(១១) ឯណិជង្ឃលក្ខណំ

២១៤. ‘‘យម្បិ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ បុរិមំ ជាតិំ បុរិមំ ភវំ បុរិមំ និកេតំ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ សក្កច្ចំ វាចេតា អហោសិ សិប្បំ វា វិជ្ជំ វា ចរណំ វា កម្មំ វា – ‘កិំ តិមេ ខិប្បំ វិជានេយ្យុំ, ខិប្បំ បដិបជ្ជេយ្យុំ, ន ចិរំ កិលិស្សេយ្យុ’’ន្តិ. សោ តស្ស កម្មស្ស កដត្តា…បេ… សោ តតោ ចុតោ ឥត្ថត្តំ អាគតោ សមានោ ឥមំ មហាបុរិសលក្ខណំ បដិលភតិ. ឯណិជង្ឃោ ហោតិ.

‘‘សោ តេន លក្ខណេន សមន្នាគតោ សចេ អគារំ អជ្ឈាវសតិ, រាជា ហោតិ ចក្កវត្តី…បេ… រាជា សមានោ កិំ លភតិ? យានិ តានិ រាជារហានិ រាជង្គានិ រាជូបភោគានិ រាជានុច្ឆវិកានិ តានិ ខិប្បំ បដិលភតិ. រាជា សមានោ ឥទំ លភតិ… ពុទ្ធោ សមានោ កិំ លភតិ? យានិ តានិ សមណារហានិ សមណង្គានិ សមណូបភោគានិ សមណានុច្ឆវិកានិ, តានិ ខិប្បំ បដិលភតិ. ពុទ្ធោ សមានោ ឥទំ លភតិ’’. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច.

២១៥. តត្ថេតំ វុច្ចតិ –

‘‘សិប្បេសុ វិជ្ជាចរណេសុ កម្មេសុ [កម្មសុ (សី. បី.)],

កថំ វិជានេយ្យុំ [វិជានេយ្យ (សី. បី.), វិជានេយ្យុ (ស្យា.)] លហុន្តិ ឥច្ឆតិ;

យទូបឃាតាយ ន ហោតិ កស្សចិ,

វាចេតិ ខិប្បំ ន ចិរំ កិលិស្សតិ.

‘‘តំ កម្មំ កត្វា កុសលំ សុខុទ្រយំ [សុខិន្ទ្រិយំ (ក.)],

ជង្ឃា មនុញ្ញា លភតេ សុសណ្ឋិតា;

វដ្ដា សុជាតា អនុបុព្ពមុគ្គតា,

ឧទ្ធគ្គលោមា សុខុមត្តចោត្ថតា.

‘‘ឯណេយ្យជង្ឃោតិ តមាហុ បុគ្គលំ,

សម្បត្តិយា ខិប្បមិធាហុ [ខិប្បមិទាហុ (?)] លក្ខណំ;

គេហានុលោមានិ យទាភិកង្ខតិ,

អបព្ពជំ ខិប្បមិធាធិគច្ឆតិ [ខិប្បមិទាធិគច្ឆតិ (?)].

‘‘សចេ ច បព្ពជ្ជមុបេតិ តាទិសោ,

នេក្ខម្មឆន្ទាភិរតោ វិចក្ខណោ;

អនុច្ឆវិកស្ស យទានុលោមិកំ,

តំ វិន្ទតិ ខិប្បមនោមវិក្កមោ [និក្កមោ (សី. ស្យា. បី.)]’’តិ.