១០. ចូឡសារោបមសុត្តវណ្ណនា

៣១២. ឯវំ មេ សុតន្តិ ចូឡសារោបមសុត្តំ. តត្ថ បិង្គលកោច្ឆោតិ សោ ព្រាហ្មណោ បិង្គលធាតុកោ. កោច្ឆោតិ បនស្ស នាមំ, តស្មា ‘‘បិង្គលកោច្ឆោ’’តិ វុច្ចតិ. សង្ឃិនោតិអាទីសុ បព្ពជិតសមូហសង្ខាតោ សង្ឃោ ឯតេសំ អត្ថីតិ សង្ឃិនោ. ស្វេវ គណោ ឯតេសំ អត្ថីតិ គណិនោ. អាចារសិក្ខាបនវសេន តស្ស គណស្ស អាចរិយាតិ គណាចរិយា. ញាតាតិ បញ្ញាតា បាកដា. ‘‘អប្បិច្ឆា សន្តុដ្ឋា, អប្បិច្ឆតាយ វត្ថម្បិ ន និវាសេន្តី’’តិអាទិនា នយេន សមុគ្គតោ យសោ ឯតេសំ អត្ថីតិ យសស្សិនោ. តិត្ថករាតិ លទ្ធិករា. សាធុសម្មតាតិ ឥមេ សាធុ សុន្ទរា សប្បុរិសាតិ ឯវំ សម្មតា. ពហុជនស្សាតិ អស្សុតវតោ អន្ធពាលបុថុជ្ជនស្ស. ឥទានិ តេ ទស្សេន្តោ សេយ្យថិទំ បូរណោតិអាទិមាហ. តត្ថ បូរណោតិ តស្ស សត្ថុបដិញ្ញស្ស នាមំ. កស្សបោតិ គោត្តំ. សោ កិរ អញ្ញតរស្ស កុលស្ស ឯកូនទាសសតំ បូរយមានោ ជាតោ, តេនស្ស ‘‘បូរណោ’’តិ នាមំ អកំសុ. មង្គលទាសត្តា ចស្ស ‘‘ទុក្កដ’’ន្តិ វត្តា នត្ថិ, អកតំ វា ន កតន្តិ. ‘‘សោ កិមហមេត្ថ វសាមី’’តិ បលាយិ. អថស្ស ចោរា វត្ថានិ អច្ឆិន្ទិំសុ. សោ បណ្ណេន វា តិណេន វា បដិច្ឆាទេតុម្បិ អជានន្តោ ជាតរូបេនេវ ឯកំ គាមំ បាវិសិ. មនុស្សា តំ ទិស្វា, ‘‘អយំ សមណោ អរហា អប្បិច្ឆោ, នត្ថិ ឥមិនា សទិសោ’’តិ បូវភត្តាទីនិ គហេត្វា ឧបសង្កមន្តិ. សោ ‘‘មយ្ហំ សាដកំ អនិវត្ថភាវេន ឥទំ ឧប្បន្ន’’ន្តិ តតោ បដ្ឋាយ សាដកំ លភិត្វាបិ ន និវាសេសិ, តទេវ បព្ពជ្ជំ អគ្គហេសិ. តស្ស សន្តិកេ អញ្ញេបិ បញ្ចសតា មនុស្សា បព្ពជិំសុ, តំ សន្ធាយាហ ‘‘បូរណោ កស្សបោ’’តិ.

មក្ខលីតិ តស្ស នាមំ. គោសាលាយ ជាតត្តា គោសាលោតិ ទុតិយំ នាមំ. តំ កិរ សកទ្ទមាយ ភូមិយា តេលឃដំ គហេត្វា គច្ឆន្តំ, ‘‘តាត, មា ខលី’’តិ សាមិកោ អាហ. សោ បមាទេន ខលិត្វា បតិត្វា សាមិកស្ស ភយេន បលាយិតុំ អារទ្ធោ. សាមិកោ ឧបធាវិត្វា សាដកកណ្ណេ អគ្គហេសិ. សោបិ សាដកំ ឆឌ្ឌេត្វា អចេលកោ ហុត្វា បលាយិ, សេសំ បូរណសទិសមេវ.

អជិតោតិ តស្ស នាមំ. កេសកម្ពលំ ធារេតីតិ កេសកម្ពលោ. ឥតិ នាមទ្វយំ សំសន្ទិត្វា ‘‘អជិតោ កេសកម្ពលោ’’តិ វុច្ចតិ. តត្ថ កេសកម្ពលោ នាម មនុស្សកេសេហិ កតកម្ពលោ, តតោ បដិកិដ្ឋតរំ វត្ថំ នាម នត្ថិ. យថាហ – ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យានិ កានិចិ តន្តាវុតានំ វត្ថានំ, កេសកម្ពលោ តេសំ បដិកិដ្ឋោ អក្ខាយតិ, កេសកម្ពលោ, ភិក្ខវេ, សីតេ សីតោ ឧណ្ហេ ឧណ្ហោ ទុព្ពណ្ណោ ទុគ្គន្ធោ ទុក្ខសម្ផស្សោ’’តិ (អ. និ. ៣.១៣៨).

បកុធោតិ តស្ស នាមំ. កច្ចាយនោតិ គោត្តំ. ឥតិ នាមគោត្តំ សំសន្ទិត្វា, ‘‘បកុធោ កច្ចាយនោ’’តិ វុច្ចតិ. សីតុទកបដិក្ខិត្តកោ ឯស, វច្ចំ កត្វាបិ ឧទកកិច្ចំ ន ករោតិ, ឧណ្ហោទកំ វា កញ្ជិយំ វា លភិត្វា ករោតិ, នទិំ វា មគ្គោទកំ វា អតិក្កម្ម, ‘‘សីលំ មេ ភិន្ន’’ន្តិ វាលិកថូបំ កត្វា សីលំ អធិដ្ឋាយ គច្ឆតិ, ឯវរូបោ និស្សិរិកលទ្ធិកោ ឯស.

សញ្ជយោតិ តស្ស នាមំ. ពេលដ្ឋស្ស បុត្តោតិ ពេលដ្ឋបុត្តោ. អម្ហាកំ គណ្ឋនកិលេសោ បលិពុជ្ឈនកិលេសោ នត្ថិ, កិលេសគណ្ឋរហិតា មយន្តិ ឯវំ វាទិតាយ លទ្ធនាមវសេន និគណ្ឋោ. នាដស្ស បុត្តោតិ នាដបុត្តោ. អព្ភញ្ញំសូតិ យថា តេសំ បដិញ្ញា, តថេវ ជានិំសុ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – សចេ នេសំ សា បដិញ្ញា និយ្យានិកា សព្ពេ អព្ភញ្ញំសុ. នោ ចេ, ន អព្ភញ្ញំសុ. តស្មា កិំ តេសំ បដិញ្ញា និយ្យានិកា ន និយ្យានិកាតិ, អយមេតស្ស បញ្ហស្ស អត្ថោ. អថ ភគវា នេសំ អនិយ្យានិកភាវកថនេន អត្ថាភាវតោ អលន្តិ បដិក្ខិបិត្វា ឧបមាយ អត្ថំ បវេទេន្តោ ធម្មមេវ ទេសេតុំ, ធម្មំ, តេ ព្រាហ្មណ, ទេសេស្សាមីតិ អាហ.

៣២០. តត្ថ សច្ឆិកិរិយាយាតិ សច្ឆិករណត្ថំ. ន ឆន្ទំ ជនេតីតិ កត្តុកម្យតាឆន្ទំ ន ជនយតិ. ន វាយមតីតិ វាយាមំ បរក្កមំ ន ករោតិ. ឱលីនវុត្តិកោ ច ហោតីតិ លីនជ្ឈាសយោ ហោតិ. សាថលិកោតិ សិថិលគ្គាហី, សាសនំ សិថិលំ កត្វា គណ្ហាតិ, ទឡ្ហំ ន គណ្ហាតិ.

៣២៣. ឥធ, ព្រាហ្មណ ភិក្ខុ, វិវិច្ចេវ កាមេហីតិ កថំ ឥមេ បឋមជ្ឈានាទិធម្មា ញាណទស្សនេន ឧត្តរិតរា ជាតាតិ? និរោធបាទកត្តា. ហេដ្ឋា បឋមជ្ឈានាទិធម្មា ហិ វិបស្សនាបាទកា, ឥធ និរោធបាទកា, តស្មា ឧត្តរិតរា ជាតាតិ វេទិតព្ពា. ឥតិ ភគវា ឥទម្បិ សុត្តំ យថានុសន្ធិនាវ និដ្ឋបេសិ. ទេសនាវសានេ ព្រាហ្មណោ សរណេសុ បតិដ្ឋិតោតិ.

បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ

ចូឡសារោបមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

តតិយវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.