៨. គាមណិសំយុត្តំ

១. ចណ្ឌសុត្តវណ្ណនា

៣៥៣. គាមណិសំយុត្តស្ស បឋមេ ចណ្ឌោ គាមណីតិ ធម្មសង្គាហកត្ថេរេហិ ចណ្ឌោតិ គហិតនាមោ ឯកោ គាមណិ. បាតុករោតីតិ ភណ្ឌន្តំ បដិភណ្ឌន្តោ អក្កោសន្តំ បច្ចក្កោសន្តោ បហរន្តំ បដិបហរន្តោ បាកដំ ករោតីតិ ទស្សេតិ. ន បាតុករោតីតិ អក្កុដ្ឋោបិ បហដោបិ កិញ្ចិ បច្ចនីកំ អករោន្តោតិ ទស្សេតិ.

២. តាលបុដសុត្តវណ្ណនា

៣៥៤. ទុតិយេ តាលបុដោតិ ឯវំនាមកោ. តស្ស កិរ ពន្ធនា បមុត្តតាលបក្កវណ្ណោ វិយ មុខវណ្ណោ វិប្បសន្នោ អហោសិ, តេនស្ស តាលបុដោតិ នាមំ អកំសុ. ស្វាយំ អភិនីហារសម្បន្នោ បច្ឆិមភវិកបុគ្គលោ. យស្មា បន បដិសន្ធិ នាម អនិយតា អាកាសេ ខិត្តទណ្ឌសទិសា, តស្មា ឯស នដកុលេ និព្ពត្តិ. វុឌ្ឍិប្បត្តោ បន នដសិប្បេ អគ្គោ ហុត្វា សកលជម្ពុទីបេ បាកដោ ជាតោ. តស្ស បញ្ច សកដសតានិ បញ្ច មាតុគាមសតានិ បរិវារោ, ភរិយាយបិស្ស តាវតកាវាតិ មាតុគាមសហស្សេន ចេវ សកដសហស្សេន ច សទ្ធិំ យំ យំ នគរំ វា និគមំ វា បវិសតិ, តត្ថស្ស បុរេតរមេវ សតសហស្សំ ទេន្តិ. សមជ្ជវេសំ គណ្ហិត្វា បន មាតុគាមសហស្សេន សទ្ធិំ កីឡំ ករោន្តស្ស យំ ហត្ថូបគបាទូបគាទិអាភរណជាតំ ខិបន្តិ, តស្ស បរិយន្តោ នត្ថិ. សោ តំទិវសំ មាតុគាមសហស្សបរិវារិតោ រាជគហេ កីឡំ កត្វា បរិបក្កញាណត្តា សបរិវារោវ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ.

សច្ចាលិកេនាតិ សច្ចេន ច អលិកេន ច. តិដ្ឋតេតន្តិ តិដ្ឋតុ ឯតំ. រជនីយាតិ រាគប្បច្ចយា មុខតោ បញ្ចវណ្ណសុត្តនីហរណវាតវុដ្ឋិទស្សនាទយោ អញ្ញេ ច កាមស្សាទសំយុត្តាការទស្សនកា អភិនយា. ភិយ្យោសោមត្តាយាតិ អធិកប្បមាណត្តាយ. ទោសនីយាតិ ទោសប្បច្ចយា ហត្ថបាទច្ឆេទាទិទស្សនាការា. មោហនីយាតិ មោហប្បច្ចយា ឧទកំ គហេត្វា តេលករណំ, តេលំ គហេត្វា ឧទកករណន្តិ ឯវមាទយោ មាយាបភេទា.

បហាសោ នាម និរយោតិ វិសុំ បហាសនាមកោ និរយោ នាម នត្ថិ, អវីចិស្សេវ បន ឯកស្មិំ កោដ្ឋាសេ នច្ចន្តា វិយ គាយន្តា វិយ ច នដវេសំ គហេត្វាវ បច្ចន្តិ, តំ សន្ធាយេតំ វុត្តំ. នាហំ, ភន្តេ, ឯតំ រោទាមីតិ អហំ, ភន្តេ, ឯតំ ភគវតោ ព្យាករណំ ន រោទាមីតិ ឯវំ សកម្មកវសេនេត្ថ អត្ថោ វេទិតព្ពោ, ន អស្សុវិមោចនមត្តេន. ‘‘មតំ វា អម្មរោទន្តី’’តិអាទយោ ចេត្ថ អញ្ញេបិ វោហារា វេទិតព្ពា.

៣-៥. យោធាជីវសុត្តាទិវណ្ណនា

៣៥៥-៣៥៧. តតិយេ យោធាជីវោតិ យុទ្ធេន ជីវិកំ កប្បនកោ ធម្មសង្គាហកត្ថេរេហិ ឯវំ គហិតនាមោ. ឧស្សហតិ វាយមតីតិ ឧស្សាហំ វាយាមំ ករោតិ. បរិយាបាទេន្តីតិ មរណំ បដិបជ្ជាបេន្តិ. ទុក្កដន្តិ ទុដ្ឋុ កតំ. ទុប្បណិហិតន្តិ ទុដ្ឋុ ឋបិតំ. បរជិតោ នាម និរយោតិ អយម្បិ ន វិសុំ ឯកោ និរយោ, អវីចិស្សេវ បន ឯកស្មិំ កោដ្ឋាសេ បញ្ចាវុធសន្នទ្ធា ផលកហត្ថា ហត្ថិអស្សរថេ អារុយ្ហ សង្គាមេ យុជ្ឈន្តា វិយ បច្ចន្តិ, តំ សន្ធាយេតំ វុត្តំ. ចតុត្ថបញ្ចមេសុបិ ឯសេវ នយោ.

៦. អសិពន្ធកបុត្តសុត្តវណ្ណនា

៣៥៨. ឆដ្ឋេ បច្ឆាភូមកាតិ បច្ឆាភូមិវាសិនោ. កាមណ្ឌលុកាតិ សកមណ្ឌលុនោ. សេវាលមាលិកាតិ បាតោវ ឧទកតោ សេវាលញ្ចេវ ឧប្បលាទីនិ ច គហេត្វា ឧទកសុទ្ធិកភាវជាននត្ថាយ មាលំ កត្វា បិឡន្ធនកា. ឧទកោរោហកាតិ សាយំបាតំ ឧទកំ ឱរោហនកា. ឧយ្យាបេន្តីតិ ឧបរិ យាបេន្តិ. សញ្ញាបេន្តីតិ សម្មា ញាបេន្តិ. សគ្គំ នាម ឱក្កាមេន្តីតិ បរិវារេត្វា ឋិតា ‘‘គច្ឆ, ភោ, ព្រហ្មលោកំ, គច្ឆ, ភោ, ព្រហ្មលោក’’ន្តិ វទន្តា សគ្គំ បវេសេន្តិ. អនុបរិសក្កេយ្យាតិ អនុបរិគច្ឆេយ្យ. ឧម្មុជ្ជាតិ ឧម្មុជ្ជ ឧដ្ឋហ. ថលមុប្លវាតិ ថលមភិរុហ. តត្រ យាស្សាតិ តត្រ យា ភវេយ្យ. សក្ខរា វា កឋលា វាតិ សក្ខរា ច កឋលា ច. សា អធោគាមី អស្សាតិ សា អធោ គច្ឆេយ្យ, ហេដ្ឋាគាមី ភវេយ្យ. អធោគច្ឆាតិ ហេដ្ឋា គច្ឆ.

៧. ខេត្តូបមសុត្តវណ្ណនា

៣៥៩. សត្តមេ ជង្គលន្តិ ថទ្ធំ ន មុទុ. ឩសរន្តិ សញ្ជាតលោណំ. បាបភូមីតិ លាមកភូមិភាគំ. មំទីបាតិអាទីសុ អហំ ទីបោ បតិដ្ឋា ឯតេសន្តិ មំទីបា. អហំ លេណោ អល្លីយនដ្ឋានំ ឯតេសន្តិ មំលេណា. អហំ តាណំ រក្ខា ឯតេសន្តិ មំតាណា. អហំ សរណំ ភយនាសនំ ឯតេសន្តិ មំសរណា. វិហរន្តីតិ មំ ឯវំ កត្វា វិហរន្តិ.

គោភត្តម្បីតិ ធញ្ញផលស្ស អភាវេន លាយិត្វា កលាបកលាបំ ពន្ធិត្វា ឋបិតំ គិម្ហកាលេ គុន្នម្បិ ខាទនំ ភវិស្សតីតិ អត្ថោ. ឧទកមណិកោតិ កុច្ឆិយំ មណិកមេខលាយ ឯវំ លទ្ធនាមោ ភាជនវិសេសោ. អហារី អបរិហារីតិ ឧទកំ ន ហរតិ ន បរិហរតិ, ន បរិយាទិយតីតិ អត្ថោ. ឥតិ ឥមស្មិំ សុត្តេ សក្កច្ចធម្មទេសនាវ កថិតា. ពុទ្ធានញ្ហិ អសក្កច្ចធម្មទេសនា នាម នត្ថិ. សីហសមានវុត្តិនោ ហិ ពុទ្ធា, យថា សីហោ បភិន្នវរវារណស្សបិ សសពិឡារាទីនម្បិ គហណត្ថាយ ឯកសទិសមេវ វេគំ ករោតិ, ឯវំ ពុទ្ធាបិ ឯកស្ស ទេសេន្តាបិ ទ្វិន្នំ ពហូនំ ភិក្ខុបរិសាយ ភិក្ខុនិឧបាសកឧបាសិកាបរិសាយបិ តិត្ថិយានម្បិ ទេសេន្តា សក្កច្ចមេវ ទេសេន្តិ. ចតស្សោ បន បរិសា សទ្ទហិត្វា ឱកប្បេត្វា សុណន្តីតិ តាសំ ទេសនា សក្កច្ចទេសនា នាម ជាតា.

៨. សង្ខធមសុត្តវណ្ណនា

៣៦០. អដ្ឋមេ យំពហុលំ យំពហុលន្តិ ឥមិនា និគណ្ឋោ អត្តនាវ អត្តនោ វាទំ ភិន្ទតិ. តស្មា ភគវា ឯវំ សន្តេ ន កោចិ អាបាយិកោតិអាទិមាហ. បុរិមានិ បន ចត្តារិ បទានិ ទិដ្ឋិយា បច្ចយា ហោន្តិ. តស្មា តេសុបិ អាទីនវំ ទស្សេន្តោ ឥធ, គាមណិ, ឯកច្ចោ សត្ថា ឯវំវាទី ហោតីតិអាទិមាហ. តត្ថ អហម្បម្ហីតិ អហម្បិ អម្ហិ.

មេត្តាសហគតេនាតិអាទីសុ យំ វត្តព្ពំ, តំ សព្ពំ សទ្ធិំ ភាវនានយេន វិសុទ្ធិមគ្គេ វុត្តមេវ. សេយ្យថាបិ, គាមណិ, ពលវា សង្ខធមោតិអាទិ បន ឥធ អបុព្ពំ. តត្ថ ពលវាតិ ពលសម្បន្នោ. សង្ខធមោតិ សង្ខធមកោ. អប្បកសិរេនាតិ អកិច្ឆេន អទុក្ខេន. ទុព្ពលោ ហិ សង្ខធមោ សង្ខំ ធមន្តោបិ ន សក្កោតិ ចតស្សោ ទិសា សរេន វិញ្ញាបេតុំ, នាស្ស សង្ខសទ្ទោ សព្ពតោ ផរតិ, ពលវតោ បន វិប្ផារិកោ ហោតិ, តស្មា ‘‘ពលវា’’តិ អាហ.

មេត្តាយ ចេតោវិមុត្តិយាតិ ឯត្ថ ‘‘មេត្តា’’តិ វុត្តេ ឧបចារោបិ អប្បនាបិ វដ្ដតិ, ‘‘ចេតោវិមុត្តី’’តិ វុត្តេ បន អប្បនាវ វដ្ដតិ. យំ បមាណកតំ កម្មន្តិ បមាណកតំ កម្មំ នាម កាមាវចរំ វុច្ចតិ, អប្បមាណកតំ កម្មំ នាម រូបាវចរំ. តញ្ហិ បមាណំ អតិក្កមិត្វា ឱធិសកអនោធិសកទិសាផរណវសេន វឌ្ឍេត្វា កតត្តា អប្បមាណកតន្តិ វុច្ចតិ.

ន តំ តត្រាវសិស្សតិ, ន តំ តត្រាវតិដ្ឋតីតិ តំ កាមាវចរកម្មំ តស្មិំ រូបារូបាវចរកម្មេ ន ឱហីយតិ ន តិដ្ឋតិ. កិំ វុត្តំ ហោតិ? តំ កាមាវចរកម្មំ តស្ស រូបារូបាវចរកម្មស្ស អន្តរា លគ្គិតុំ វា ឋាតុំ វា រូបារូបាវចរកម្មំ ផរិត្វា បរិយាទិយិត្វា អត្តនោ ឱកាសំ គហេត្វា បតិដ្ឋាតុំ វា ន សក្កោតិ. អថ ខោ រូបារូបាវចរកម្មមេវ កាមាវចរំ មហោឃោ វិយ បរិត្តំ ឧទកំ ផរិត្វា បរិយាទិយិត្វា អត្តនោ ឱកាសំ កត្វា តិដ្ឋតិ, តស្ស វិបាកំ បដិពាហិត្វា សយមេវ ព្រហ្មសហព្យតំ ឧបនេតីតិ. ឥតិ ឥទំ សុត្តំ អាទិម្ហិ កិលេសវសេន វុដ្ឋាយ អវសានេ ព្រហ្មវិហារវសេន គហិតត្តា យថានុសន្ធិនាវ គតំ.

៩. កុលសុត្តវណ្ណនា

៣៦១. នវមេ ទុព្ភិក្ខាតិ ទុល្លភភិក្ខា. ទ្វីហិតិកាតិ ‘‘ជីវិស្សាម នុ ខោ ន នុ ខោ’’តិ ឯវំ បវត្តឦហិតិកា. ‘‘ទុហិតិកា’’តិបិ បាឋោ. អយមេវ អត្ថោ. ទុក្ខា ឦហិតិ ឯត្ថ ន សក្កា កោចិ បយោគោ សុខេន កាតុន្តិ ទុហិតិកា. តត្ថ តត្ថ មតមនុស្សានំ វិប្បកិណ្ណានិ សេតានិ អដ្ឋិកានិ ឯត្ថាតិ សេតដ្ឋិកា. សលាកាវុត្តាតិ សលាកមត្តវុត្តា, យំ តត្ថ វុត្តំ វាបិតំ, តំ សលាកមត្តមេវ អហោសិ, ផលេ ន ជនយតីតិ អត្ថោ.

ឧគ្គិលិតុន្តិ ទ្វេ អន្តេ មោចេត្វា កថេតុំ អសក្កោន្តោ ឧគ្គិលិតុំ ពហិ នីហរិតុំ ន សក្ខីតិ. ឱគិលិតុន្តិ បុច្ឆាយ ទោសំ ទិស្វា ហារេតុំ អសក្កោន្តោ ឱគិលិតុំ អន្តោ បវេសេតុំ ន សក្ខីតិ.

ឥតោ សោ គាមណិ ឯកនវុតិកប្បេតិ ភគវា កថយមានោវ យាវ និក្ខន្តោ នាសិកវាតោ ន បុន បវិសតិ, តាវតកេន កាលេន ឯកនវុតិកប្បេ អនុស្សរិ ‘‘អត្ថិ នុ ខោ កិញ្ចិ កុលេ បក្កភិក្ខាទានេន ឧបហតបុព្ព’’ន្តិ បរិជាននត្ថំ. អថេកម្បិ អបស្សន្តោ ‘‘ឥតោ សោ, គាមណី’’តិអាទិមាហ. ឥទានិ ទានាទីនំ អានិសំសំ កថេន្តោ អថ ខោ យានិ តានិ កុលានិ អឌ្ឍានីតិ ធម្មទេសនំ អារភិ. តត្ថ ទានសម្ភូតានីតិ ទានេន សម្ភូតានិ និព្ពត្តានិ. សេសបទទ្វយេបិ ឯសេវ នយោ. ឯត្ថ បន សច្ចំ នាម សច្ចវាទិតា. សាមញ្ញំ នាម សេសសីលំ. វិកិរតីតិ អយោគេន វឡញ្ជេន្តោ វិប្បកិរតិ. វិធមតីតិ ធមេន្តោ វិយ នាសេតិ. វិទ្ធំសេតីតិ នាសេតិ. អនិច្ចតាតិ ហុត្វា អភាវោ ពហុនាបិ កាលេន សង្គតានំ ខណេនេវ អន្តរធានំ.

១០. មណិចូឡកសុត្តវណ្ណនា

៣៦២. ទសមេ តំ បរិសំ ឯតទវោចាតិ តស្ស កិរ ឯវំ អហោសិ ‘‘កុលបុត្តា បព្ពជន្តា បុត្តទារញ្ចេវ ជាតរូបរជតញ្ច បហាយេវ បព្ពជន្តិ, ន ច សក្កា យំ បហាយ បព្ពជិតា, តំ តេហិ គហេតុ’’ន្តិ នយគ្គាហេ ឋត្វា ‘‘មា អយ្យោ’’តិអាទិវចនំ អវោច. ឯកំសេនេតន្តិ ឯតំ បញ្ចកាមគុណកប្បនំ អស្សមណធម្មោ អសក្យបុត្តិយធម្មោតិ ឯកំសេន ធារេយ្យាសិ.

តិណន្តិ សេនាសនច្ឆទនតិណំ. បរិយេសិតព្ពន្តិ តិណច្ឆទនេ វា ឥដ្ឋកច្ឆទនេ វា គេហេ បលុជ្ជន្តេ យេហិ តំ ការិតំ, តេសំ សន្តិកំ គន្ត្វា ‘‘តុម្ហេហិ ការិតសេនាសនំ ឱវស្សតិ, ន សក្កា តត្ថ វសិតុ’’ន្តិ អាចិក្ខិតព្ពំ. មនុស្សា សក្កោន្តា ករិស្សន្តិ, អសក្កោន្តា ‘‘តុម្ហេ វឌ្ឍកិំ គហេត្វា ការាបេថ, មយំ តេ សញ្ញាបេស្សាមា’’តិ វក្ខន្តិ. ឯវំ វុត្តេ ការេត្វា តេសំ អាចិក្ខិតព្ពំ. មនុស្សា វឌ្ឍកីនំ ទាតព្ពំ ទស្សន្តិ. សចេ អាវាសសាមិកា នត្ថិ, អញ្ញេសម្បិ ភិក្ខាចារវត្តេន អារោចេត្វា ការេតុំ វដ្ដតិ. ឥទំ សន្ធាយ ‘‘បរិយេសិតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ.

ទារុន្តិ សេនាសនេ គោបានសិអាទីសុ បលុជ្ជមានេសុ តទត្ថាយ ទារុំ. សកដន្តិ គិហិវិកតំ កត្វា តាវកាលិកសកដំ. ន កេវលញ្ច សកដមេវ, អញ្ញម្បិ វាសិផរសុកុទ្ទាលាទិឧបករណំ ឯវំ បរិយេសិតុំ វដ្ដតិ. បុរិសោតិ ហត្ថកម្មវសេន បុរិសោ បរិយេសិតព្ពោ. យំកិញ្ចិ ហិ បុរិសំ ‘‘ហត្ថកម្មំ, អាវុសោ, កត្វា ទស្សសី’’តិ វត្វា ‘‘ទស្សាមិ, ភន្តេ,’’តិ វុត្តេ ‘‘ឥទញ្ចិទញ្ច ករោហី’’តិ យំ ឥច្ឆតិ, តំ ការេតុំ វដ្ដតិ. ន ត្វេវាហំ, គាមណិ, កេនចិ បរិយាយេនាតិ ជាតរូបរជតំ បនាហំ កេនចិបិ ការណេន បរិយេសិតព្ពន្តិ ន វទាមិ.

១១. ភទ្រកសុត្តវណ្ណនា

៣៦៣. ឯកាទសមេ មល្លេសូតិ ឯវំនាមកេ ជនបទេ. វធេនាតិ មារណេន. ជានិយាតិ ធនជានិយា. អកាលិកេន បត្តេនាតិ ន កាលន្តរេន បត្តេន, កាលំ អនតិក្កមិត្វាវ បត្តេនាតិ អត្ថោ. ចិរវាសី នាម កុមារោតិ ឯវំនាមកោ តស្ស បុត្តោ. ពហិ អាវសថេ បដិវសតីតិ ពហិនគរេ កិញ្ចិទេវ សិប្បំ ឧគ្គណ្ហន្តោ វសតិ. ឥមស្មិំ សុត្តេ វដ្ដទុក្ខំ កថិតំ.

១២. រាសិយសុត្តវណ្ណនា

៣៦៤. ទ្វាទសមេ រាសិយោតិ រាសិំ កត្វា បញ្ហស្ស បុច្ឆិតត្តា រាសិយោតិ ឯវំ ធម្មសង្គាហកត្ថេរេហិ គហិតនាមោ. តបស្សិន្តិ តបនិស្សិតកំ. លូខជីវិន្តិ លូខជីវិកំ. អន្តាតិ កោដ្ឋាសា. គាមោតិ គាម្មោ. គម្មោតិបិ បាឋោ, គាមវាសីនំ ធម្មោតិ អត្ថោ. អត្តកិលមថានុយោគោតិ អត្តនោ កិលមថានុយោគោ, សរីរទុក្ខករណន្តិ អត្ថោ.

កស្មា បនេត្ថ កាមសុខល្លិកានុយោគោ គហិតោ, កស្មា អត្តកិលមថានុយោគោ, កស្មា មជ្ឈិមា បដិបទាតិ? កាមសុខល្លិកានុយោគោ តាវ កាមភោគីនំ ទស្សនត្ថំ គហិតោ, អត្តកិលមថានុយោគោ តបនិស្សិតកានំ, មជ្ឈិមា បដិបទា តិណ្ណំ និជ្ជរវត្ថូនំ ទស្សនត្ថំ គហិតា. កិំ ឯតេសំ ទស្សនេ បយោជនន្តិ? ឥមេ ទ្វេ អន្តេ បហាយ តថាគតោ មជ្ឈិមាយ បដិបទាយ សម្មាសម្ពោធិំ បត្តោ. សោ កាមភោគិនោបិ ន សព្ពេ គរហតិ ន បសំសតិ, តបនិស្សិតកេបិ ន សព្ពេ គរហតិ ន បសំសតិ, គរហិតព្ពយុត្តកេយេវ គរហតិ, បសំសិតព្ពយុត្តកេ បសំសតីតិ ឥមស្សត្ថស្ស បកាសនំ ឯតេសំ ទស្សនេ បយោជនន្តិ វេទិតព្ពំ.

ឥទានិ តមត្ថំ បកាសេន្តោ តយោ ខោមេ, គាមណិ, កាមភោគិនោតិអាទិមាហ. តត្ថ សាហសេនាតិ សាហសិកកម្មេន. ន សំវិភជតីតិ មិត្តសហាយសន្ទិដ្ឋសម្ភត្តានំ សំវិភាគំ ន ករោតិ. ន បុញ្ញានិ ករោតីតិ អនាគតភវស្ស បច្ចយភូតានិ បុញ្ញានិ ន ករោតិ. ធម្មាធម្មេនាតិ ធម្មេន ច អធម្មេន ច. ឋានេហីតិ ការណេហិ. សច្ឆិករោតីតិ កថំ អត្តានំ អាតាបេន្តោ បរិតាបេន្តោ សច្ឆិករោតិ? ចតុរង្គវីរិយវសេន ច ធុតង្គវសេន ច. តិស្សោ សន្ទិដ្ឋិកា និជ្ជរាតិ ឯត្ថ ឯកោបិ មគ្គោ តិណ្ណំ កិលេសានំ និជ្ជរណតាយ តិស្សោ និជ្ជរាតិ វុត្តោតិ.

១៣. បាដលិយសុត្តវណ្ណនា

៣៦៥. តេរសមេ ទូតេយ្យានីតិ ទូតកម្មានិ បណ្ណានិ ចេវ មុខសាសនានិ ច. បាណាតិបាតញ្ចាហន្តិ ឥទំ កស្មា អារទ្ធំ? ន កេវលំ អហំ មាយំ ជានាមិ, អញ្ញម្បិ ឥទញ្ចិទញ្ច ជានាមីតិ សព្ពញ្ញុភាវទស្សនត្ថំ អារទ្ធំ. សន្តិ ហិ, គាមណិ, ឯកេ សមណព្រាហ្មណាតិ ឥទំ សេសសមណព្រាហ្មណានំ លទ្ធិំ ទស្សេត្វា តស្សា បជហាបនត្ថំ អារទ្ធំ.

មាលី កុណ្ឌលីតិ មាលាយ មាលី, កុណ្ឌលេហិ កុណ្ឌលី. ឥត្ថិកាមេហីតិ ឥត្ថីហិ សទ្ធិំ កាមា ឥត្ថិកាមា, តេហិ ឥត្ថិកាមេហិ. អាវសថាគារន្តិ កុលឃរស្ស ឯកស្មិំ ឋានេ ឯកេកស្សេវ សុខនិវាសត្ថាយ កតំ វាសាគារំ. តេនាហំ យថាសត្តិ យថាពលំ សំវិភជាមីតិ តស្សាហំ អត្តនោ សត្តិអនុរូបេន ចេវ ពលានុរូបេន ច សំវិភាគំ ករោមិ. អលន្តិ យុត្តំ. កង្ខនិយេ ឋានេតិ កង្ខិតព្ពេ ការណេ. ចិត្តសមាធិន្តិ តស្មិំ ធម្មសមាធិស្មិំ ឋិតោ ត្វំ សហ វិបស្សនាយ ចតុន្នំ មគ្គានំ វសេន ចិត្តសមាធិំ សចេ បដិលភេយ្យាសីតិ ទស្សេតិ. អបណ្ណកតាយ មយ្ហន្តិ អយំ បដិបទា មយ្ហំ អបណ្ណកតាយ អនបរាធកតាយ ឯវ សំវត្តតីតិ អត្ថោ. កដគ្គាហោតិ ជយគ្គាហោ.

អយំ ខោ, គាមណិ, ធម្មសមាធិ, តត្រ ចេ ត្វំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសីតិ ឯត្ថ ធម្មសមាធីតិ ទសកុសលកម្មបថធម្មា, ចិត្តសមាធីតិ សហ វិបស្សនាយ ចត្តារោ មគ្គា. អថ វា ‘‘បាមោជ្ជំ ជាយតិ, បមុទិតស្ស បីតិ ជាយតី’’តិ (អ. និ. ៥.២៦) ឯវំ វុត្តា បាមោជ្ជបីតិបស្សទ្ធិសុខសមាធិសង្ខាតា បញ្ច ធម្មា ធម្មសមាធិ នាម, ចិត្តសមាធិ បន សហ វិបស្សនាយ ចត្តារោ មគ្គាវ. អថ វា ទសកុសលកម្មបថា ចត្តារោ ព្រហ្មវិហារា ចាតិ អយំ ធម្មសមាធិ នាម, តំ ធម្មសមាធិំ បូរេន្តស្ស ឧប្បន្នា ចិត្តេកគ្គតា ចិត្តសមាធិ នាម. ឯវំ ត្វំ ឥមំ កង្ខាធម្មំ បជហេយ្យាសីតិ ឯវំ ត្វំ ឥមស្មិំ វុត្តប្បភេទេ ធម្មសមាធិស្មិំ ឋិតោ សចេ ឯវំ ចិត្តសមាធិំ បដិលភេយ្យាសិ, ឯកំសេនេតំ កង្ខំ បជហេយ្យាសីតិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ វុត្តនយមេវាតិ.

គាមណិសំយុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.