៨. សមណមុណ្ឌិកសុត្តវណ្ណនា

២៦០. ឯវំ មេ សុតន្តិ សមណមុណ្ឌិកសុត្តំ. តត្ថ ឧគ្គាហមានោតិ តស្ស បរិព្ពាជកស្ស នាមំ. សុមនោតិ បកតិនាមំ. កិញ្ចិ កិញ្ចិ បន ឧគ្គហិតុំ ឧគ្គាហេតុំ សមត្ថតាយ ឧគ្គាហមានោតិ នំ សញ្ជានន្តិ. សមយំ បវទន្តិ ឯត្ថាតិ សមយប្បវាទកំ. តស្មិំ កិរ ឋានេ ចង្កីតារុក្ខបោក្ខរសាតិប្បភុតយោ ព្រាហ្មណា និគណ្ឋាចេលកបរិព្ពាជកាទយោ ច បព្ពជិតា សន្និបតិត្វា អត្តនោ អត្តនោ សមយំ បវទន្តិ កថេន្តិ ទីបេន្តិ, តស្មា សោ អារាមោ សមយប្បវាទកោតិ វុច្ចតិ. ស្វេវ តិន្ទុកាចីរសង្ខាតាយ តិម្ពរូសករុក្ខបន្តិយា បរិក្ខិត្តត្តា តិន្ទុកាចីរំ. យស្មា បនេត្ថ បឋមំ ឯកា សាលា អហោសិ, បច្ឆា មហាបុញ្ញំ បោដ្ឋបាទបរិព្ពាជកំ និស្សាយ ពហូ សាលា កតា, តស្មា តមេវ ឯកំ សាលំ ឧបាទាយ លទ្ធនាមវសេន ឯកសាលកោតិ វុច្ចតិ. មល្លិកាយ បន បសេនទិរញ្ញោ ទេវិយា ឧយ្យានភូតោ សោ បុប្ផផលសញ្ឆន្នោ អារាមោតិ កត្វា មល្លិកាយ អារាមោតិ សង្ខំ គតោ. តស្មិំ សមយប្បវាទកេ តិន្ទុកាចីរេ ឯកសាលកេ មល្លិកាយ អារាមេ. បដិវសតីតិ វាសផាសុតាយ វសតិ. ទិវា ទិវស្សាតិ ទិវសស្ស ទិវា នាម មជ្ឈន្ហាតិក្កមោ, តស្មិំ ទិវសស្សបិ ទិវាភូតេ អតិក្កន្តមត្តេ មជ្ឈន្ហិកេ និក្ខមីតិ អត្ថោ. បដិសល្លីនោតិ តតោ តតោ រូបាទិគោចរតោ ចិត្តំ បដិសំហរិត្វា លីនោ, ឈានរតិសេវនវសេន ឯកីភាវំ គតោ. មនោភាវនីយានន្តិ មនវឌ្ឍនកានំ, យេ អាវជ្ជតោ មនសិករោតោ ចិត្តំ វិនីវរណំ ហោតិ ឧន្នមតិ វឌ្ឍតិ. យាវតាតិ យត្តកា. អយំ តេសំ អញ្ញតរោតិ អយំ តេសំ អព្ភន្តរោ ឯកោ សាវកោ. អប្បេវ នាមាតិ តស្ស ឧបសង្កមនំ បត្ថយមានោ អាហ. បត្ថនាការណំ បន សន្ទកសុត្តេ វុត្តមេវ.

២៦១. ឯតទវោចាតិ ទន្ទបញ្ញោ អយំ គហបតិ, ធម្មកថាយ នំ សង្គណ្ហិត្វា អត្តនោ សាវកំ ករិស្សាមីតិ មញ្ញមានោ ឯតំ ‘‘ចតូហិ ខោ’’តិអាទិវចនំ អវោច. តត្ថ បញ្ញបេមីតិ ទស្សេមិ ឋបេមិ. សម្បន្នកុសលន្តិ បរិបុណ្ណកុសលំ. បរមកុសលន្តិ ឧត្តមកុសលំ. អយោជ្ឈន្តិ វាទយុទ្ធេន យុជ្ឈិត្វា ចាលេតុំ អសក្កុណេយ្យំ អចលំ និក្កម្បំ ថិរំ. ន ករោតីតិ អករណមត្តមេវ វទតិ, ឯត្ថ បន សំវរប្បហានំ វា បដិសេវនប្បហានំ វា ន វទតិ. សេសបទេសុបិ ឯសេវ នយោ.

នេវ អភិនន្ទីតិ តិត្ថិយា នាម ជានិត្វាបិ អជានិត្វាបិ យំ វា តំ វា វទន្តីតិ មញ្ញមានោ នាភិនន្ទិ. ន បដិក្កោសីតិ សាសនស្ស អនុលោមំ វិយ បសន្នាការំ វិយ វទតីតិ មញ្ញមានោ ន បដិសេធេតិ.

២៦២. យថា ឧគ្គាហមានស្សាតិ យថា តស្ស វចនំ, ឯវំ សន្តេ ឧត្តានសេយ្យកោ កុមារោ អយោជ្ឈសមណោ ថិរសមណោ ភវិស្សតិ, មយំ បន ឯវំ ន វទាមាតិ ទីបេតិ. កាយោតិបិ ន ហោតីតិ សកកាយោ បរកាយោតិបិ វិសេសញាណំ ន ហោតិ. អញ្ញត្រ ផន្ទិតមត្តាតិ បច្ចត្ថរណេ វលិសម្ផស្សេន វា មង្គុលទដ្ឋេន វា កាយផន្ទនមត្តំ នាម ហោតិ. តំ ឋបេត្វា អញ្ញំ កាយេន ករណកម្មំ នាម នត្ថិ. តម្បិ ច កិលេសសហគតចិត្តេនេវ ហោតិ. វាចាតិបិ ន ហោតីតិ មិច្ឆាវាចា សម្មាវាចាតិបិ នានត្តំ ន ហោតិ. រោទិតមត្តាតិ ជិឃច្ឆាបិបាសាបរេតស្ស បន រោទិតមត្តំ ហោតិ. តម្បិ កិលេសសហគតចិត្តេនេវ. សង្កប្បោតិ មិច្ឆាសង្កប្បោ សម្មាសង្កប្បោតិបិ នានត្តំ ន ហោតិ. វិកូជិតមត្តាតិ វិកូជិតមត្តំ រោទនហសិតមត្តំ ហោតិ. ទហរកុមារកានញ្ហិ ចិត្តំ អតីតារម្មណំ បវត្តតិ, និរយតោ អាគតា និរយទុក្ខំ សរិត្វា រោទន្តិ, ទេវលោកតោ អាគតា ហសន្តិ, តម្បិ កិលេសសហគតចិត្តេនេវ ហោតិ. អាជីវោតិ មិច្ឆាជីវោ សម្មាជីវោតិបិ នានត្តំ ន ហោតិ. អញ្ញត្រ មាតុថញ្ញាតិ ថញ្ញចោរទារកា នាម ហោន្តិ, មាតរិ ខីរំ បាយន្តិយា អបិវិត្វា អញ្ញវិហិតកាលេ បិដ្ឋិបស្សេន អាគន្ត្វា ថញ្ញំ បិវន្តិ. ឯត្តកំ មុញ្ចិត្វា អញ្ញោ មិច្ឆាជីវោ នត្ថិ. អយម្បិ កិលេសសហគតចិត្តេនេវ ហោតីតិ ទស្សេតិ.

២៦៣. ឯវំ បរិព្ពាជកវាទំ បដិក្ខិបិត្វា ឥទានិ សយំ សេក្ខភូមិយំ មាតិកំ ឋបេន្តោ ចតូហិ ខោ អហន្តិអាទិមាហ. តត្ថ សមធិគយ្ហ តិដ្ឋតីតិ វិសេសេត្វា តិដ្ឋតិ. ន កាយេន បាប កម្មន្តិអាទីសុ ន កេវលំ អករណមត្តមេវ, ភគវា បន ឯត្ថ សំវរប្បហានបដិសង្ខា បញ្ញបេតិ. តំ សន្ធាយេវមាហ. ន ចេវ សម្បន្នកុសលន្តិអាទិ បន ខីណាសវំ សន្ធាយ វុត្តំ.

ឥទានិ អសេក្ខភូមិយំ មាតិកំ ឋបេន្តោ ទសហិ ខោ អហន្តិអាទិមាហ. តត្ថ តីណិ បទានិ និស្សាយ ទ្វេ បឋមចតុក្កា ឋបិតា, ឯកំ បទំ និស្សាយ ទ្វេ បច្ឆិមចតុក្កា. អយំ សេក្ខភូមិយំ មាតិកា.

២៦៤. ឥទានិ តំ វិភជន្តោ កតមេ ច ថបតិ អកុសលសីលាតិអាទិមាហ. តត្ថ សរាគន្តិ អដ្ឋវិធំ លោភសហគតចិត្តំ. សទោសន្តិ បដិឃសម្បយុត្តចិត្តទ្វយំ. សមោហន្តិ វិចិកិច្ឆុទ្ធច្ចសហគតចិត្តទ្វយម្បិ វដ្ដតិ, សព្ពាកុសលចិត្តានិបិ. មោហោ សព្ពាកុសលេ ឧប្បជ្ជតីតិ ហិ វុត្តំ. ឥតោសមុដ្ឋានាតិ ឥតោ សរាគាទិចិត្តតោ សមុដ្ឋានំ ឧប្បត្តិ ឯតេសន្តិ ឥតោសមុដ្ឋានា.

កុហិន្តិ កតរំ ឋានំ បាបុណិត្វា អបរិសេសា និរុជ្ឈន្តិ. ឯត្ថេតេតិ សោតាបត្តិផលេ ភុម្មំ. បាតិមោក្ខសំវរសីលញ្ហិ សោតាបត្តិផលេ បរិបុណ្ណំ ហោតិ, តំ ឋានំ បត្វា អកុសលសីលំ អសេសំ និរុជ្ឈតិ. អកុសលសីលន្តិ ច ទុស្សីលស្សេតំ អធិវចនន្តិ វេទិតព្ពំ.

អកុសលានំ សីលានំ និរោធាយ បដិបន្នោតិ ឯត្ថ យាវ សោតាបត្តិមគ្គា និរោធាយ បដិបន្នោ នាម ហោតិ, ផលបត្តេ បន តេ និរោធិតា នាម ហោន្តិ.

២៦៥. វីតរាគន្តិអាទីហិ អដ្ឋវិធំ កាមាវចរកុសលចិត្តមេវ វុត្តំ. ឯតេន ហិ កុសលសីលំ សមុដ្ឋាតិ.

សីលវា ហោតីតិ សីលសម្បន្នោ ហោតិ គុណសម្បន្នោ ច. នោ ច សីលមយោតិ អលមេត្តាវតា, នត្ថិ ឥតោ កិញ្ចិ ឧត្តរិ ករណីយន្តិ ឯវំ សីលមយោ ន ហោតិ. យត្ថស្ស តេតិ អរហត្តផលេ ភុម្មំ. អរហត្តផលញ្ហិ បត្វា អកុសលសីលំ អសេសំ និរុជ្ឈតិ.

និរោធាយ បដិបន្នោតិ ឯត្ថ យាវ អរហត្តមគ្គា និរោធាយ បដិបន្នោ នាម ហោតិ, ផលបត្តេ បន តេ និរោធិតា នាម ហោន្តិ.

២៦៦. កាមសញ្ញាទីសុ កាមសញ្ញា អដ្ឋលោភសហគតចិត្តសហជាតា, ឥតរា ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តទ្វយេន សហជាតា.

បឋមំ ឈានន្តិ អនាគាមិផលបឋមជ្ឈានំ. ឯត្ថេតេតិ អនាគាមិផលេ ភុម្មំ. អនាគាមិផលញ្ហិ បត្វា អកុសលសង្កប្បា អបរិសេសា និរុជ្ឈន្តិ.

និរោធាយ បដិបន្នោតិ ឯត្ថ យាវ អនាគាមិមគ្គា និរោធាយ បដិបន្នោ នាម ហោតិ, ផលបត្តេ បន តេ និរោធិតា នាម ហោន្តិ. នេក្ខម្មសញ្ញាទយោ ហិ តិស្សោបិ អដ្ឋកាមាវចរកុសលសហជាតសញ្ញាវ.

២៦៧. ឯត្ថេតេតិ អរហត្តផលេ ភុម្មំ. ទុតិយជ្ឈានិកំ អរហត្តផលញ្ហិ បាបុណិត្វា កុសលសង្កប្បា អបរិសេសា និរុជ្ឈន្តិ. និរោធាយ បដិបន្នោតិ ឯត្ថ យាវ អរហត្តមគ្គា និរោធាយ បដិបន្នោ នាម ហោតិ, ផលបត្តេ បន តេ និរោធិតា នាម ហោន្តិ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.

បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ

សមណមុណ្ឌិកសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.