(៩-១០) ឧស្សង្ខបាទឧទ្ធគ្គលោមតាលក្ខណានិ

២១២. ‘‘យម្បិ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ បុរិមំ ជាតិំ បុរិមំ ភវំ បុរិមំ និកេតំ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ [សមានោ ពហុនោ ជនស្ស (សី. បី.)] អត្ថូបសំហិតំ ធម្មូបសំហិតំ វាចំ ភាសិតា អហោសិ, ពហុជនំ និទំសេសិ, បាណីនំ ហិតសុខាវហោ ធម្មយាគី. សោ តស្ស កម្មស្ស កដត្តា…បេ… សោ តតោ ចុតោ ឥត្ថត្តំ អាគតោ សមានោ ឥមានិ ទ្វេ មហាបុរិសលក្ខណានិ បដិលភតិ. ឧស្សង្ខបាទោ ច ហោតិ, ឧទ្ធគ្គលោមោ ច.

‘‘សោ តេហិ លក្ខណេហិ សមន្នាគតោ, សចេ អគារំ អជ្ឈាវសតិ, រាជា ហោតិ ចក្កវត្តី…បេ… រាជា សមានោ កិំ លភតិ? អគ្គោ ច ហោតិ សេដ្ឋោ ច បាមោក្ខោ ច ឧត្តមោ ច បវរោ ច កាមភោគីនំ. រាជា សមានោ ឥទំ លភតិ… ពុទ្ធោ សមានោ កិំ លភតិ? អគ្គោ ច ហោតិ សេដ្ឋោ ច បាមោក្ខោ ច ឧត្តមោ ច បវរោ ច សព្ពសត្តានំ. ពុទ្ធោ សមានោ ឥទំ លភតិ’’. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច.

២១៣. តត្ថេតំ វុច្ចតិ –

‘‘អត្ថធម្មសហិតំ [អត្ថធម្មសំហិតំ (ក. សី. បី.), អត្ថធម្មុបសំហិតំ (ក.)] បុរេ គិរំ,

ឯរយំ ពហុជនំ និទំសយិ;

បាណិនំ ហិតសុខាវហោ អហុ,

ធម្មយាគមយជី [ធម្មយាគំ អស្សជិ (ក.)] អមច្ឆរី.

‘‘តេន សោ សុចរិតេន កម្មុនា,

សុគ្គតិំ វជតិ តត្ថ មោទតិ;

លក្ខណានិ ច ទុវេ ឥធាគតោ,

ឧត្តមប្បមុខតាយ [ឧត្តមសុខតាយ (ស្យា.), ឧត្តមបមុក្ខតាយ (ក.)] វិន្ទតិ.

‘‘ឧព្ភមុប្បតិតលោមវា សសោ,

បាទគណ្ឋិរហុ សាធុសណ្ឋិតា;

មំសលោហិតាចិតា តចោត្ថតា,

ឧបរិចរណសោភនា [ឧបរិជានុសោភនា (ស្យា.), ឧបរិ ច បន សោភនា (សី. បី.)] អហុ.

‘‘គេហមាវសតិ ចេ តថាវិធោ,

អគ្គតំ វជតិ កាមភោគិនំ;

តេន ឧត្តរិតរោ ន វិជ្ជតិ,

ជម្ពុទីបមភិភុយ្យ ឥរិយតិ.

‘‘បព្ពជម្បិ ច អនោមនិក្កមោ,

អគ្គតំ វជតិ សព្ពបាណិនំ;

តេន ឧត្តរិតរោ ន វិជ្ជតិ,

សព្ពលោកមភិភុយ្យ វិហរតី’’តិ.