(៧-៨) ករចរណមុទុជាលតាលក្ខណានិ

២១០. ‘‘យម្បិ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ បុរិមំ ជាតិំ បុរិមំ ភវំ បុរិមំ និកេតំ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ ចតូហិ សង្គហវត្ថូហិ ជនំ សង្គាហកោ អហោសិ – ទានេន បេយ្យវជ្ជេន [បិយវាចេន (ស្យា. ក.)] អត្ថចរិយាយ សមានត្តតាយ. សោ តស្ស កម្មស្ស កដត្តា…បេ… សោ តតោ ចុតោ ឥត្ថត្តំ អាគតោ សមានោ ឥមានិ ទ្វេ មហាបុរិសលក្ខណានិ បដិលភតិ. មុទុតលុនហត្ថបាទោ ច ហោតិ ជាលហត្ថបាទោ ច.

‘‘សោ តេហិ លក្ខណេហិ សមន្នាគតោ សចេ អគារំ អជ្ឈាវសតិ, រាជា ហោតិ ចក្កវត្តី…បេ… រាជា សមានោ កិំ លភតិ? សុសង្គហិតបរិជនោ ហោតិ, សុសង្គហិតាស្ស ហោន្តិ ព្រាហ្មណគហបតិកា នេគមជានបទា គណកមហាមត្តា អនីកដ្ឋា ទោវារិកា អមច្ចា បារិសជ្ជា រាជានោ ភោគិយា កុមារា. រាជា សមានោ ឥទំ លភតិ… ពុទ្ធោ សមានោ កិំ លភតិ? សុសង្គហិតបរិជនោ ហោតិ, សុសង្គហិតាស្ស ហោន្តិ ភិក្ខូ ភិក្ខុនិយោ ឧបាសកា ឧបាសិកាយោ ទេវា មនុស្សា អសុរា នាគា គន្ធព្ពា. ពុទ្ធោ សមានោ ឥទំ លភតិ’’. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច.

២១១. តត្ថេតំ វុច្ចតិ –

‘‘ទានម្បិ ចត្ថចរិយតញ្ច [ទានម្បិ ច អត្ថចរិយតម្បិ ច (សី. បី.)],

បិយវាទិតញ្ច សមានត្តតញ្ច [បិយវទតញ្ច សមានឆន្ទតញ្ច (សី. បី.)];

ករិយចរិយសុសង្គហំ ពហូនំ,

អនវមតេន គុណេន យាតិ សគ្គំ.

‘‘ចវិយ បុនរិធាគតោ សមានោ,

ករចរណមុទុតញ្ច ជាលិនោ ច;

អតិរុចិរសុវគ្គុទស្សនេយ្យំ,

បដិលភតិ ទហរោ សុសុ កុមារោ.

‘‘ភវតិ បរិជនស្សវោ វិធេយ្យោ,

មហិមំ អាវសិតោ សុសង្គហិតោ;

បិយវទូ ហិតសុខតំ ជិគីសមានោ [ជិគិំ សមានោ (សី. ស្យា. បី.)],

អភិរុចិតានិ គុណានិ អាចរតិ.

‘‘យទិ ច ជហតិ សព្ពកាមភោគំ,

កថយតិ ធម្មកថំ ជិនោ ជនស្ស;

វចនបដិករស្សាភិប្បសន្នា,

សុត្វាន ធម្មានុធម្មមាចរន្តី’’តិ.