៨. អគ្គិកសុត្តវណ្ណនា

១៩៤. អដ្ឋមេ អគ្គិកភារទ្វាជោតិ អយម្បិ ភារទ្វាជោវ, អគ្គិ បរិចរណវសេន បនស្ស សង្គីតិការេហិ ឯតំ នាមំ គហិតំ. សន្និហិតោ ហោតីតិ សំយោជិតោ ហោតិ. អដ្ឋាសីតិ កស្មា តត្ថ អដ្ឋាសិ? ភគវា កិរ បច្ចូសសមយេ លោកំ ឱលោកេន្តោ ឥមំ ព្រាហ្មណំ ទិស្វា ចិន្តេសិ – ‘‘អយំ ព្រាហ្មណោ ឯវរូបំ អគ្គបាយាសំ គហេត្វា ‘មហាព្រហ្មានំ ភោជេមី’តិ អគ្គិម្ហិ ឈាបេន្តោ អផលំ ករោតិ អបាយមគ្គំ ឱក្កមតិ, ឥមំ លទ្ធិំ អវិស្សជ្ជន្តោ អបាយបូរកោវ ភវិស្សតិ, គច្ឆាមិស្ស ធម្មទេសនាយ, មិច្ឆាទិដ្ឋិំ ភិន្ទិត្វា បព្ពាជេត្វា ចត្តារោ មគ្គេ ចេវ ចត្តារិ ច ផលានិ ទេមី’’តិ, តស្មា បុព្ពណ្ហសមយេ រាជគហំ បវិសិត្វា តត្ថ អដ្ឋាសិ.

តីហិ វិជ្ជាហីតិ តីហិ វេទេហិ. ជាតិមាតិ យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា បរិសុទ្ធាយ ជាតិយា សមន្នាគតោ. សុតវា ពហូតិ ពហុ នានប្បការេ គន្ថេ សុតវា. សោមំ ភុញ្ជេយ្យាតិ សោ តេវិជ្ជោ ព្រាហ្មណោ ឥមំ បាយាសំ ភុញ្ជិតុំ យុត្តោ, តុម្ហាកំ បនេស បាយាសោ អយុត្តោតិ វទតិ.

វេទីតិ បុព្ពេនិវាសញាណេន ជានិ បដិវិជ្ឈិ. សគ្គាបាយន្តិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា សគ្គម្បិ អបាយម្បិ បស្សតិ. ជាតិក្ខយន្តិ អរហត្តំ. អភិញ្ញាវោសិតោតិ ជានិត្វា វោសិតវោសានោ. ព្រាហ្មណោ ភវន្តិ អវីចិតោ យាវ ភវគ្គា ភោតា គោតមេន សទិសោ ជាតិសម្បន្នោ ខីណាសវព្រាហ្មណោ នត្ថិ, ភវំយេវ ព្រាហ្មណោតិ.

ឯវញ្ច បន វត្វា សុវណ្ណបាតិំ បូរេត្វា ទសពលស្ស បាយាសំ ឧបនាមេសិ. សត្ថា ឧប្បត្តិំ ទីបេត្វា ភោជនំ បដិក្ខិបន្តោ គាថាភិគីតំ មេតិអាទិមាហ. តត្ថ គាថាភិគីតន្តិ គាថាហិ អភិគីតំ. អភោជនេយ្យន្តិ អភុញ្ជិតព្ពំ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – ត្វំ, ព្រាហ្មណ, មយ្ហំ ឯត្តកំ កាលំ ភិក្ខាចារវត្តេន ឋិតស្ស កដច្ឆុមត្តម្បិ ទាតុំ នាសក្ខិ, ឥទានិ បន មយា តុយ្ហំ កិលញ្ជម្ហិ តិលេ វិត្ថារេន្តេន វិយ សព្ពេ ពុទ្ធគុណា បកាសិតា, ឥតិ គាយនេន គាយិត្វា លទ្ធំ វិយ ឥទំ ភោជនំ ហោតិ, តស្មា ឥទំ គាថាភិគីតំ មេ អភោជនេយ្យន្តិ. សម្បស្សតំ, ព្រាហ្មណ, នេស ធម្មោតិ, ព្រាហ្មណ, អត្ថញ្ច ធម្មញ្ច សម្បស្សន្តានំ ‘‘ឯវរូបំ ភោជនំ ភុញ្ជិតព្ព’’ន្តិ ឯស ធម្មោ ន ហោតិ. សុធាភោជនម្បិ គាថាភិគីតំ បនុទន្តិ ពុទ្ធា, គាថាហិ គាយិត្វា លទ្ធំ ពុទ្ធា នីហរន្តិយេវ. ធម្មេ សតិ, ព្រាហ្មណ, វុត្តិរេសាតិ, ព្រាហ្មណ, ធម្មេ សតិ ធម្មំ អបេក្ខិត្វា ធម្មេ បតិដ្ឋាយ ជីវិតំ កប្បេន្តានំ ឯសា វុត្តិ អយំ អាជីវោ – ឯវរូបំ នីហរិត្វា ធម្មលទ្ធមេវ ភុញ្ជិតព្ពន្តិ.

អថ ព្រាហ្មណោ ចិន្តេសិ – អហំ បុព្ពេ សមណស្ស គោតមស្ស គុណេ វា អគុណេ វា ន ជានាមិ. ឥទានិ បនស្សាហំ គុណេ ញត្វា មម គេហេ អសីតិកោដិមត្តំ ធនំ សាសនេ វិប្បកិរិតុកាមោ ជាតោ, អយញ្ច ‘‘មយា ទិន្នបច្ចយា អកប្បិយា’’តិ វទតិ. អប្បដិគ្គយ្ហោ អហំ សមណេន គោតមេនាតិ. អថ ភគវា សព្ពញ្ញុតញ្ញាណំ បេសេត្វា តស្ស ចិត្តាចារំ វីមំសន្តោ, ‘‘អយំ សព្ពេបិ អត្តនា ទិន្នបច្ចយេ ‘អកប្បិយា’តិ សល្លក្ខេតិ. យំ ហិ ភោជនំ អារព្ភ កថា ឧប្បន្នា, ឯតទេវ ន វដ្ដតិ, សេសា និទ្ទោសា’’តិ ព្រាហ្មណស្ស ចតុន្នំ បច្ចយានំ ទានទ្វារំ ទស្សេន្តោ អញ្ញេន ចាតិអាទិមាហ. តត្ថ កុក្កុច្ចវូបសន្តន្តិ ហត្ថកុក្កុច្ចាទីនំ វសេន វូបសន្តកុក្កុច្ចំ. អន្នេន បានេនាតិ ទេសនាមត្តមេតំ. អយំ បនត្ថោ – អញ្ញេហិ តយា ‘‘បរិច្ចជិស្សាមី’’តិ សល្លក្ខិតេហិ ចីវរាទីហិ បច្ចយេហិ ឧបដ្ឋហស្សុ. ខេត្តំ ហិ តំ បុញ្ញបេក្ខស្ស ហោតីតិ ឯតំ តថាគតសាសនំ នាម បុញ្ញបេក្ខស្ស បុញ្ញត្ថិកស្ស តុយ្ហំ អប្បេបិ ពីជេ ពហុសស្សផលទាយកំ សុខេត្តំ វិយ បដិយត្តំ ហោតិ. អដ្ឋមំ.