ថ, តិណសូលវនានិ ច;

សាលា ច សឡលា តត្ថ, ចម្បកា បុប្ផិតា ពហូ.

១០៥. ‘‘អជ្ជុនា អតិមុត្តា ច, មហានាមា ច បុប្ផិតា;

អសនា មធុគន្ធី ច, បុប្ផិតា តេ មមស្សមេ.

១០៦. ‘‘ឧទ្ទាលកា បាដលិកា, យូថិកា ច បិយង្គុកា;

ពិម្ពិជាលកសញ្ឆន្នា, សមន្តា អឌ្ឍយោជនំ.

១០៧. ‘‘មាតគ្គារា [មាតង្គវា (សី.), មាតករា (ស្យា.), មាតង្គា វា (បី.)] សត្តលិយោ, បាដលី សិន្ទុវារកា;

អង្កោលកា ពហូ តត្ថ, តាលកុដ្ឋិ [តាលកូដា (សី. ស្យា.), តាលកុដ្ឋា (បី.)] ច បុប្ផិតា;

សេលេយ្យកា ពហូ តត្ថ, បុប្ផិតា មម អស្សមេ.

១០៨. ‘‘ឯតេសុ បុប្ផជាតេសុ [បុប្ផមានេសុ (សី. បី.)], សោភន្តិ បាទបា ពហូ;

សមន្តា តេន គន្ធេន, វាយតេ មម អស្សមោ.

១០៩. ‘‘ហរីតកា អាមលកា, អម្ពជម្ពុវិភីតកា [វិភិដកា (សី.)];

កោលា ភល្លាតកា ពិល្លា, ផារុសកផលានិ ច.

១១០. ‘‘តិន្ទុកា ច បិយាលា ច, មធុកា កាសុមារយោ;

លពុជា បនសា តត្ថ, កទលី ពទរីផលា [មន្ទរិផលា (ក.), ចន្ទរីផលា (ស្យា. បី.)].

១១១. ‘‘អម្ពាដកា ពហូ តត្ថ, វល្លិការផលានិ ច;

ពីជបូរសបារិយោ [ចិរសំរសបាកា ច (ស្យា.), វិដបា ច សបាកា ច (បី), វិទបរបទាទយោ (ក.)], ផលិតា មម អស្សមេ.

១១២. ‘‘អាឡកា ឥសិមុគ្គា ច, តតោ មោទផលា ពហូ;

អវដា បក្កភរិតា [សក្ករារិតា (ក.)], បិលក្ខុទុម្ពរានិ ច.

១១៣. ‘‘បិប្ផិលី មរីចា តត្ថ, និគ្រោធា ច កបិត្ថនា;

ឧទុម្ពរកា ពហវោ, កណ្ឌុបណ្ណា ច ហរិយោ [កណ្ឌបក្កា ច បារិយោ (សី. ស្យា. បី.)].

១១៤. ‘‘ឯតេ ចញ្ញេ ច ពហវោ, ផលិតា អស្សមេ មម;

បុប្ផរុក្ខាបិ ពហវោ, បុប្ផិតា មម អស្សមេ.

១១៥. ‘‘អាលុវា ច កឡម្ពា ច, ពិឡាលី តក្កលានិ ច;

អាលកា តាលកា ចេវ, វិជ្ជន្តិ អស្សមេ មម.

១១៦. ‘‘អស្សមស្សាវិទូរេ មេ, មហាជាតស្សរោ អហុ;

អច្ឆោទកោ សីតជលោ, សុបតិត្ថោ មនោរមោ.

១១៧. ‘‘បទុមុប្បលា ពហូ តត្ថ, បុណ្ឌរីកសមាយុតា;

មន្ទាលកេហិ សញ្ឆន្នា, នានាគន្ធសមេរិតា.

១១៨. ‘‘គព្ភំ គណ្ហន្តិ បទុមា, អញ្ញេ បុប្ផន្តិ កេសរី;

ឱបុប្ផបត្តា តិដ្ឋន្តិ, បទុមាកណ្ណិកា ពហូ.

១១៩. ‘‘មធុ ភិសម្ហា សវតិ, ខីរំ សប្បិ មុលាឡិភិ;

សមន្តា តេន គន្ធេន, នានាគន្ធសមេរិតា.

១២០. ‘‘កុមុទា អម្ពគន្ធិ ច, នយិតា ទិស្សរេ ពហូ;

ជាតស្សរស្សានុកូលំ, កេតកា បុប្ផិតា ពហូ.

១២១. ‘‘សុផុល្លា ពន្ធុជីវា ច, សេតវារី សុគន្ធិកា;

កុម្ភិលា សុសុមារា ច, គហកា តត្ថ ជាយរេ.

១២២. ‘‘ឧគ្គាហកា អជគរា, តត្ថ ជាតស្សរេ ពហូ;

បាឋីនា បាវុសា មច្ឆា, ពលជា មុញ្ជរោហិតា.

១២៣. ‘‘មច្ឆកច្ឆបសញ្ឆន្នា, អថោ បបដកាហិ [បម្បដកេហិ (សី.), សបដកេហិ (ស្យា.), បប្បដកេហិ (បី)] ច;

បារេវតា រវិហំសា, កុកុត្ថា [កុក្កុត្ថា (ស្យា. ក.), កុត្ថកា (បី.)] ច នទីចរា.

១២៤. ‘‘ទិន្ទិភា [ដិដ្ដិភា (បី.)] ចក្កវាកា ច, បម្បកា ជីវជីវកា;

កលន្ទកា ឧក្កុសា ច, សេនកា ឧទ្ធរា ពហូ.

១២៥. ‘‘កោដ្ឋកា សុកបោតា ច, តុលិយា ចមរា ពហូ;

ការេនិយោ [កាសេនិយា (ស្យា.)] ច តិលកា [កិលកា (ក.)], ឧបជីវន្តិ តំ សរំ.

១២៦. ‘‘សីហា ព្យគ្ឃា ច ទីបី ច, អច្ឆកោកតរច្ឆកា;

វានរា កិន្នរា ចេវ, ទិស្សន្តិ មម អស្សមេ.

១២៧. ‘‘តានិ គន្ធានិ ឃាយន្តោ, ភក្ខយន្តោ ផលានហំ;

គន្ធោទកំ បិវន្តោ ច, វសាមិ មម អស្សមេ.

១២៨. ‘‘ឯណីមិគា វរាហា ច, បសទា ខុទ្ទរូបកា;

អគ្គិកា ជោតិកា ចេវ, វសន្តិ មម អស្សមេ.

១២៩. ‘‘ហំសា កោញ្ចា មយូរា ច, សាលិកាបិ ច កោកិលា;

មជ្ជារិកា [មញ្ជរិកា (សី. ស្យា. បី.)] ពហូ តត្ថ, កោសិកា បោដ្ឋសីសកា.

១៣០. ‘‘បិសាចា ទានវា ចេវ, កុម្ភណ្ឌា រក្ខសា ពហូ;

គរុឡា បន្នគា ចេវ, វសន្តិ មម អស្សមេ.

១៣១. ‘‘មហានុភាវា ឥសយោ, សន្តចិត្តា សមាហិតា;

កមណ្ឌលុធរា សព្ពេ, អជិនុត្តរវាសនា;

ជដាភារភរិតាវ [តេ ជដាភារភរិតា (សី. បី.), ជដាភារភរិតា ច (ស្យា.)], វសន្តិ មម អស្សមេ.

១៣២. ‘‘យុគមត្តញ្ច បេក្ខន្តា, និបកា សន្តវុត្តិនោ;

លាភាលាភេន សន្តុដ្ឋា, វសន្តិ មម អស្សមេ.

១៣៣. ‘‘វាកចីរំ ធុនន្តា តេ, ផោដេន្តាជិនចម្មកំ;

សពលេហិ ឧបត្ថទ្ធា, គច្ឆន្តិ អម្ពរេ តទា.

១៣៤. ‘‘ន តេ ទកំ អាហរន្តិ, កដ្ឋំ វា អគ្គិទារុកំ;

សយញ្ច ឧបសម្បន្នា, បាដិហីរស្សិទំ ផលំ.

១៣៥. ‘‘លោហទោណិំ គហេត្វាន, វនមជ្ឈេ វសន្តិ តេ;

កុញ្ជរាវ មហានាគា, អសម្ភីតាវ កេសរី.

១៣៦. ‘‘អញ្ញេ គច្ឆន្តិ គោយានំ, អញ្ញេ បុព្ពវិទេហកំ [បុព្ពវិទេហនំ (ស្យា. បី. ក.)];

អញ្ញេ ច ឧត្តរកុរុំ, សកំ ពលមវស្សិតា [ពលមបស្សិតា (ស្យា. បី. ក.)].

១៣៧. ‘‘តតោ បិណ្ឌំ អាហរិត្វា, បរិភុញ្ជន្តិ ឯកតោ;

សព្ពេសំ បក្កមន្តានំ, ឧគ្គតេជាន តាទិនំ.

១៣៨. ‘‘អជិនចម្មសទ្ទេន, វនំ សទ្ទាយតេ តទា;

ឯទិសា តេ មហាវីរ, សិស្សា ឧគ្គតបា មម.

១៣៩. ‘‘បរិវុតោ អហំ តេហិ, វសាមិ មម អស្សមេ;

តោសិតា សកកម្មេន, វិនីតាបិ សមាគតា.

១៤០. ‘‘អារាធយិំសុ មំ ឯតេ, សកកម្មាភិលាសិនោ;

សីលវន្តោ ច និបកា, អប្បមញ្ញាសុ កោវិទា.

១៤១. ‘‘បទុមុត្តរោ លោកវិទូ, អាហុតីនំ បដិគ្គហោ;

សមយំ សំវិទិត្វាន, ឧបគច្ឆិ វិនាយកោ.

១៤២. ‘‘ឧបគន្ត្វាន សម្ពុទ្ធោ, អាតាបី និបកោ មុនិ;

បត្តំ បគ្គយ្ហ សម្ពុទ្ធោ, ភិក្ខាយ មមុបាគមិ.

១៤៣. ‘‘ឧបាគតំ មហាវីរំ, ជលជុត្តមនាយកំ;

តិណសន្ថរំ [តិណត្ថរំ (ស្យា.), តិណត្ថតំ (ក.)] បញ្ញាបេត្វា, សាលបុប្ផេហិ ឱកិរិំ.

១៤៤. ‘‘និសាទេត្វាន [និសីទេត្វាន (សី.), និសីទិត្វាន (ស្យា. បី.)] សម្ពុទ្ធំ, ហដ្ឋោ សំវិគ្គមានសោ;

ខិប្បំ បព្ពតមារុយ្ហ, អគឡុំ [អគរុំ (សី.)] អគ្គហិំ អហំ.

១៤៥. ‘‘កុម្ភមត្តំ គហេត្វាន, បនសំ ទេវគន្ធិកំ;

ខន្ធេ អារោបយិត្វាន, ឧបគច្ឆិំ វិនាយកំ.

១៤៦. ‘‘ផលំ ពុទ្ធស្ស ទត្វាន, អគឡុំ អនុលិម្បហំ;

បសន្នចិត្តោ សុមនោ, ពុទ្ធសេដ្ឋំ អវន្ទិហំ.

១៤៧. ‘‘បទុមុត្តរោ លោកវិទូ, អាហុតីនំ បដិគ្គហោ;

ឥសិមជ្ឈេ និសីទិត្វា, ឥមា គាថា អភាសថ.

១៤៨. ‘‘‘យោ មេ ផលញ្ច អគឡុំ, អាសនញ្ច អទាសិ មេ;

តមហំ កិត្តយិស្សាមិ, សុណាថ មម ភាសតោ.

១៤៩. ‘‘‘គាមេ វា យទិ វារញ្ញេ, បព្ភារេសុ គុហាសុ វា;

ឥមស្ស ចិត្តមញ្ញាយ, និព្ពត្តិស្សតិ ភោជនំ.

១៥០. ‘‘‘ទេវលោកេ មនុស្សេ វា, ឧបបន្នោ អយំ នរោ;

ភោជនេហិ ច វត្ថេហិ, បរិសំ តប្បយិស្សតិ.

១៥១. ‘‘‘ឧបបជ្ជតិ យំ យោនិំ, ទេវត្តំ អថ មានុសំ;

អក្ខោភភោគោ ហុត្វាន, សំសរិស្សតិយំ នរោ.

១៥២. ‘‘‘តិំសកប្បសហស្សានិ, ទេវលោកេ រមិស្សតិ;

សហស្សក្ខត្តុំ រាជា ច, ចក្កវត្តី ភវិស្សតិ.

១៥៣. ‘‘‘ឯកសត្តតិក្ខត្តុញ្ច, ទេវរជ្ជំ ករិស្សតិ;

បទេសរជ្ជំ វិបុលំ, គណនាតោ អសង្ខិយំ.

១៥៤. ‘‘‘កប្បសតសហស្សម្ហិ, ឱក្កាកកុលសម្ភវោ;

គោតមោ នាម គោត្តេន, សត្ថា លោកេ ភវិស្សតិ.

១៥៥. ‘‘‘តស្ស ធម្មេសុ ទាយាទោ, ឱរសោ ធម្មនិម្មិតោ [(ឧបសីវោ នាម នាមេន, ហេស្សតិ សត្ថុ សាវកោ) (ស្យា.)];

សព្ពាសវេ បរិញ្ញាយ, វិហរិស្សតិនាសវោ’.

១៥៦. ‘‘សុលទ្ធលាភោ លទ្ធោ មេ, យោហំ អទ្ទក្ខិំ នាយកំ;

តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.

១៥៧. ‘‘គាមេ វា យទិ វារញ្ញេ, បព្ភារេសុ គុហាសុ វា;

មម សង្កប្បមញ្ញាយ, ភោជនំ ហោតិ មេ សទា.

១៥៨. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.

១៥៩. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.

១៦០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឧបសីវោ [ឧបសិវោ (ក.)] ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ឧបសីវត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.