១០. ទេវទូតសុត្តវណ្ណនា

២៦១. ឯវំ មេ សុតន្តិ ទេវទូតសុត្តំ. តត្ថ ទ្វេ អគារាតិអាទិ អស្សបុរសុត្តេ វិត្ថារិតមេវ.

២៦២. និរយំ ឧបបន្នាតិ ភគវា កត្ថចិ និរយតោ បដ្ឋាយ ទេសនំ ទេវលោកេន ឱសាបេតិ, កត្ថចិ ទេវលោកតោ បដ្ឋាយ និរយេន ឱសាបេតិ. សចេ សគ្គសម្បត្តិំ វិត្ថារេត្វា កថេតុកាមោ ហោតិ, និរយទុក្ខំ ឯកទេសតោ កថេតិ, តិរច្ឆានយោនិទុក្ខំ បេត្តិវិសយទុក្ខំ មនុស្សលោកសម្បត្តិំ ឯកទេសតោ កថេតិ, សគ្គសម្បត្តិមេវ វិត្ថារេតិ. សចេ និរយទុក្ខំ វិត្ថារេត្វា កថេតុកាមោ ហោតិ, ទេវលោកមនុស្សលោកេសុ សម្បត្តិំ តិរច្ឆានយោនិបេត្តិវិសយេសុ ច ទុក្ខំ ឯកទេសតោ កថេតិ, និរយទុក្ខមេវ វិត្ថារេតិ. សោ ឥមស្មិំ សុត្តេ និរយទុក្ខំ វិត្ថារេតុកាមោ, តស្មា ទេវលោកតោ បដ្ឋាយ ទេសនំ និរយេន ឱសាបេតិ. ទេវលោកមនុស្សលោកសម្បត្តិយោ តិរច្ឆានយោនិបេត្តិវិសយទុក្ខានិ ច ឯកទេសតោ កថេត្វា និរយទុក្ខមេវ វិត្ថារេន កថេតុំ តមេនំ, ភិក្ខវេ, និរយបាលាតិអាទិមាហ.

តត្ថ ឯកច្ចេ ថេរា ‘‘និរយបាលា នាម នត្ថិ, យន្តរូបំ វិយ កម្មមេវ ការណំ ការេតី’’តិ វទន្តិ. តេសំ តំ ‘‘អត្ថិ និរយេ និរយបាលាតិ, អាមន្តា, អត្ថិ ច ការណិកា’’តិអាទិនា នយេន អភិធម្មេ (កថា. ៨៦៦) បដិសេធិតមេវ. យថា ហិ មនុស្សលោកេ កម្មការណការកា អត្ថិ, ឯវមេវ និរយេ និរយបាលា អត្ថីតិ. យមស្ស រញ្ញោតិ យមរាជា នាម វេមានិកបេតរាជា, ឯកស្មិំ កាលេ ទិព្ពវិមានេ ទិព្ពកប្បរុក្ខទិព្ពឧយ្យានទិព្ពនាដកាទិសម្បត្តិំ អនុភវតិ, ឯកស្មិំ កាលេ កម្មវិបាកំ, ធម្មិកោ រាជា. ន ចេស ឯកោវ ហោតិ, ចតូសុ បន ទ្វារេសុ ចត្តារោ ជនា ហោន្តិ. នាទ្ទសន្តិ អត្តនោ សន្តិកេ បេសិតស្ស កស្សចិ ទេវទូតស្ស អភាវំ សន្ធាយ ឯវំ វទតិ. អថ នំ យមោ ‘‘នាយំ ភាសិតស្ស អត្ថំ សល្លក្ខេតី’’តិ ញត្វា សល្លក្ខាបេតុកាមោ អម្ភោតិអាទិមាហ.

ជាតិធម្មោតិ ជាតិសភាវោ, អបរិមុត្តោ ជាតិយា, ជាតិ នាម មយ្ហំ អព្ភន្តរេយេវ អត្ថីតិ. បរតោ ជរាធម្មោតិអាទីសុបិ ឯសេវ នយោ.

២៦៣. បឋមំ ទេវទូតំ សមនុយុញ្ជិត្វាតិ ឯត្ថ ទហរកុមារោ អត្ថតោ ឯវំ វទតិ នាម ‘‘បស្សថ, ភោ, មយ្ហម្បិ តុម្ហាកំ វិយ ហត្ថបាទា អត្ថិ, សកេ បនម្ហិ មុត្តករីសេ បលិបន្នោ, អត្តនោ ធម្មតាយ ឧដ្ឋហិត្វា ន្ហាយិតុំ ន សក្កោមិ, អហំ កិលិដ្ឋគត្តោម្ហិ, ន្ហាបេថ មន្តិ វត្តុម្បិ ន សក្កោមិ, ជាតិតោម្ហិ អបរិមុត្តតាយ ឯទិសោ ជាតោ. ន ខោ បនាហមេវ, តុម្ហេបិ ជាតិតោ អបរិមុត្តាវ. យថេវ ហិ មយ្ហំ, ឯវំ តុម្ហាកម្បិ ជាតិ អាគមិស្សតិ, ឥតិ តស្សា បុរេ អាគមនាវ កល្យាណំ ករោថា’’តិ. តេនេស ទេវទូតោ នាម ជាតោ, វចនត្ថោ បន មឃទេវសុត្តេ វុត្តោវ.

ទុតិយំ ទេវទូតន្តិ ឯត្ថាបិ ជរាជិណ្ណសត្តោ អត្ថតោ ឯវំ វទតិ នាម – ‘‘បស្សថ, ភោ, អហម្បិ តុម្ហេ វិយ តរុណោ អហោសិំ ឩរុពលពាហុពលជវនសម្បន្នោ, តស្ស មេ តា ពលជវនសម្បត្តិយោ អន្តរហិតា, វិជ្ជមានាបិ មេ ហត្ថបាទា ហត្ថបាទកិច្ចំ ន ករោន្តិ, ជរាយម្ហិ អបរិមុត្តតាយ ឯទិសោ ជាតោ. ន ខោ បនាហមេវ, តុម្ហេបិ ជរាយ អបរិមុត្តាវ. យថេវ ហិ មយ្ហំ, ឯវំ តុម្ហាកម្បិ ជរា អាគមិស្សតិ, ឥតិ តស្សា បុរេ អាគមនាវ កល្យាណំ ករោថា’’តិ. តេនេស ទេវទូតោ នាម ជាតោ.

តតិយំ ទេវទូតន្តិ ឯត្ថាបិ គិលានសត្តោ អត្ថតោ ឯវ វទតិ នាម – ‘‘បស្សថ, ភោ, អហម្បិ តុម្ហេ វិយ និរោគោ អហោសិំ, សោម្ហិ ឯតរហិ ព្យាធិនា អភិហតោ សកេ មុត្តករីសេ បលិបន្នោ, ឧដ្ឋាតុម្បិ ន សក្កោមិ, វិជ្ជមានាបិ មេ ហត្ថបាទា ហត្ថបាទកិច្ចំ ន ករោន្តិ, ព្យាធិតោម្ហិ អបរិមុត្តតាយ ឯទិសោ ជាតោ. ន ខោ បនាហមេវ, តុម្ហេបិ ព្យាធិតោ អបរិមុត្តាវ. យថេវ ហិ មយ្ហំ, ឯវំ តុម្ហាកំ ព្យាធិ អាគមិស្សតិ, ឥតិ តស្ស បុរេ អាគមនាវ កល្យាណំ ករោថា’’តិ. តេនេស ទេវទូតោ នាម ជាតោ.

២៦៥. ចតុត្ថំ ទេវទូតន្តិ ឯត្ថ បន កម្មការណា វា ទេវទូតាតិ កាតព្ពា កម្មការណិកា វា. តត្ថ បន កម្មការណបក្ខេ ពាត្តិំស តាវ កម្មការណា អត្ថតោ ឯវំ វទន្តិ នាម – ‘‘មយំ និព្ពត្តមានា ន រុក្ខេ វា បាសាណេ វា និព្ពត្តាម, តុម្ហាទិសានំ សរីរេ និព្ពត្តាម, ឥតិ អម្ហាកំ បុរេ និព្ពត្តិតោវ កល្យាណំ ករោថា’’តិ. តេនេតេ ទេវទូតា នាម ជាតា. កម្មការណិកាបិ អត្ថតោ ឯវំ វទន្តិ នាម – ‘‘មយំ ទ្វត្តិំស កម្មការណា ករោន្តា ន រុក្ខាទីសុ ករោម, តុម្ហាទិសេសុ សត្តេសុយេវ ករោម, ឥតិ អម្ហាកំ តុម្ហេសុ បុរេ កម្មការណាករណតោវ កល្យាណំ ករោថា’’តិ. តេនេតេបិ ទេវទូតា នាម ជាតា.

២៦៦. បញ្ចមំ ទេវទូតន្តិ ឯត្ថ មតកសត្តោ អត្ថតោ ឯវំ វទតិ នាម – ‘‘បស្សថ ភោ មំ អាមកសុសានេ ឆឌ្ឌិតំ ឧទ្ធុមាតកាទិភាវំ បត្តំ, មរណតោម្ហិ អបរិមុត្តតាយ ឯទិសោ ជាតោ. ន ខោ បនាហមេវ, តុម្ហេបិ មរណតោ អបរិមុត្តាវ. យថេវ ហិ មយ្ហំ, ឯវំ តុម្ហាកម្បិ មរណំ អាគមិស្សតិ, ឥតិ តស្ស បុរេ អាគមនាវ កល្យាណំ ករោថា’’តិ. តេនេស ទេវទូតោ នាម ជាតោ.

ឥមំ បន ទេវទូតានុយោគំ កោ លភតិ, កោ ន លភតីតិ? យេន តាវ ពហុំ បាបំ កតំ, សោ គន្ត្វា និរយេ និព្ពត្តតិយេវ. យេន បន បរិត្តំ បាបកម្មំ កតំ, សោ លភតិ. យថា ហិ សភណ្ឌំ ចោរំ គហេត្វា កត្តព្ពមេវ ករោន្តិ, ន វិនិច្ឆិនន្តិ. អនុវិជ្ជិត្វា គហិតំ បន វិនិច្ឆយដ្ឋានំ នយន្តិ, សោ វិនិច្ឆយំ លភតិ. ឯវំសម្បទមេតំ. បរិត្តបាបកម្មា ហិ អត្តនោ ធម្មតាយបិ សរន្តិ, សារិយមានាបិ សរន្តិ.

តត្ថ ទីឃជយន្តទមិឡោ នាម អត្តនោ ធម្មតាយ សរិ. សោ កិរ ទមិឡោ សុមនគិរិវិហារេ អាកាសចេតិយំ រត្តបដេន បូជេសិ. អថ និរយេ ឧស្សទសាមន្តេ និព្ពត្តោ អគ្គិជាលសទ្ទំ សុត្វាវ អត្តនោ បូជិតបដំ អនុស្សរិ, សោ គន្ត្វា សគ្គេ និព្ពត្តោ. អបរោបិ បុត្តស្ស ទហរភិក្ខុនោ ខលិសាដកំ ទេន្តោ បាទមូលេ ឋបេសិ, មរណកាលម្ហិ បដបដាតិ សទ្ទេ និមិត្តំ គណ្ហិ, សោបិ ឧស្សទសាមន្តេ និព្ពត្តោ ជាលសទ្ទេន តំ សាដកំ អនុស្សរិត្វា សគ្គេ និព្ពត្តោ. ឯវំ តាវ អត្តនោ ធម្មតាយ កុសលំ កម្មំ សរិត្វា សគ្គេ និព្ពត្តតីតិ.

អត្តនោ ធម្មតាយ អសរន្តេ បន បញ្ច ទេវទូតេ បុច្ឆតិ. តត្ថ កោចិ បឋមេន ទេវទូតេន សរតិ, កោចិ ទុតិយាទីហិ. យោ បន បញ្ចហិបិ ន សរតិ, តំ យមោ រាជា សយំ សារេតិ. ឯកោ កិរ អមច្ចោ សុមនបុប្ផកុម្ភេន មហាចេតិយំ បូជេត្វា យមស្ស បត្តិំ អទាសិ, តំ អកុសលកម្មេន និរយេ និព្ពត្តំ យមស្ស សន្តិកំ នយិំសុ. តស្មិំ បញ្ចហិបិ ទេវទូតេហិ កុសលេ អសរន្តេ យមោ សយំ ឱលោកេន្តោ ទិស្វា – ‘‘ននុ ត្វំ មហាចេតិយំ សុមនបុប្ផកុម្ភេន បូជេត្វា មយ្ហំ បត្តិំ អទាសី’’តិ សារេសិ, សោ តស្មិំ កាលេ សរិត្វា ទេវលោកំ គតោ. យមោ បន សយំ ឱលោកេត្វាបិ អបស្សន្តោ – ‘‘មហាទុក្ខំ នាម អនុភវិស្សតិ អយំ សត្តោ’’តិ តុណ្ហី ហោតិ.

២៦៧. មហានិរយេតិ អវីចិមហានិរយម្ហិ. កិំ បនស្ស បមាណំ? អព្ភន្តរំ អាយាមេន ច វិត្ថារេន ច យោជនសតំ ហោតិ. លោហបថវី លោហឆទនំ ឯកេកា ច ភិត្តិ នវនវយោជនិកា ហោតិ. បុរត្ថិមាយ ភិត្តិយា អច្ចិ ឧដ្ឋិតា បច្ឆិមំ ភិត្តិំ គហេត្វា តំ វិនិវិជ្ឈិត្វា បរតោ យោជនសតំ គច្ឆតិ. សេសទិសាសុបិ ឯសេវ នយោ. ឥតិ ជាលបរិយន្តវសេន អាយាមវិត្ថារតោ អដ្ឋារសយោជនាធិកានិ តីណិ យោជនសតានិ, បរិក្ខេបតោ បន នវយោជនសតានិ ចតុបណ្ណាសយោជនានិ, សមន្តា បន ឧស្សទេហិ សទ្ធិំ ទសយោជនសហស្សំ ហោតិ.

២៦៨. ឧព្ភតំ តាទិសមេវ ហោតីតិ ឯត្ថ អក្កន្តបទំ យាវ អដ្ឋិតោ ទឡ្ហំ ឧទ្ធរិតុមេវ ន សក្កា. អយំ បនេត្ថ អត្ថោ – ហេដ្ឋតោ បដ្ឋាយ ឌយ្ហតិ, ឧបរិតោ បដ្ឋាយ ឈាយតិ, ឥតិ អក្កមនកាលេ ឌយ្ហមានំ បញ្ញាយតិ, ឧទ្ធរណកាលេ តាទិសមេវ, តស្មា ឯវំ វុត្តំ. ពហុសម្បត្តោតិ ពហូនិ វស្សសតវស្សសហស្សានិ សម្បត្តោ.

កស្មា បនេស នរកោ អវីចីតិ សង្ខំ គតោតិ. វីចិ នាម អន្តរំ វុច្ចតិ, តត្ថ ច អគ្គិជាលានំ វា សត្តានំ វា ទុក្ខស្ស វា អន្តរំ នត្ថិ. តស្មា សោ អវីចីតិ សង្ខំ គតោតិ. តស្ស ហិ បុរត្ថិមភិត្តិតោ ជាលា ឧដ្ឋិតា សំសិព្ពមានា យោជនសតំ គន្ត្វា បច្ឆិមភិត្តិំ វិនិវិជ្ឈិត្វា បរតោ យោជនសតំ គច្ឆតិ. សេសទិសាសុបិ ឯសេវ នយោ.

ឥមេសំ ឆន្នំ ជាលានំ មជ្ឈេ និព្ពត្តោ ទេវទត្តោ, តស្ស យោជនសតប្បមាណោ អត្តភាវោ, ទ្វេ បាទា យាវ គោប្ផកា លោហបថវិំ បវិដ្ឋា, ទ្វេ ហត្ថា យាវ មណិពន្ធា លោហភិត្តិយោ បវិដ្ឋា, សីសំ យាវ ភមុកដ្ឋិតោ លោហឆទនេ បវិដ្ឋំ, អធោភាគេន ឯកំ លោហសូលំ បវិសិត្វា កាយំ វិនិវិជ្ឈន្តំ ឆទនេ បវិដ្ឋំ, បាចីនភិត្តិតោ និក្ខន្តសូលំ ហទយំ វិនិវិជ្ឈិត្វា បច្ឆិមភិត្តិំ បវិដ្ឋំ, ឧត្តរភិត្តិតោ និក្ខន្តសូលំ ផាសុកា វិនិវិជ្ឈិត្វា ទក្ខិណភិត្តិំ បវិដ្ឋំ. និច្ចលេ តថាគតម្ហិ អបរទ្ធត្តា និច្ចលោវ ហុត្វា បច្ចតីតិ កម្មសរិក្ខតាយ ឯទិសោ ជាតោ. ឯវំ ជាលានំ និរន្តរតាយ អវីចិ នាម.

អព្ភន្តរេ បនស្ស យោជនសតិកេ ឋានេ នាឡិយំ កោដ្ដេត្វា បូរិតបិដ្ឋំ វិយ សត្តា និរន្តរា, ‘‘ឥមស្មិំ ឋានេ សត្តោ អត្ថិ, ឥមស្មិំ នត្ថី’’តិ ន វត្តព្ពំ, គច្ឆន្តានំ ឋិតានំ និសិន្នានំ និបន្នានំ អន្តោ នត្ថិ, គច្ឆន្តេ វា ឋិតេ វា និសិន្នេ វា និបន្នេ វា អញ្ញមញ្ញំ ន ពាធន្តិ. ឯវំ សត្តានំ និរន្តរតាយ អវីចិ.

កាយទ្វារេ បន ឆ ឧបេក្ខាសហគតានិ ចិត្តានិ ឧប្បជ្ជន្តិ, ឯកំ ទុក្ខសហគតំ. ឯវំ សន្តេបិ យថា ជិវ្ហគ្គេ ឆ មធុពិន្ទូនិ ឋបេត្វា ឯកស្មិំ តម្ពលោហពិន្ទុម្ហិ ឋបិតេ អនុទហនពលវតាយ តទេវ បញ្ញាយតិ, ឥតរានិ អព្ពោហារិកានិ ហោន្តិ, ឯវំ អនុទហនពលវតាយ ទុក្ខមេវេត្ថ និរន្តរំ, ឥតរានិ អព្ពោហារិកានីតិ. ឯវំ ទុក្ខស្ស និរន្តរតាយ អវីចិ.

២៦៩. មហន្តោតិ យោជនសតិកោ. សោ តត្ថ បតតីតិ ឯកោ បាទោ មហានិរយេ ហោតិ, ឯកោ គូថនិរយេ និបតតិ. សូចិមុខាតិ សូចិសទិសមុខា, តេ ហត្ថិគីវប្បមាណា ឯកទោណិកនាវាប្បមាណា វា ហោន្តិ.

កុក្កុលនិរយោតិ យោជនសតប្បមាណោវ អន្តោ កូដាគារមត្តវិតច្ចិតអង្គារបុណ្ណោ អាទិត្តឆារិកនិរយោ, យត្ថ បតិតបតិតា កុទ្រូសករាសិម្ហិ ខិត្តផាលវាសិសិលាទីនិ វិយ ហេដ្ឋិមតលមេវ គណ្ហន្តិ.

អារោបេន្តីតិ អយទណ្ឌេហិ បោថេន្តា អារោបេន្តិ. តេសំ អារោហនកាលេ តេ កណ្ដកា អធោមុខា ហោន្តិ, ឱរោហនកាលេ ឧទ្ធំមុខា.

វាតេរិតានីតិ កម្មមយេន វាតេន ចលិតានិ. ហត្ថម្បិ ឆិន្ទន្តីតិ ផលកេ មំសំ វិយ កោដ្ដយមានានិ ឆិន្ទន្តិ. សចេ ឧដ្ឋាយ បលាយតិ, អយោបាការោ សមុដ្ឋហិត្វា បរិក្ខិបតិ, ហេដ្ឋា ខុរធារា សមុដ្ឋាតិ.

ខារោទកា នទីតិ វេតរណី នាម តម្ពលោហនទី. តត្ថ អយោមយានិ ខរវាលិក-បោក្ខរបត្តានិ, ហេដ្ឋា ខុរធារា ឧភោសុ តីរេសុ វេត្តលតា ច កុសតិណានិ ច. សោ តត្ថ ទុក្ខា តិព្ពា ខរាតិ សោ តត្ថ ឧទ្ធញ្ច អធោ ច វុយ្ហមានោ បោក្ខរបត្តេសុ ឆិជ្ជតិ. សិង្ឃាដកសណ្ឋានាយ ខរវាលិកាយ កណ្ដកេហិ វិជ្ឈិយតិ, ខុរធារាហិ ផាលិយតិ, ឧភោសុ តីរេសុ កុសតិណេហិ វិលេខតិ, វេត្តលតាហិ អាកឌ្ឍិយតិ, តិក្ខសត្តីហិ ផាលិយតិ.

២៧០. តត្តេន អយោសង្កុនាតិ តេន ជិគច្ឆិតោម្ហីតិ វុត្តេ មហន្តំ លោហបច្ឆិំ លោហគុឡានំ បូរេត្វា តំ ឧបគច្ឆន្តិ, សោ លោហគុឡភាវំ ញត្វា ទន្តេ សម្ផុសេតិ, អថស្ស តេ តត្តេន អយោសង្កុនា មុខំ វិវរន្តិ, តម្ពលោហធារេហិ មហន្តេន លោហកដាហេន តម្ពលោហំ ឧបនេត្វា ឯវមេវំ ករោន្តិ. បុន មហានិរយេតិ ឯវំ បញ្ចវិធពន្ធនតោ បដ្ឋាយ យាវ តម្ពលោហបានា តម្ពលោហបានតោ បដ្ឋាយ បុន បញ្ចវិធពន្ធនាទីនិ ការេត្វា មហានិរយេ បក្ខិបន្តិ. តត្ថ កោចិ បញ្ចវិធពន្ធនេនេវ មុច្ចតិ, កោចិ ទុតិយេន, កោចិ តតិយេន, កោចិ តម្ពលោហបានេន មុច្ចតិ, កម្មេ បន អបរិក្ខីណេ បុន មហានិរយេ បក្ខិបន្តិ.

ឥទំ បន សុត្តំ គណ្ហន្តោ ឯកោ ទហរភិក្ខុ, – ‘‘ភន្តេ, ឯត្តកំ ទុក្ខមនុភវិតសត្តំ បុនបិ មហានិរយេ បក្ខិបន្តី’’តិ អាហ. អាម, អាវុសោ, កម្មេ អបរិក្ខីណេ បុនប្បុនំ ឯវំ ករោន្តីតិ. តិដ្ឋតុ, ភន្តេ, ឧទ្ទេសោ, កម្មដ្ឋានមេវ កថេថាតិ កម្មដ្ឋានំ កថាបេត្វា សោតាបន្នោ ហុត្វា អាគម្ម ឧទ្ទេសំ អគ្គហេសិ. អញ្ញេសម្បិ ឥមស្មិំ បទេសេ ឧទ្ទេសំ ឋបេត្វា អរហត្តំ បត្តានំ គណនា នត្ថិ. សព្ពពុទ្ធានញ្ចេតំ សុត្តំ អវិជហិតមេវ ហោតិ.

២៧១. ហីនកាយូបគាតិ ហីនកាយំ ឧបគតា ហុត្វា. ឧបាទានេតិ តណ្ហាទិដ្ឋិគហណេ. ជាតិមរណសម្ភវេតិ ជាតិយា ច មរណស្ស ច ការណភូតេ. អនុបាទាតិ ចតូហិ ឧបាទានេហិ អនុបាទិយិត្វា. ជាតិមរណសង្ខយេតិ ជាតិមរណសង្ខយសង្ខាតេ និព្ពានេ វិមុច្ចន្តិ.

ទិដ្ឋធម្មាភិនិព្ពុតាតិ ទិដ្ឋធម្មេ ឥមស្មិំយេវ អត្តភាវេ សព្ពកិលេសនិព្ពានេន និព្ពុតា. សព្ពទុក្ខំ ឧបច្ចគុន្តិ សព្ពទុក្ខាតិក្កន្តា នាម ហោន្តិ.

បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ

ទេវទូតសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

តតិយវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.