២. ឧទយសុត្តវណ្ណនា

១៩៨. ទុតិយេ ឱទនេន បូរេសីតិ អត្តនោ អត្ថាយ សម្បាទិតេន សូបព្យញ្ជនេន ឱទនេន បូរេត្វា អទាសិ. ភគវា កិរ បច្ចូសសមយេ លោកំ ឱលោកេន្តោវ តំ ព្រាហ្មណំ ទិស្វា, បាតោវ សរីរបដិជគ្គនំ កត្វា, គន្ធកុដិំ បវិសិត្វា, ទ្វារំ បិធាយ, និសិន្នោ តស្ស ភោជនំ ឧបសំហរិយមានំ ទិស្វា, ឯកកោវ បត្តំ អំសកូដេ លគ្គេត្វា, គន្ធកុដិតោ និក្ខម្ម, នគរទ្វារេ បត្តំ នីហរិត្វា, អន្តោនគរំ បវិសិត្វា, បដិបាដិយា គច្ឆន្តោ ព្រាហ្មណស្ស ទ្វារកោដ្ឋកេ អដ្ឋាសិ. ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ទិស្វា, អត្តនោ សជ្ជិតំ ភោជនំ អទាសិ. តំ សន្ធាយេតំ វុត្តំ. ទុតិយម្បីតិ ទុតិយទិវសេបិ. តតិយម្បីតិ តតិយទិវសេបិ. តានិ កិរ តីណិ ទិវសានិ និរន្តរំ ព្រាហ្មណស្ស ឃរទ្វារំ គច្ឆន្តស្ស ភគវតោ អន្តរា អញ្ញោ កោចិ ឧដ្ឋាយ បត្តំ គហេតុំ សមត្ថោ នាម នាហោសិ, មហាជនោ ឱលោកេន្តោវ អដ្ឋាសិ.

ឯតទវោចាតិ ព្រាហ្មណោ តីណិ ទិវសានិ បត្តំ បូរេត្វា ទេន្តោបិ ន សទ្ធាយ អទាសិ, ‘‘ឃរទ្វារំ អាគន្ត្វា ឋិតស្ស បព្ពជិតស្ស ភិក្ខាមត្តម្បិ អទត្វា ភុញ្ជតី’’តិ ឧបារម្ភភយេន អទាសិ. ទទន្តោ ច ទ្វេ ទិវសានិ ទត្វា កិញ្ចិ អវត្វាវ និវត្តោ. ភគវាបិ កិញ្ចិ អវត្វាវ បក្កន្តោ. តតិយទិវសេ បន អធិវាសេតុំ អសក្កោន្តោ ឯតំ ‘‘បកដ្ឋកោ’’តិអាទិវចនំ អវោច. ភគវាបិ ឯតំ វចនំ និច្ឆារាបនត្ថមេវ យាវ តតិយមគមាសិ. តត្ថ បកដ្ឋកោតិ រសគិទ្ធោ.

បុនប្បុនំ ចេវ វបន្តិ ពីជន្តិ សត្ថា ព្រាហ្មណស្ស វចនំ សុត្វា, ‘‘ព្រាហ្មណ, ត្វំ តីណិ ទិវសានិ បិណ្ឌបាតំ ទត្វា ឱសក្កសិ, បុនប្បុនំ កាតព្ពា នាម លោកស្មិំ សោឡស ធម្មា’’តិ វត្វា តេ ធម្មេ ទស្សេតុំ ឥមំ ទេសនំ អារភិ. តត្ថ បុនប្បុនំ ចេវ វបន្តីតិ ឯកស្មិំ សស្សវារេ វុត្តំ ‘‘អលមេត្តាវតា’’តិ អនោសក្កិត្វា អបរាបរេសុបិ សស្សវារេសុ ច វបន្តិយេវ. បុនប្បុនំ វស្សតីតិ ន ឯកទិវសំ វស្សិត្វា តិដ្ឋតិ, បុនប្បុនទិវសេសុបិ បុនប្បុនសំវច្ឆរេសុបិ វស្សតិយេវ, ឯវំ ជនបទា ឥទ្ធា ហោន្តិ. ឯតេនុបាយេន សព្ពត្ថ នយោ វេទិតព្ពោ.

យាចកាតិ ឥមស្មិំ បទេ សត្ថា ទេសនាកុសលតាយ អត្តានម្បិ បក្ខិបិត្វា ទស្សេតិ. ខីរនិកាតិ ខីរការកា គោទោហកា. ន ហិ តេ ឯកវារមេវ ថនំ អញ្ឆន្តិ, បុនប្បុនំ អញ្ឆន្តា ធេនុំ ទុហន្តីតិ អត្ថោ. កិលមតិ ផន្ទតិ ចាតិ អយំ សត្តោ តេន ឥរិយាបថេន កិលមតិ ចេវ ផន្ទតិ ច. គព្ភន្តិ សោណសិង្គាលាទីនម្បិ តិរច្ឆានគតានំ កុច្ឆិំ. សិវថិកន្តិ សុសានំ, មតំ មតំ សត្តំ តត្ថ បុនប្បុនំ ហរន្តីតិ អត្ថោ. មគ្គញ្ច លទ្ធា អបុនព្ភវាយាតិ អបុនព្ភវាយ មគ្គោ នាម និព្ពានំ, តំ លភិត្វាតិ អត្ថោ.

ឯវំ វុត្តេតិ ឯវំ ភគវតា អន្តរវីថិយំ ឋត្វាវ សោឡស បុនប្បុនធម្មេ ទេសេន្តេន វុត្តេ. ឯតទវោចាតិ ទេសនាបរិយោសានេ បសន្នោ សទ្ធិំ បុត្តទារមិត្តញាតិវគ្គេន ភគវតោ បាទេ វន្ទិត្វា ឯតំ ‘‘អភិក្កន្តំ ភោ’’តិអាទិវចនំ អវោច. ទុតិយំ.