៤. សត្តវស្សានុពន្ធសុត្តវណ្ណនា

១៦០. ចតុត្ថេ សត្ត វស្សានីតិ បុរេ ពោធិយា ឆព្ពស្សានិ, ពោធិតោ បច្ឆា ឯកំ វស្សំ. ឱតារាបេក្ខោតិ ‘‘សចេ សមណស្ស គោតមស្ស កាយទ្វារាទីសុ កិញ្ចិទេវ អននុច្ឆវិកំ បស្សាមិ, ចោទេស្សាមិ ន’’ន្តិ ឯវំ វិវរំ អបេក្ខមានោ. អលភមានោតិ រថរេណុមត្តម្បិ អវក្ខលិតំ អបស្សន្តោ. តេនាហ –

‘‘សត្ត វស្សានិ ភគវន្តំ, អនុពន្ធិំ បទាបទំ;

ឱតារំ នាធិគច្ឆិស្សំ, សម្ពុទ្ធស្ស សតីមតោ’’តិ. (សុ. និ. ៤៤៨);

ឧបសង្កមីតិ ‘‘អជ្ជ សមណំ គោតមំ អតិគហេត្វា គមិស្សាមី’’តិ ឧបសង្កមិ.

ឈាយសីតិ ឈាយន្តោ អវជ្ឈាយន្តោ និសិន្នោសីតិ វទតិ. វិត្តំ នុ ជីនោតិ សតំ វា សហស្សំ វា ជិតោសិ នុ. អាគុំ នុ គាមស្មិន្តិ, កិំ នុ អន្តោគាមេ បមាណាតិក្កន្តំ បាបកម្មំ អកាសិ, យេន អញ្ញេសំ មុខំ ឱលោកេតុំ អវិសហន្តោ អរញ្ញេ វិចរសិ? សក្ខិន្តិ មិត្តភាវំ.

បលិខាយាតិ ខណិត្វា. ភវលោភជប្បន្តិ ភវលោភសង្ខាតំ តណ្ហំ. អនាសវោ ឈាយាមីតិ និត្តណ្ហោ ហុត្វា ទ្វីហិ ឈានេហិ ឈាយាមិ. បមត្តពន្ធូតិ មារំ អាលបតិ. សោ ហិ យេកេចិ លោកេ បមត្តា, តេសំ ពន្ធុ.

សចេ មគ្គំ អនុពុទ្ធន្តិ យទិ តយា មគ្គោ អនុពុទ្ធោ. អបេហីតិ អបយាហិ. អមច្ចុធេយ្យន្តិ មច្ចុនោ អនោកាសភូតំ និព្ពានំ. បារគាមិនោតិ យេបិ បារំ គតា, តេបិ បារគាមិនោ. យេបិ បារំ គច្ឆិស្សន្តិ, យេបិ បារំ គន្តុកាមា, តេបិ បារគាមិនោ.

វិសូកាយិកានីតិ មារវិសូកានិ. វិសេវិតានីតិ វិរុទ្ធសេវិតានិ, ‘‘អប្បមាយុ មនុស្សានំ, អច្ចយន្តិ អហោរត្តា’’តិ វុត្តេ. ‘‘ទីឃមាយុ មនុស្សានំ, នាច្ចយន្តិ អហោរត្តា’’តិអាទីនិ បដិលោមការណានិ. វិប្ផន្ទិតានីតិ, តម្ហិ តម្ហិ កាលេ ហត្ថិរាជវណ្ណសប្បវណ្ណាទិទស្សនានិ. និព្ពេជនីយាតិ ឧក្កណ្ឋនីយា.

អនុបរិយគាតិអាទីសុ កិញ្ចាបិ អតីតវចនំ កតំ, អត្ថោ បន វិកប្បវសេន វេទិតព្ពោ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – យថា មេទវណ្ណំ បាសាណំ វាយសោ ទិស្វា – ‘‘អបិ នាមេត្ថ មុទុំ វិន្ទេយ្យាម, អបិ អស្សាទោ សិយា’’តិ អនុបរិគច្ឆេយ្យ, អថ សោ តត្ថ អស្សាទំ អលភិត្វាវ វាយសោ ឯត្តោ អបក្កមេយ្យ, តតោ បាសាណា អបគច្ឆេយ្យ, ឯវំ មយម្បិ សោ កាកោ វិយ សេលំ គោតមំ អាសជ្ជ អស្សាទំ វា សន្ថវំ វា អលភន្តា គោតមា និព្ពិន្ទិត្វា អបគច្ឆាម. ចតុត្ថំ.