៤. កក្កដករសទាយកវិមានវណ្ណនា

ឧច្ចមិទំ មណិថូណំ វិមានន្តិ កក្កដករសទាយកវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ. តេន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អារទ្ធវិបស្សកោ កណ្ណសូលេន បីឡិតោ អកល្លសរីរតាយ វិបស្សនំ ឧស្សុក្កាបេតុំ នាសក្ខិ, វេជ្ជេហិ វុត្តវិធិនា ភេសជ្ជេ កតេបិ រោគោ ន វូបសមិ. សោ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. អថស្ស ភគវា ‘‘កក្កដករសភោជនំ សប្បាយ’’ន្តិ ញត្វា អាហ ‘‘គច្ឆ ត្វំ ភិក្ខុ មគធខេត្តេ បិណ្ឌាយ ចរាហី’’តិ.

សោ ភិក្ខុ ‘‘ទីឃទស្សិនា អទ្ធា កិញ្ចិ ទិដ្ឋំ ភវិស្សតី’’តិ ចិន្តេត្វា ‘‘សាធុ ភន្តេ’’តិ ភគវតោ បដិស្សុណិត្វា ភគវន្តំ វន្ទិត្វា បត្តចីវរមាទាយ មគធខេត្តំ គន្ត្វា អញ្ញតរស្ស ខេត្តបាលស្ស កុដិយា ទ្វារេ បិណ្ឌាយ អដ្ឋាសិ. សោ ច ខេត្តបាលោ កក្កដករសំ សម្បាទេត្វា ភត្តញ្ច បចិត្វា ‘‘ថោកំ វិស្សមិត្វា ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ និសិន្នោ ថេរំ ទិស្វា បត្តំ គហេត្វា កុដិកាយំ និសីទាបេត្វា កក្កដករសភត្តំ អទាសិ. ថេរស្ស តំ ភត្តំ ថោកំ ភុត្តស្សយេវ កណ្ណសូលំ បដិប្បស្សម្ភិ, ឃដសតេន ន្ហាតោ វិយ អហោសិ. សោ សប្បាយាហារវសេន ចិត្តផាសុកំ លភិត្វា វិបស្សនាវសេន ចិត្តំ អភិនិន្នាមេន្តោ អបរិយោសិតេយេវ ភោជនេ អនវសេសតោ អាសវេ ខេបេត្វា អរហត្តេ បតិដ្ឋាយ ខេត្តបាលំ អាហ ‘‘ឧបាសក, តវ បិណ្ឌបាតភោជនេន មយ្ហំ រោគោ វូបសន្តោ, កាយចិត្តំ កល្លំ ជាតំ, ត្វម្បិ ឥមស្ស បុញ្ញស្ស ផលេន វិគតកាយចិត្តទុក្ខោ ភវិស្សសី’’តិ វត្វា អនុមោទនំ កត្វា បក្កាមិ.

ខេត្តបាលោ អបរេន សមយេន កាលំ កត្វា តាវតិំសភវនេ ទ្វាទសយោជនិកេ មណិថម្ភេ កនកវិមានេ សត្តសតកូដាគារបដិមណ្ឌិតេ វេឡុរិយមយគព្ភេ និព្ពត្តិ, ទ្វារេ ចស្ស យថូបចិតកម្មសំសូចកោ មុត្តាសិក្កាគតោ សុវណ្ណកក្កដកោ ឱលម្ពមានោ អដ្ឋាសិ. អថាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ បុព្ពេ វុត្តនយេន តត្ថ គតោ តំ ទិស្វា ឥមាហិ គាថាហិ បុច្ឆិ –

៩១០. ‘‘ឧច្ចមិទំ មណិថូណំ វិមានំ, សមន្តតោ ទ្វាទស យោជនានិ;

កូដាគារា សត្តសតា ឧឡារា, វេឡុរិយថម្ភា រុចកត្ថតា សុភា.

៩១១. ‘‘តត្ថច្ឆសិ បិវសិ ខាទសិ ច, ទិព្ពា ច វីណា បវទន្តិ វគ្គុំ;

ទិព្ពា រសា កាមគុណេត្ថ បញ្ច, នារិយោ ច នច្ចន្តិ សុវណ្ណឆន្នា.

៩១២. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ, កេន តេ ឥធ មិជ្ឈតិ;

ឧប្បជ្ជន្តិ ច តេ ភោគា, យេ កេចិ មនសោ បិយា.

៩១៣. ‘‘បុច្ឆាមិ តំ ទេវ មហានុភាវ, មនុស្សភូតោ កិមកាសិ បុញ្ញំ;

កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវោ, វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

សោបិស្ស ព្យាកាសិ, តំ ទស្សេតុំ –

៩១៤. ‘‘សោ ទេវបុត្តោ អត្តមនោ, មោគ្គល្លានេន បុច្ឆិតោ;

បញ្ហំ បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, យស្ស កម្មស្សិទំ ផល’’ន្តិ. – វុត្តំ;

៩១៥. ‘‘សតិសមុប្បាទករោ, ទ្វារេ កក្កដកោ ឋិតោ;

និដ្ឋិតោ ជាតរូបស្ស, សោភតិ ទសបាទកោ.

៩១៦. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ, តេន មេ ឥធ មិជ្ឈតិ;

ឧប្បជ្ជន្តិ ច មេ ភោគា, យេ កេចិ មនសោ បិយា.

៩១៧. ‘‘អក្ខាមិ តេ ភិក្ខុ មហានុភាវ, មនុស្សភូតោ យមកាសិ បុញ្ញំ;

តេនម្ហិ ឯវំ ជលិតានុភាវោ, វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

៩១០. តត្ថ ឧច្ចន្តិ អច្ចុគ្គតំ. មណិថូណន្តិ បទុមរាគាទិមណិមយថម្ភំ. សមន្តតោតិ ចតូសុបិ បស្សេសុ. រុចកត្ថតាតិ តស្សំ តស្សំ ភូមិយំ សុវណ្ណផលកេហិ អត្ថតា.

៩១១. បិវសិ ខាទសិ ចាតិ កាលេន កាលំ ឧបយុជ្ជមានំ គន្ធបានំ សុធាភោជនញ្ច សន្ធាយ វទតិ. បវទន្តីតិ បវជ្ជន្តិ. ទិព្ពា រសា កាមគុណេត្ថ បញ្ចាតិ ទិព្ពា រសា អនប្បកា បញ្ច កាមគុណា ឯត្ថ ឯតស្មិំ តវ វិមានេ សំវិជ្ជន្តីតិ អត្ថោ. សុវណ្ណឆន្នាតិ ហេមាភរណវិភូសិតា.

៩១៥. សតិសមុប្បាទករោតិ សតុប្បាទករោ, យេន បុញ្ញកម្មេន អយំ ទិព្ពសម្បត្តិ មយា លទ្ធា, តត្ថ សតុប្បាទស្ស ការកោ, ‘‘កក្កដករសទានេន អយំ តយា សម្បត្តិ លទ្ធា’’តិ ឯវំ សតុប្បាទំ ករោន្តោតិ អត្ថោ. និដ្ឋិតោ ជាតរូបស្សាតិ ជាតរូបេន សិទ្ធោ ជាតរូបមយោ. ឯកមេកស្មិំ បស្សេ បញ្ច បញ្ច កត្វា ទស បាទា ឯតស្សាតិ ទសបាទកោ ទ្វារេ កក្កដកោ ឋិតោ សោភតិ. សោ ឯវ មម បុញ្ញកម្មំ តាទិសានំ មហេសីនំ វិភាវេតិ, ន ឯត្ថ មយា វត្តព្ពំ អត្ថីតិ អធិប្បាយោ. តេនាហ ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ’’តិអាទិ. សេសំ វុត្តនយមេវ.

កក្កដករសទាយកវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.