១០. បឋមនាគវិមានវណ្ណនា
សុសុក្កខន្ធំ អភិរុយ្ហ នាគន្តិ នាគវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ. តេន សមយេន អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ហេដ្ឋា វុត្តនយេនេវ ទេវចារិកំ ចរន្តោ តាវតិំសភវនំ ឧបគតោ. តត្ថ អទ្ទស អញ្ញតរំ ទេវបុត្តំ សព្ពសេតំ មហន្តំ ទិព្ពនាគំ អភិរុយ្ហ មហន្តេន បរិវារេន មហតា ទិព្ពានុភាវេន អាកាសេន គច្ឆន្តំ, សព្ពា ទិសា ចន្ទោ វិយ សូរិយោ វិយ ច ឱភាសយមានំ. ទិស្វា យេន សោ ទេវបុត្តោ តេនុបសង្កមិ. អថ សោ ទេវបុត្តោ តតោ ឱរុយ្ហ អាយស្មន្តំ មហាមោគ្គល្លានំ អភិវាទេត្វា អញ្ជលិំ បគ្គយ្ហ អដ្ឋាសិ. អថ ថេរោ –
៩៦១. ‘‘សុសុក្កខន្ធំ អភិរុយ្ហ នាគំ, អកាចិនំ ទន្តិំ ពលិំ មហាជវំ;
អភិរុយ្ហ គជវរំ សុកប្បិតំ, ឥធាគមា វេហាយសំ អន្តលិក្ខេ.
៩៦២. ‘‘នាគស្ស ទន្តេសុ ទុវេសុ និម្មិតា, អច្ឆោទកា បទុមិនិយោ សុផុល្លា;
បទុមេសុ ច តូរិយគណា បវជ្ជរេ, ឥមា ច នច្ចន្តិ មនោហរាយោ.
៩៦៣. ‘‘ទេវិទ្ធិបត្តោសិ មហានុភាវោ, មនុស្សភូតោ កិមកាសិ បុញ្ញំ;
កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវោ, វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ. –
តស្ស សម្បត្តិកិត្តនមុខេន កតកម្មំ បុច្ឆិ.
៩៦១. តត្ថ សុសុក្កខន្ធន្តិ សុដ្ឋុ សេតខន្ធំ. កិញ្ចាបិ តស្ស នាគស្ស ចត្តារោ បាទា, វត្ថិកោសំ, មុខប្បទេសោ, ឧភោ កណ្ណា, វាលធីតិ ឯត្តកំ មុញ្ចិត្វា សព្ពោ កាយោ សេតោវ, ខន្ធប្បទេសស្ស បន សាតិសយំ ធវលតរតាយ វុត្តំ ‘‘សុសុក្កខន្ធ’’ន្តិ. នាគន្តិ ទិព្ពំ ហត្ថិនាគំ. អកាចិនន្តិ និទ្ទោសំ, សពលលវង្កតិលកាទិឆវិទោសវិរហិតន្តិ អត្ថោ. ‘‘អាជានីយ’’ន្តិបិ បាឡិ, អាជានីយលក្ខណូបេតន្តិ អត្ថោ. ទន្តិន្តិ វិបុលរុចិរទន្តវន្តំ. ពលិន្តិ ពលវន្តំ មហាពលំ. មហាជវន្តិ អតិជវំ សីឃគាមិំ. បុន អភិរុយ្ហាតិ ឯត្ថ អនុនាសិកលោបោ ទដ្ឋព្ពោ, អភិរុយ្ហំ អារោហនីយន្តិ វុត្តំ ហោតិ. សេសំ វុត្តនយមេវ.
ឯវំ បន ថេរេន បុដ្ឋោ ទេវបុត្តោ អត្តនា កតកម្មំ កថេន្តោ –
៩៦៥. ‘‘អដ្ឋេវ មុត្តបុប្ផានិ, កស្សបស្ស មហេសិនោ;
ថូបស្មិំ អភិរោបេសិំ, បសន្នោ សេហិ បាណិភិ.
៩៦៦. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ…
វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ. – ឥមាហិ គាថាហិ ព្យាកាសិ;
តស្សត្ថោ – អហំ បុព្ពេ កស្សបសម្មាសម្ពុទ្ធស្ស យោជនិកេ កនកថូបេ វណ្ដតោ មុច្ចិត្វា គច្ឆមូលេ បតិតានិ អដ្ឋ មុត្តបុប្ផានិ លភិត្វា តានិ គហេត្វា បូជនវសេន បសន្នចិត្តោ ហុត្វា អភិរោបេសិំ បូជេសិំ.
អតីតេ កិរ កស្សបសម្មាសម្ពុទ្ធេ បរិនិព្ពុតេ យោជនិកេ កនកថូបេ ច ការិតេ សបរិវារោ កិកី កាសិរាជា ច នាគរា ច នេគមា ច ជានបទា ច ទិវសេ ទិវសេ បុប្ផបូជំ ករោន្តិ. តេសុ តថា ករោន្តេសុ បុប្ផានិ មហគ្ឃានិ ទុល្លភានិ ច អហេសុំ. អថេកោ ឧបាសកោ មាលាការវីថិយំ វិចរិត្វា ឯកមេកេន កហាបណេន ឯកមេកម្បិ បុប្ផំ អលភន្តោ អដ្ឋ កហាបណានិ គហេត្វា បុប្ផារាមំ គន្ត្វា មាលាការំ អាហ ‘‘ឥមេហិ អដ្ឋហិ កហាបណេហិ អដ្ឋ បុប្ផានិ ទេហី’’តិ. ‘‘នត្ថយ្យោ បុប្ផានិ, សម្មទេវ ឧបធារេត្វា ឱចិនិត្វា ទិន្នានី’’តិ. ‘‘អហំ ឱលោកេត្វា គណ្ហាមី’’តិ. ‘‘យទិ ឯវំ, អារាមំ បវិសិត្វា គវេសាហី’’តិ. សោ បវិសិត្វា គវេសន្តោ បតិតានិ អដ្ឋ បុប្ផានិ លភិត្វា មាលាការំ អាហ ‘‘គណ្ហ, តាត, កហាបណានី’’តិ. ‘‘តវ បុញ្ញេន លទ្ធានិ, នាហំ កហាបណានិ គណ្ហាមី’’តិ អាហ. ឥតរោ ‘‘នាហំ មុធា បុប្ផានិ គហេត្វា ភគវតោ បូជំ ករិស្សាមី’’តិ កហាបណានិ តស្ស បុរតោ ឋបេត្វា បុប្ផានិ គហេត្វា ចេតិយង្គណំ គន្ត្វា បសន្នចិត្តោ បូជំ អកាសិ. សោ អបរភាគេ កាលំ កត្វា តាវតិំសេសុ ឧប្បជ្ជិត្វា តត្ថ យាវតាយុកំ ឋត្វា បុនបិ ទេវលោកេ, បុនបិ ទេវលោកេតិ ឯវំ អបរាបរំ ទេវេសុយេវ សំសរន្តោ តស្សេវ កម្មស្ស វិបាកាវសេសេន ឥមស្មិម្បិ ពុទ្ធុប្បាទេ តាវតិំសេសុយេវ ឧប្បជ្ជិ. តំ សន្ធាយ ហេដ្ឋា វុត្តំ ‘‘តត្ថ អទ្ទស អញ្ញតរំ ទេវបុត្ត’’ន្តិអាទិ.
តំ បនេតំ បវត្តិំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មនុស្សលោកំ អាគន្ត្វា ភគវតោ អារោចេសិ. ភគវា តមត្ថំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា សម្បត្តបរិសាយ វិត្ថារេន ធម្មំ ទេសេសិ. សា ទេសនា មហាជនស្ស សាត្ថិកា អហោសីតិ.
នាគវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.