មហាសង្គាមោ

វោហរន្តេន ជានិតព្ពាទិវណ្ណនា

៣៦៨-៣៧៤. មហាសង្គាមេ – វត្ថុតោ វា វត្ថុំ សង្កមតីតិ ‘‘បឋមបារាជិកវត្ថុ មយា ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា’’តិ វត្វា បុន បុច្ឆិយមានោ និឃំសិយមានោ ‘‘ន មយា បឋមបារាជិកស្ស វត្ថុ ទិដ្ឋំ, ន សុតំ; ទុតិយបារាជិកស្ស វត្ថុ ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា’’តិ វទតិ. ឯតេនេវ នយេន សេសវត្ថុសង្កមនំ, វិបត្តិតោ វិបត្តិសង្កមនំ អាបត្តិតោ អាបត្តិសង្កមនញ្ច វេទិតព្ពំ. យោ បន ‘‘នេវ មយា ទិដ្ឋំ, ន សុត’’ន្តិ វត្វា បច្ឆា ‘‘មយាបេតំ ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា’’តិ វទតិ, ‘‘ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា’’តិ វត្វា បច្ឆា ‘‘ន ទិដ្ឋំ វា ន សុតំ វា’’តិ វទតិ, អយំ អវជានិត្វា បដិជានាតិ, បដិជានិត្វា អវជានាតីតិ វេទិតព្ពោ. ឯសេវ អញ្ញេនញ្ញំ បដិចរតិ នាម.

៣៧៥. វណ្ណាវណ្ណោតិ នីលាទិវណ្ណាវណ្ណវសេន សុក្កវិស្សដ្ឋិសិក្ខាបទំ វុត្តំ. វចនមនុប្បទានន្តិ សញ្ចរិត្តំ វុត្តំ. កាយសំសគ្គាទិត្តយំ សរូបេនេវ វុត្តំ. ឥតិ ឥមានិ បញ្ច មេថុនធម្មស្ស បុព្ពភាគោ បុព្ពបយោគោតិ វេទិតព្ពានិ.

៣៧៦. ចត្តារិ អបលោកនកម្មានីតិ អធម្មេនវគ្គាទីនិ. សេសេសុបិ ឯសេវ នយោ. ឥតិ ចត្តារិ ចតុក្កានិ សោឡស ហោន្តិ.

អគតិអគន្តព្ពវណ្ណនា

៣៧៩. ពហុជនអហិតាយ បដិបន្នោ ហោតីតិ វិនយធរេន ហិ ឯវំ ឆន្ទាទិគតិយា អធិករណេ វិនិច្ឆិតេ តស្មិំ វិហារេ សង្ឃោ ទ្វិធា ភិជ្ជតិ. ឱវាទូបជីវិនិយោ ភិក្ខុនិយោបិ ទ្វេ ភាគា ហោន្តិ. ឧបាសកាបិ ឧបាសិកាយោបិ ទារកាបិ ទារិកាយោបិ តេសំ អារក្ខទេវតាបិ តថេវ ទ្វិធា ភិជ្ជន្តិ. តតោ ភុម្មទេវតា អាទិំ កត្វា យាវ អកនិដ្ឋព្រហ្មានោ ទ្វិធាវ ហោន្តិ. តេន វុត្តំ – ‘‘ពហុជនអហិតាយ បដិបន្នោ ហោតិ…បេ… ទុក្ខាយ ទេវមនុស្សាន’’ន្តិ.

៣៨២. វិសមនិស្សិតោតិ វិសមានិ កាយកម្មាទីនិ និស្សិតោ. គហននិស្សិតោតិ មិច្ឆាទិដ្ឋិអន្តគ្គាហិកទិដ្ឋិសង្ខាតំ គហនំ និស្សិតោ. ពលវនិស្សិតោតិ ពលវន្តេ អភិញ្ញាតេ ភិក្ខូ និស្សិតោ.

៣៩៣. តស្ស អវជានន្តោតិ តស្ស វចនំ អវជានន្តោ. ឧបយោគត្ថេ វា សាមិវចនំ, តំ អវជានន្តោតិ អត្ថោ.

៣៩៤. យំ អត្ថាយាតិ យទត្ថាយ. តំ អត្ថន្តិ សោ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.

មហាសង្គាមវណ្ណនា និដ្ឋិតា.