(២) បាទតលចក្កលក្ខណំ

២០៤. ‘‘យម្បិ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ បុរិមំ ជាតិំ បុរិមំ ភវំ បុរិមំ និកេតំ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ ពហុជនស្ស សុខាវហោ អហោសិ, ឧព្ពេគឧត្តាសភយំ អបនុទិតា, ធម្មិកញ្ច រក្ខាវរណគុត្តិំ សំវិធាតា, សបរិវារញ្ច ទានំ អទាសិ. សោ តស្ស កម្មស្ស កដត្តា ឧបចិតត្តា ឧស្សន្នត្តា វិបុលត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ…បេ… សោ តតោ ចុតោ ឥត្ថត្តំ អាគតោ សមានោ ឥមំ មហាបុរិសលក្ខណំ បដិលភតិ. ហេដ្ឋាបាទតលេសុ ចក្កានិ ជាតានិ ហោន្តិ សហស្សារានិ សនេមិកានិ សនាភិកានិ សព្ពាការបរិបូរានិ សុវិភត្តន្តរានិ.

‘‘សោ តេន លក្ខណេន សមន្នាគតោ សចេ អគារំ អជ្ឈាវសតិ, រាជា ហោតិ ចក្កវត្តី…បេ… រាជា សមានោ កិំ លភតិ? មហាបរិវារោ ហោតិ; មហាស្ស ហោន្តិ បរិវារា ព្រាហ្មណគហបតិកា នេគមជានបទា គណកមហាមត្តា អនីកដ្ឋា ទោវារិកា អមច្ចា បារិសជ្ជា រាជានោ ភោគិយា កុមារា. រាជា សមានោ ឥទំ លភតិ. សចេ ខោ បន អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជតិ, អរហំ ហោតិ សម្មាសម្ពុទ្ធោ លោកេ វិវដ្ដច្ឆទោ. ពុទ្ធោ សមានោ កិំ លភតិ? មហាបរិវារោ ហោតិ; មហាស្ស ហោន្តិ បរិវារា ភិក្ខូ ភិក្ខុនិយោ ឧបាសកា ឧបាសិកាយោ ទេវា មនុស្សា អសុរា នាគា គន្ធព្ពា. ពុទ្ធោ សមានោ ឥទំ លភតិ’’. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច.

២០៥. តត្ថេតំ វុច្ចតិ –

‘‘បុរេ បុរត្ថា បុរិមាសុ ជាតិសុ,

មនុស្សភូតោ ពហុនំ សុខាវហោ;

ឧព្ភេគឧត្តាសភយាបនូទនោ,

គុត្តីសុ រក្ខាវរណេសុ ឧស្សុកោ.

‘‘សោ តេន កម្មេន ទិវំ សមក្កមិ,

សុខញ្ច ខិឌ្ឌារតិយោ ច អន្វភិ;

តតោ ចវិត្វា បុនរាគតោ ឥធ,

ចក្កានិ បាទេសុ ទុវេសុ វិន្ទតិ.

‘‘សមន្តនេមីនិ សហស្សរានិ ច,

ព្យាកំសុ វេយ្យញ្ជនិកា សមាគតា;

ទិស្វា កុមារំ សតបុញ្ញលក្ខណំ,

បរិវារវា ហេស្សតិ សត្តុមទ្ទនោ.

តថា ហី ចក្កានិ សមន្តនេមិនិ,

សចេ ន បព្ពជ្ជមុបេតិ តាទិសោ;

វត្តេតិ ចក្កំ បថវិំ បសាសតិ,

តស្សានុយន្តាធ [តស្សានុយុត្តា ឥធ (សី. បី.), តស្សានុយន្តា ឥធ (ស្យា. ក.)] ភវន្តិ ខត្តិយា.

‘‘មហាយសំ សំបរិវារយន្តិ នំ,

សចេ ច បព្ពជ្ជមុបេតិ តាទិសោ;

នេក្ខម្មឆន្ទាភិរតោ វិចក្ខណោ,

ទេវាមនុស្សាសុរសក្ករក្ខសា [សត្តរក្ខសា (ក.) សី. ស្យាអដ្ឋកថា ឱលោកេតព្ពា].

‘‘គន្ធព្ពនាគា វិហគា ចតុប្បទា,

អនុត្តរំ ទេវមនុស្សបូជិតំ;

មហាយសំ សំបរិវារយន្តិ ន’’ន្តិ.