២. រេវតីវិមានវណ្ណនា

ឧដ្ឋេហិ រេវតេ សុបាបធម្មេតិ រេវតីវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា ពារាណសិយំ វិហរតិ ឥសិបតនេ មិគទាយេ. តេន សមយេន ពារាណសិយំ សទ្ធាសម្បន្នស្ស កុលស្ស បុត្តោ នន្ទិយោ នាម ឧបាសកោ អហោសិ សទ្ធាសម្បន្នោ ទាយកោ ទានបតិ សង្ឃុបដ្ឋាកោ. អថស្ស មាតាបិតរោ សម្មុខគេហតោ មាតុលធីតរំ រេវតិំ នាម កញ្ញំ អានេតុកាមា អហេសុំ. សា បន អស្សទ្ធា អទានសីលា, នន្ទិយោ តំ ន ឥច្ឆិ. តស្ស មាតា រេវតិំ អាហ ‘‘អម្ម, ត្វំ ឥមំ គេហំ អាគន្ត្វា ភិក្ខុសង្ឃស្ស និសីទនដ្ឋានំ ហរិតេន គោមយេន ឧបលិម្បិត្វា អាសនានិ បញ្ញាបេហិ, អាធារកេ ឋបេហិ, ភិក្ខូនំ អាគតកាលេ វន្ទិត្វា បត្តំ គហេត្វា និសីទាបេត្វា ធមករណេន បានីយំ បរិស្សាវេត្វា ភុត្តកាលេ បត្តានិ ធោវាហិ, ឯវំ មេ បុត្តស្ស អារាធិកា ភវិស្សសី’’តិ. សា តថា អកាសិ. អថ នំ ‘‘ឱវាទក្ខមា ជាតា’’តិ បុត្តស្ស អារោចេត្វា តេន ‘‘សាធូ’’តិ សម្បដិច្ឆិតេ ទិវសំ ឋបេត្វា អាវាហំ ករិំសុ.

អថ នំ នន្ទិយោ អាហ ‘‘សចេ ភិក្ខុសង្ឃំ មាតាបិតរោ ច មេ ឧបដ្ឋហិស្សសិ, ឯវំ ឥមស្មិំ គេហេ វសិតុំ លភិស្សសិ, អប្បមត្តា ហោហី’’តិ. សា ‘‘សាធូ’’តិ បដិស្សុណិត្វា កិញ្ចិ កាលំ សទ្ធា វិយ ហុត្វា ភត្តារំ អនវត្តេន្តី ទ្វេ បុត្តេ វិជាយិ. នន្ទិយស្ស មាតាបិតរោ កាលមកំសុ. គេហេ សព្ពិស្សរិយំ តស្សា ឯវ អហោសិ. នន្ទិយោបិ មហាទានបតិ ហុត្វា ភិក្ខុសង្ឃស្ស ទានំ បដ្ឋបេសិ, កបណទ្ធិកាទីនម្បិ គេហទ្វារេ បាកវត្តំ បដ្ឋបេសិ. ឥសិបតនមហាវិហារេ ចតូហិ គព្ភេហិ បដិមណ្ឌិតំ ចតុសាលំ ការេត្វា មញ្ចបីឋាទីនិ អត្ថរាបេត្វា ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស មហាទានំ ទត្វា តថាគតស្ស ហត្ថេ ទក្ខិណោទកំ បាតេត្វា និយ្យាទេសិ, សហ ទក្ខិណោទកទានេន តាវតិំសភវនេ អាយាមតោ ច វិត្ថារតោ ច សមន្តា ទ្វាទសយោជនិកោ យោជនសតុព្ពេធោ សត្តរតនមយោ អច្ឆរាគណសហស្សសង្ឃុដ្ឋោ ទិព្ពបាសាទោ ឧគ្គញ្ឆិ.

អថាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ទេវចារិកំ ចរន្តោ តំ បាសាទំ ទិស្វា អត្តានំ វន្ទិតុំ អាគតេ ទេវបុត្តេ បុច្ឆិ ‘‘កស្សាយំ បាសាទោ’’តិ? ‘‘ឥមស្ស, ភន្តេ, បាសាទស្ស សាមិកោ មនុស្សលោកេ ពារាណសិយំ នន្ទិយោ នាម កុដុម្ពិយបុត្តោ សង្ឃស្ស ឥសិបតនមហាវិហារេ ចតុសាលំ ការេសិ, តស្សាយំ និព្ពត្តោ បាសាទោ’’តិ អាហំសុ. បាសាទេ និព្ពត្តទេវច្ឆរាយោបិ ថេរំ វន្ទិត្វា ‘‘ភន្តេ, មយំ ពារាណសិយំ នន្ទិយស្ស នាម ឧបាសកស្ស បរិចារិកា ភវិតុំ ឥធ និព្ពត្តា, តស្ស ឯវំ វទេថ ‘‘តុយ្ហំ បរិចារិកា ភវិតុំ និព្ពត្តា, ទេវតាយោ តយិ ចិរាយន្តេ ឧក្កណ្ឋិតា, ទេវលោកសម្បត្តិ នាម មត្តិកាភាជនំ ភិន្ទិត្វា សុវណ្ណភាជនស្ស គហណំ វិយ អតិមនាប’ន្តិ វត្វា ឥធាគមនត្ថាយ តស្ស វទេថា’’តិ អាហំសុ. ថេរោ ‘‘សាធូ’’តិ បដិស្សុណិត្វា សហសា ទេវលោកតោ អាគន្ត្វា ចតុបរិសមជ្ឈេ ភគវន្តំ បុច្ឆិ ‘‘និព្ពត្តតិ នុ ខោ, ភន្តេ, កតបុញ្ញានំ មនុស្សលោកេ ឋិតានំយេវ ទិព្ពសម្បត្តី’’តិ? ‘‘ននុ តេ, មោគ្គល្លាន, នន្ទិយស្ស ទេវលោកេ និព្ពត្តា ទិព្ពសម្បត្តិ សាមំ ទិដ្ឋា, កស្មា មំ បុច្ឆសី’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ, និព្ពត្តតី’’តិ. អថស្ស សត្ថា ‘‘យថា ចិរំ វិប្បវសិត្វា អាគតំ បុរិសំ មិត្តពន្ធវា អភិនន្ទន្តិ សម្បដិច្ឆន្តិ, ឯវំ កតបុញ្ញំ បុគ្គលំ ឥតោ បរលោកំ គតំ សកានិ បុញ្ញានិ សម្បត្តិហត្ថេហិ សម្បដិច្ឆន្តិ បដិគ្គណ្ហន្តី’’តិ ទស្សេន្តោ –

៨៦១. ‘‘ចិរប្បវាសិំ បុរិសំ, ទូរតោ សោត្ថិមាគតំ;

ញាតិមិត្តា សុហជ្ជា ច, អភិនន្ទន្តិ អាគតំ.

៨៦២. ‘‘តថេវ កតបុញ្ញម្បិ, អស្មា លោកា បរំ គតំ;

បុញ្ញានិ បដិគ្គណ្ហន្តិ, បិយំ ញាតីវ អាគត’’ន្តិ. – គាថា អភាសិ;

នន្ទិយោ តំ សុត្វា ភិយ្យោសោមត្តាយ ទានានិ ទេតិ, បុញ្ញានិ ករោតិ, សោ វណិជ្ជាយ គច្ឆន្តោ រេវតិំ អាហ ‘‘ភទ្ទេ, មយា បដ្ឋបិតំ សង្ឃស្ស ទានំ អនាថានំ បាកវត្តញ្ច ត្វំ អប្បមត្តា បវត្តេយ្យាសី’’តិ. សា ‘‘សាធូ’’តិ បដិស្សុណិ. សោ បវាសគតោបិ យត្ថ យត្ថ វាសំ កប្បេតិ, តត្ថ តត្ថ ភិក្ខូនំ អនាថានញ្ច យថាវិភវំ ទានំ ទេតិយេវ. តស្ស អនុកម្បាយ ខីណាសវា ទូរតោបិ អាគន្ត្វា ទានំ សម្បដិច្ឆន្តិ. រេវតី បន តស្មិំ គតេ កតិបាហមេវ ទានំ បវត្តេត្វា អនាថានំ ភត្តំ ឧបច្ឆិន្ទិ, ភិក្ខូនម្បិ ភត្តំ កណាជកំ ពិលង្គទុតិយំ អទាសិ. ភិក្ខូនំ ភុត្តដ្ឋានេ អត្តនា ភុត្តាវសេសានិ សិត្ថានិ មច្ឆមំសខណ្ឌមិស្សកានិ ចលកដ្ឋិកានិ ច បកិរិត្វា មនុស្សានំ ទស្សេតិ ‘‘បស្សថ សមណានំ កម្មំ, សទ្ធាទេយ្យំ នាម ឯវំ ឆឌ្ឌេន្តី’’តិ.

អថ នន្ទិយោ វោហារកសិទ្ធិ យថាលាភោ អាគន្ត្វា តំ បវត្តិំ សុត្វា រេវតិំ គេហតោ នីហរិត្វា គេហំ បាវិសិ. ទុតិយទិវសេ ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស មហាទានំ បវត្តេត្វា និច្ចភត្តំ អនាថភត្តញ្ច សម្មទេវ បវត្តេសិ, អត្តនោ សហាយេហិ ឧបនីតំ រេវតិំ ឃាសច្ឆាទនបរមតាយ ឋបេសិ. សោ អបរេន សមយេន កាលំ កត្វា តាវតិំសភវនេ អត្តនោ វិមានេយេវ និព្ពត្តិ. រេវតី បន សព្ពំ ទានំ បច្ឆិន្ទិត្វា ‘‘ឥមេសំ វសេន មយ្ហំ លាភសក្ការោ បរិហាយី’’តិ ភិក្ខុសង្ឃំ អក្កោសន្តី បរិភាសន្តី វិចរតិ. អថ វេស្សវណោ ទ្វេ យក្ខេ អាណាបេសិ ‘‘គច្ឆថ, ភណេ, ពារាណសិនគរេ ឧគ្ឃោសថ ‘‘ឥតោ សត្តមេ ទិវសេ រេវតី ជីវន្តីយេវ និរយេ បក្ខិបីយតី’តិ’’. តំ សុត្វា មហាជនោ សំវេគជាតោ ភីតតសិតោ អហោសិ.

អថ រេវតី បន បាសាទំ អភិរុហិត្វា ទ្វារំ ថកេត្វា និសីទិ. សត្តមេ ទិវសេ តស្សា បាបកម្មសញ្ចោទិតេន វេស្សវណេន រញ្ញា អាណត្តា ជលិតកបិលកេសមស្សុកា ចិបិដវិរូបនាសិកា បរិណតទាឋា លោហិតក្ខា សជលធរសមានវណ្ណា អតិវិយ ភយានករូបា ទ្វេ យក្ខា ឧបគន្ត្វា ‘‘ឧដ្ឋេហិ, រេវតេ, សុបាបធម្មេ’’តិអាទីនិ វទន្តា នានាពាហាសុ គហេត្វា ‘‘មហាជនោ បស្សតូ’’តិ សកលនគរេ វីថិតោ វីថិំ បរិព្ភមាបេត្វា អាកាសំ អព្ភុគ្គន្ត្វា តាវតិំសភវនំ នេត្វា នន្ទិយស្ស វិមានំ សម្បត្តិញ្ចស្សា ទស្សេត្វា តំ វិលបន្តិំយេវ ឧស្សទនិរយសមីបំ បាបេសុំ. តំ យមបុរិសា ឧស្សទនិរយេ ខិបិំសុ. តេនាហ –

៨៦៣. ‘‘ឧដ្ឋេហិ រេវតេ សុបាបធម្មេ, អបារុតទ្វារេ អទានសីលេ;

នេស្សាម តំ យត្ថ ថុនន្តិ ទុគ្គតា, សមប្បិតា នេរយិកា ទុខេនា’’តិ.

តត្ថ ឧដ្ឋេហីតិ ឧដ្ឋហ, ន ទានេស បាសាទោ តំ និរយភយតោ រក្ខិតុំ សក្កោតិ, តស្មា សីឃំ ឧដ្ឋហិត្វា អាគច្ឆាហីតិ អត្ថោ. រេវតេតិ តំ នាមេន អាលបតិ. សុបាបធម្មេតិអាទិនា ឧដ្ឋានស្ស ការណំ វទតិ. យស្មា ត្វំ អរិយានំ អក្កោសនបរិភាសនាទិនា សុដ្ដុ លាមកបាបធម្មា, យស្មា ច អបារុតំ ទ្វារំ និរយស្ស តវ បវេសនត្ថំ, តស្មា ឧដ្ឋេហីតិ. អទានសីលេតិ កស្សចិ កិញ្ចិ ន ទានសីលេ កទរិយេ មច្ឆរិនី, ឥទម្បិ ឧដ្ឋានស្សេវ ការណវចនំ. យស្មា ទានសីលានំ អមច្ឆរីនំ តវ សាមិកសទិសានំ សុគតិយំ និវាសោ, តាទិសានំ បន អទានសីលានំ មច្ឆរីនំ និរយេ និវាសោ, តស្មា ឧដ្ឋេហិ, មុហុត្តមត្តម្បិ តវ ឥធ ឋាតុំ ន ទស្សាមីតិ អធិប្បាយោ. យត្ថ ថុនន្តិ ទុគ្គតាតិ ទុក្ខគតត្តា ទុគ្គតា. នេរយិកាតិ និរយទុក្ខេន សមប្បិតា សមង្គីភូតា យស្មិំ និរយេ ថុនន្តិ, យាវ បាបកម្មំ ន ព្យន្តិ ហោតិ, តាវ និក្ខមិតុំ អលភន្តា និត្ថុនន្តិ, តត្ថ តំ នេស្សាម នយិស្សាម ខិបិស្សាមាតិ យោជនា.

៨៦៤. ‘‘ឥច្ចេវ វត្វាន យមស្ស ទូតា, តេ ទ្វេ យក្ខា លោហិតក្ខា ព្រហន្តា;

បច្ចេកពាហាសុ គហេត្វា រេវតំ, បក្កាមយុំ ទេវគណស្ស សន្តិកេ’’តិ. –

ឥទំ សង្គីតិការវចនំ.

តត្ថ ឥច្ចេវ វត្វានាតិ ឥតិ ឯវ ‘‘ឧដ្ឋេហី’’តិអាទិនា វត្វា, វចនសមនន្តរមេវាតិ អត្ថោ. យមស្ស ទូតាតិ អប្បដិសេធនិយតស្ស យមស្ស រញ្ញោ ទូតសទិសា. វេស្សវណេន ហិ តេ បេសិតា. តថា ហិ តេ តាវតិំសភវនំ នយិំសុ. កេចិ ‘‘ន យមស្ស ទូតា’’តិ ន-ការំ ‘‘យមស្សា’’តិ បទេន សម្ពន្ធិត្វា ‘‘វេស្សវណស្ស ទូតា’’តិ អត្ថំ វទន្តិ, តំ ន យុជ្ជតិ. ន ហិ ន យមទូតតាយ វេស្សវណស្ស ទូតាតិ សិជ្ឈតិ. យជន្តិ តត្ថ ពលិំ ឧបហរន្តីតិ យក្ខា. លោហិតក្ខាតិ រត្តនយនា. យក្ខានញ្ហិ នេត្តានិ អតិលោហិតានិ ហោន្តិ. ព្រហន្តាតិ មហន្តា. បច្ចេកពាហាសូតិ ឯកោ ឯកពាហាយំ, ឥតរោ ឥតរពាហាយន្តិ បច្ចេកំ ពាហាសុ. រេវតន្តិ រេវតិំ. រេវតាតិបិ តស្សា នាមមេវ. តថា ហិ ‘‘រេវតេ’’តិ វុត្តំ. បក្កាមយុន្តិ បក្កាមេសុំ, ឧបនេសុន្តិ អត្ថោ. ទេវគណស្សាតិ តាវតិំសភវនេ ទេវសង្ឃស្ស.

ឯវំ តេហិ យក្ខេហិ តាវតិំសភវនំ នេត្វា នន្ទិយវិមានស្ស អវិទូរេ ឋបិតា រេវតី តំ សូរិយមណ្ឌលសទិសំ អតិវិយ បភស្សរំ ទិស្វា –

៨៦៥. ‘‘អាទិច្ចវណ្ណំ រុចិរំ បភស្សរំ, ព្យម្ហំ សុភំ កញ្ចនជាលឆន្នំ;

កស្សេតមាកិណ្ណជនំ វិមានំ, សុរិយស្ស រំសីរិវ ជោតមានំ.

៨៦៦. ‘‘នារីគណា ចន្ទនសារលិត្តា, ឧភតោ វិមានំ ឧបសោភយន្តិ;

តំ ទិស្សតិ សុរិយសមានវណ្ណំ, កោ មោទតិ សគ្គបត្តោ វិមានេ’’តិ. –

តេ យក្ខេ បុច្ឆិ. តេបិ តស្សា –

៨៦៧. ‘‘ពារាណសិយំ នន្ទិយោ នាមាសិ, ឧបាសកោ អមច្ឆរី ទានបតិ វទញ្ញូ;

តស្សេតមាកិណ្ណជនំ វិមានំ, សូរិយស្ស រំសីរិវ ជោតមានំ.

៨៦៨. ‘‘នារីគណា ចន្ទនសារលិត្តា, ឧភតោ វិមានំ ឧបសោភយន្តិ;

តំ ទិស្សតិ សូរិយសមានវណ្ណំ, សោ មោទតិ សគ្គបត្តោ វិមានេ’’តិ. –

អាចិក្ខិំសុ.

៨៦៨. តត្ថ ចន្ទនសារលិត្តាតិ សារភូតេន ចន្ទនគន្ធេន អនុលិត្តសរីរា. ឧភតោ វិមានន្តិ វិមានំ ឧភតោ អន្តោ ចេវ ពហិ ច សង្គីតាទីហិ ឧបេច្ច សោភយន្តិ.

អថ រេវតី –

៨៦៩. ‘‘នន្ទិយស្សាហំ ភរិយា, អគារិនី សព្ពកុលស្ស ឥស្សរា;

ភត្តុ វិមានេ រមិស្សាមិ ទានហំ, ន បត្ថយេ និរយំ ទស្សនាយា’’តិ. –

អាហ. តត្ថ អគារិនីតិ គេហសាមិនី. ‘‘ភរិយា សគាមិនី’’តិបិ បឋន្តិ, ភរិយា សហគាមិនីតិ អត្ថោ. សព្ពកុលស្ស ឥស្សរា ភត្តូតិ មម ភត្តុ នន្ទិយស្ស សព្ពកុដុម្ពិកស្ស ឥស្សរា សាមិនី អហោសិំ, តស្មា ឥទានិបិ វិមានេ ឥស្សរា ភវិស្សាមីតិ អាហ. វិមានេ រមិស្សាមិ ទានហន្តិ ឯវំ បលោភេតុមេវ ហិ តំ តេ តត្ថ នេសុំ. ន បត្ថយេ និរយំ ទស្សនាយាតិ យំ បន និរយំ មំ តុម្ហេ នេតុកាមា, តំ និរយំ ទស្សនាយបិ ន បត្ថយេ, កុតោ បវិសិតុន្តិ វទតិ.

ឯវំ វទន្តិមេវ ‘‘ត្វំ តំ បត្ថេហិ វា មា វា, កិំ តវ បត្ថនាយា’’តិ និរយសមីបំ នេត្វា –

៨៧០. ‘‘ឯសោ តេ និរយោ សុបាបធម្មេ, បុញ្ញំ តយា អកតំ ជីវលោកេ;

ន ហិ មច្ឆរី រោសកោ បាបធម្មោ, សគ្គូបគានំ លភតិ សហព្យត’’ន្តិ. –

គាថមាហំសុ. តស្សត្ថោ – ឯសោ តវ និរយោ, តយា ទីឃរត្តំ មហាទុក្ខំ អនុភវិតព្ពដ្ឋានភូតោ. កស្មា? បុញ្ញំ តយា អកតំ ជីវលោកេ, យស្មា មនុស្សលោកេ អប្បមត្តកម្បិ តយា បុញ្ញំ នាម ន កតំ, ឯវំ អកតបុញ្ញោ បន តាទិសោ សត្តោ មច្ឆរី អត្តនោ សម្បត្តិនិគូហនលក្ខណេន មច្ឆរេន សមន្នាគតោ, បរេសំ រោសុប្បាទនេន រោសកោ, លោភាទីហិ បាបធម្មេហិ សមង្គីភាវតោ បាបធម្មោ សគ្គូបគានំ ទេវានំ សហព្យតំ សហភាវំ ន លភតីតិ យោជនា.

ឯវំ បន វត្វា តេ ទ្វេ យក្ខា តត្ថេវន្តរធាយិំសុ. តំសទិសេ បន ទ្វេ និរយបាលេ សំសវកេ នាម គូថនិរយេ បក្ខិបិតុំ អាកឌ្ឍន្តេ បស្សិត្វា –

៨៧១. ‘‘កិំ នុ គូថញ្ច មុត្តញ្ច, អសុចិ បដិទិស្សតិ;

ទុគ្គន្ធំ កិមិទំ មីឡ្ហំ, កិមេតំ ឧបវាយតី’’តិ. –

តំ និរយំ បុច្ឆិ.

៨៧២. ‘‘ឯស សំសវកោ នាម, គម្ភីរោ សតបោរិសោ;

យត្ថ វស្សសហស្សានិ, តុវំ បច្ចសិ រេវតេ’’តិ. –

តស្មិំ កថិតេ តត្ថ អត្តនោ និព្ពត្តិហេតុភូតំ កម្មំ បុច្ឆន្តី –

៨៧៣. ‘‘កិំ នុ កាយេន វាចាយ, មនសា ទុក្កដំ កតំ;

កេន សំសវកោ លទ្ធោ, គម្ភីរោ សតបោរិសោ’’តិ. – អាហ;

៨៧៤. ‘‘សមណេ ព្រាហ្មណេ ចាបិ, អញ្ញេ វាបិ វនិព្ពកេ;

មុសាវាទេន វញ្ចេសិ, តំ បាបំ បកតំ តយា’’តិ. –

តស្សា តំ កម្មំ កថេត្វា បុន តេ –

៨៧៥. ‘‘តេន សំសវកោ លទ្ធោ, គម្ភីរោ សតបោរិសោ;

តត្ថេ វស្សសហស្សានិ, តុវំ បច្ចសិ រេវតេ’’តិ. –

អាហំសុ. តត្ថ សំសវកោ នាមាតិ និច្ចកាលំ គូថមុត្តាទិអសុចិស្ស សំសវនតោ បគ្ឃរណតោ សំសវកោ នាម.

ន កេវលំ តុយ្ហំ ឥធ សំសវកលាភោ ឯវ, អថ ខោ ឯត្ថ អនេកានិ វស្សសហស្សានិ បច្ចិត្វា ឧត្តិណ្ណាយ ហត្ថច្ឆេទាទិលាភោបីតិ ទស្សេតុំ –

៨៧៦. ‘‘ហត្ថេបិ ឆិន្ទន្តិ អថោបិ បាទេ, កណ្ណេបិ ឆិន្ទន្តិ អថោបិ នាសំ;

អថោបិ កាកោឡគណា សមេច្ច, សង្គម្ម ខាទន្តិ វិផន្ទមាន’’ន្តិ. –

តត្ថ លទ្ធព្ពការណំ អាហំសុ. តត្ថ កាកោឡគណាតិ កាកសង្ឃា. តេ កិរស្សា តិគាវុតប្បមាណេ សរីរេ អនេកសតានិ អនេកសហស្សានិ បតិត្វា តាលក្ខន្ធបរិមាណេហិ សុនិសិតគ្គេហិ អយោមយេហិ មុខតុណ្ឌេហិ វិជ្ឈិត្វា វិជ្ឈិត្វា ខាទន្តិ, មំសំ គហិតគហិតដ្ឋានេ កម្មពលេន បូរតេវ. តេនាហ ‘‘កាកោឡគណា សមេច្ច, សង្គម្ម ខាទន្តិ វិផន្ទមាន’’ន្តិ.

បុន សា មនុស្សលោកំ បច្ចានយនាយ យាចនាទិវសេន តំ តំ វិប្បលបិ. តេន វុត្តំ –

៨៧៧. ‘‘សាធុ ខោ មំ បដិនេថ, កាហាមិ កុសលំ ពហុំ;

ទានេន សមចរិយាយ, សំយមេន ទមេន ច;

យំ កត្វា សុខិតា ហោន្តិ, ន ច បច្ឆានុតប្បរេ’’តិ.

បុន និរយបាលា –

៨៧៨. ‘‘បុរេ តុវំ បមជ្ជិត្វា, ឥទានិ បរិទេវសិ;

សយំ កតានំ កម្មានំ, វិបាកំ អនុភោស្សសី’’តិ. –

អាហំសុ. បុន សា អាហ –

៨៧៩. ‘‘កោ ទេវលោកតោ មនុស្សលោកំ, គន្ត្វាន បុដ្ឋោ មេ ឯវំ វទេយ្យ;

និក្ខិត្តទណ្ឌេសុ ទទាថ ទានំ, អច្ឆាទនំ សេយ្យមថន្នបានំ;

ន ហិ មច្ឆរី រោសកោ បាបធម្មោ, សគ្គូបគានំ លភតិ សហព្យតំ.

៨៨០. ‘‘សាហំ នូន ឥតោ គន្ត្វា, យោនិំ លទ្ធាន មានុសិំ;

វទញ្ញូ សីលសម្បន្នា, កាហាមិ កុសលំ ពហុំ;

ទានេន សមចរិយាយ, សំយមេន ទមេន ច.

៨៨១. ‘‘អារាមានិ ច រោបិស្សំ, ទុគ្គេ សង្កមានិ ច;

បបញ្ច ឧទបានញ្ច, វិប្បសន្នេន ចេតសា.

៨៨២. ‘‘ចាតុទ្ទសិំ បញ្ចទសិំ, យា ច បក្ខស្ស អដ្ឋមី;

បាដិហារិយបក្ខញ្ច, អដ្ឋង្គសុសមាគតំ.

៨៨៣. ‘‘ឧបោសថំ ឧបវសិស្សំ, សទា សីលេសុ សំវុតា;

ន ច ទានេ បមជ្ជិស្សំ, សាមំ ទិដ្ឋមិទំ មយា’’តិ.

៨៨៤. ‘‘ឥច្ចេវំ វិប្បលបន្តិំ, ផន្ទមានំ តតោ តតោ;

ខិបិំសុ និរយេ ឃោរេ, ឧទ្ធំបាទំ អវំសិរ’’ន្តិ. –

ឥទំ សង្គីតិការវចនំ. បុន សា –

៨៨៥. ‘‘អហំ បុរេ មច្ឆរិនី អហោសិំ, បរិភាសិកា សមណព្រាហ្មណានំ;

វិតថេន ច សាមិកំ វញ្ចយិត្វា, បច្ចាមហំ និរយេ ឃោររូបេ’’តិ. –

ឱសានគាថមាហ. តត្ថ ‘‘អហំ បុរេ មច្ឆរិនី’’តិ គាថា និរយេ និព្ពត្តាយ វុត្តា, ឥតរា អនិព្ពត្តាយ ឯវាតិ វេទិតព្ពា. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.

ភិក្ខូ រេវតិយា យក្ខេហិ គហេត្វា នីតភាវំ ភគវតោ អារោចេសុំ. តំ សុត្វា ភគវា អាទិតោ បដ្ឋាយ ឥមំ វត្ថុំ កថេត្វា ឧបរិ វិត្ថារេន ធម្មំ ទេសេសិ, ទេសនាបរិយោសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសុ. កាមញ្ចេតំ រេវតីបដិពទ្ធាយ កថាយ យេភុយ្យភាវតោ ‘‘រេវតីវិមាន’’ន្តិ វោហរីយតិ, យស្មា បន រេវតី វិមានទេវតា ន ហោតិ, នន្ទិយស្ស បន ទេវបុត្តស្ស វិមានាទិសម្បត្តិបដិសំយុត្តញ្ចេតំ, តស្មា បុរិសវិមានេស្វេវ សង្គហំ អារោបិតន្តិ ទដ្ឋព្ពំ.

រេវតីវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.