៨. សង្ខធមសុត្តវណ្ណនា

៣៦០. អដ្ឋមេ យំពហុលំ យំពហុលន្តិ ឥមិនា និគណ្ឋោ អត្តនាវ អត្តនោ វាទំ ភិន្ទតិ. តស្មា ភគវា ឯវំ សន្តេ ន កោចិ អាបាយិកោតិអាទិមាហ. បុរិមានិ បន ចត្តារិ បទានិ ទិដ្ឋិយា បច្ចយា ហោន្តិ. តស្មា តេសុបិ អាទីនវំ ទស្សេន្តោ ឥធ, គាមណិ, ឯកច្ចោ សត្ថា ឯវំវាទី ហោតីតិអាទិមាហ. តត្ថ អហម្បម្ហីតិ អហម្បិ អម្ហិ.

មេត្តាសហគតេនាតិអាទីសុ យំ វត្តព្ពំ, តំ សព្ពំ សទ្ធិំ ភាវនានយេន វិសុទ្ធិមគ្គេ វុត្តមេវ. សេយ្យថាបិ, គាមណិ, ពលវា សង្ខធមោតិអាទិ បន ឥធ អបុព្ពំ. តត្ថ ពលវាតិ ពលសម្បន្នោ. សង្ខធមោតិ សង្ខធមកោ. អប្បកសិរេនាតិ អកិច្ឆេន អទុក្ខេន. ទុព្ពលោ ហិ សង្ខធមោ សង្ខំ ធមន្តោបិ ន សក្កោតិ ចតស្សោ ទិសា សរេន វិញ្ញាបេតុំ, នាស្ស សង្ខសទ្ទោ សព្ពតោ ផរតិ, ពលវតោ បន វិប្ផារិកោ ហោតិ, តស្មា ‘‘ពលវា’’តិ អាហ.

មេត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយាតិ ឯត្ថ ‘‘មេត្តា’’តិ វុត្តេ ឧបចារោបិ អប្បនាបិ វដ្ដតិ, ‘‘ចេតោវិមុត្តី’’តិ វុត្តេ បន អប្បនាវ វដ្ដតិ. យំ បមាណកតំ កម្មន្តិ បមាណកតំ កម្មំ នាម កាមាវចរំ វុច្ចតិ, អប្បមាណកតំ កម្មំ នាម រូបាវចរំ. តញ្ហិ បមាណំ អតិក្កមិត្វា ឱធិសកអនោធិសកទិសាផរណវសេន វឌ្ឍេត្វា កតត្តា អប្បមាណកតន្តិ វុច្ចតិ.

ន តំ តត្រាវសិស្សតិ, ន តំ តត្រាវតិដ្ឋតីតិ តំ កាមាវចរកម្មំ តស្មិំ រូបារូបាវចរកម្មេ ន ឱហីយតិ ន តិដ្ឋតិ. កិំ វុត្តំ ហោតិ? តំ កាមាវចរកម្មំ តស្ស រូបារូបាវចរកម្មស្ស អន្តរា លគ្គិតុំ វា ឋាតុំ វា រូបារូបាវចរកម្មំ ផរិត្វា បរិយាទិយិត្វា អត្តនោ ឱកាសំ គហេត្វា បតិដ្ឋាតុំ វា ន សក្កោតិ. អថ ខោ រូបារូបាវចរកម្មមេវ កាមាវចរំ មហោឃោ វិយ បរិត្តំ ឧទកំ ផរិត្វា បរិយាទិយិត្វា អត្តនោ ឱកាសំ កត្វា តិដ្ឋតិ, តស្ស វិបាកំ បដិពាហិត្វា សយមេវ ព្រហ្មសហព្យតំ ឧបនេតីតិ. ឥតិ ឥទំ សុត្តំ អាទិម្ហិ កិលេសវសេន វុដ្ឋាយ អវសានេ ព្រហ្មវិហារវសេន គហិតត្តា យថានុសន្ធិនាវ គតំ.