៦. វិហារវិមានវណ្ណនា

អភិក្កន្តេន វណ្ណេនាតិ វិហារវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ. តេន សមយេន វិសាខា មហាឧបាសិកា អញ្ញតរស្មិំ ឧស្សវទិវសេ ឧយ្យានេ វិចរណត្ថំ សហាយិកាហិ បរិជនេន ច ឧស្សាហិតា សុន្ហាតានុលិត្តា សុភោជនំ ភុញ្ជិត្វា មហាលតាបសាធនំ បិឡន្ធិត្វា បញ្ចមត្តេហិ សហាយិកាសតេហិ បរិវារិតា មហន្តេន ឥស្សរិយេន មហតា បរិច្ឆេទេន គេហតោ និក្ខម្ម ឧយ្យានំ ឧទ្ទិស្ស គច្ឆន្តី ចិន្តេសិ ‘‘ពាលទារិកាយ វិយ កិំ មេ មោឃកីឡិតេន, ហន្ទាហំ វិហារំ គន្ត្វា ភគវន្តំ មនោភាវនីយេ ច អយ្យេ វន្ទិស្សាមិ, ធម្មញ្ច សោស្សាមី’’តិ វិហារំ គន្ត្វា ឯកមន្តេ ឋត្វា មហាលតាបិឡន្ធនំ ឱមុញ្ចិត្វា តំ ទាសិយា ហត្ថេ ទត្វា ភគវន្តំ វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. តស្សា ភគវា ធម្មំ ទេសេសិ.

សា ធម្មំ សុត្វា ភគវន្តំ វន្ទិត្វា បទក្ខិណំ កត្វា មនោភាវនីយេ ច ភិក្ខូ វន្ទិត្វា វិហារតោ និក្ខមិត្វា ថោកំ គន្ត្វា ទាសិំ អាហ ‘‘ហន្ទ ជេ អាភរណំ បិឡន្ធិស្សាមី’’តិ. សា តំ ភណ្ឌិកំ កត្វា ពន្ធិត្វា វិហារេ ឋបេត្វា តហំ តហំ វិចរិត្វា គមនកាលេ វិស្សរិត្វា គតត្តា ‘‘វិស្សរិតំ មយា, តិដ្ឋ អយ្យេ អាហរិស្សាមី’’តិ និវត្តិតុកាមា អហោសិ. វិសាខា ‘‘សចេ ជេ វិហារេ ឋបេត្វា វិស្សរិតំ, តស្ស វិហារស្សេវ អត្ថាយ តំ បរិច្ចជិស្សាមី’’តិ វិហារំ គន្ត្វា ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា អត្តនោ អធិប្បាយំ បវេទេន្តី ‘‘វិហារំ, ភន្តេ, ការេស្សាមិ, អធិវាសេតុ មេ ភគវា អនុកម្បំ ឧបាទាយា’’តិ អាហ. អធិវាសេសិ ភគវា តុណ្ហីភាវេន.

សា តំ បិឡន្ធនំ សតសហស្សាធិកនវកោដិអគ្ឃនកំ វិស្សជ្ជេត្វា អាយស្មតា មហាមោគ្គល្លានេន នវកម្មាធិដ្ឋាយកេន សុវិភត្តភិត្តិថម្ភតុលាគោបានសិកណ្ណិកទ្វារពាហវាតបាន សោបានាទិគេហាវយវំ មនោហរំ សុវិកប្បិតកដ្ឋកម្មរមណីយំ សុបរិកម្មកតសុធាកម្មំ មនុញ្ញំ សុវិរចិតមាលាកម្មលតាកម្មាទិចិត្តកម្មវិចិត្តំ សុបរិនិដ្ឋិតមណិកុដ្ដិម សទិសភូមិតលំ ទេវវិមានសទិសំ ហេដ្ឋាភូមិយំ បញ្ច គព្ភសតានិ, ឧបរិភូមិយំ បញ្ច គព្ភសតានីតិ គព្ភសហស្សបដិមណ្ឌិតំ ពុទ្ធស្ស ភគវតោ ភិក្ខុសង្ឃស្ស ច វសនានុច្ឆវិកំ មហន្តំ បាសាទំ តស្ស បរិវារបាសាទសហស្សញ្ច តេសំ បរិវារភាវេន កុដិមណ្ឌបចង្កមនាទីនិ ច ការេន្តី នវហិ មាសេហិ វិហារំ និដ្ឋាបេសិ. បរិនិដ្ឋិតេ ច វិហារេ នវហេវ ហិរញ្ញកោដីហិ វិហារមហំ ការេន្តី បញ្ចមត្តេហិ សហាយិកាសតេហិ សទ្ធិំ បាសាទំ អភិរុហិត្វា តស្ស សម្បត្តិំ ទិស្វា សោមនស្សជាតា សហាយិកា អាហ ‘‘ឥមំ ឯវរូបំ បាសាទំ ការេន្តិយា យំ មយា បុញ្ញំ បសុតំ, តំ អនុមោទថ, បត្តិទានំ វោ ទម្មី’’តិ. ‘‘អហោ សាធុ អហោ សាធូ’’តិ បសន្នចិត្តា សព្ពាបិ អនុមោទិំសុ.

តត្ថ អញ្ញតរា ឧបាសិកា វិសេសតោ តំ បត្តិទានំ មនសាកាសិ. សា ន ចិរស្សេវ កាលំ កត្វា តាវតិំសេសុ និព្ពត្តិ. តស្សា បុញ្ញានុភាវេន អនេកកូដាគារបាការឧយ្យានបោក្ខរណិអាទិបដិមណ្ឌិតំ សោឡសយោជនាយាមវិត្ថារព្ពេធំ អត្តនោ បភាយ យោជនសតំ ផរន្តំ អាកាសចារិំ មហន្តំ វិមានំ បាតុរហោសិ. សា គច្ឆន្តីបិ អច្ឆរាសហស្សបរិវារា សហ វិមានេន គច្ឆតិ. វិសាខា បន មហាឧបាសិកា វិបុលបរិច្ចាគតាយ សទ្ធាសម្បត្តិយា ច និម្មានរតីសុ និព្ពត្តិត្វា សុនិម្មិតទេវរាជស្ស អគ្គមហេសិភាវំ សម្បាបុណិ. អថាយស្មា អនុរុទ្ធោ ទេវចារិកំ ចរន្តោ តំ វិសាខាយ សហាយិកំ តាវតិំសភវនេ ឧប្បន្នំ ទិស្វា –

៧២៩. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន, យា ត្វំ តិដ្ឋសិ ទេវតេ;

ឱភាសេន្តី ទិសា សព្ពា, ឱសធី វិយ តារកា.

៧៣០. ‘‘តស្សា តេ នច្ចមានាយ, អង្គមង្គេហិ សព្ពសោ;

ទិព្ពា សទ្ទា និច្ឆរន្តិ, សវនីយា មនោរមា.

៧៣១. ‘‘តស្សា តេ នច្ចមានាយ, អង្គមង្គេហិ សព្ពសោ;

ទិព្ពា គន្ធា បវាយន្តិ, សុចិគន្ធា មនោរមា.

៧៣២. ‘‘វិវត្តមានា កាយេន, យា វេណីសុ បិឡន្ធនា;

តេសំ សុយ្យតិ និគ្ឃោសោ, តូរិយេ បញ្ចង្គិកេ យថា.

៧៣៣. ‘‘វដំសកា វាតធុតា, វាតេន សម្បកម្បិតា;

តេសំ សុយ្យតិ និគ្ឃោសោ, តូរិយេ បញ្ចង្គិកេ យថា.

៧៣៤. ‘‘យាបិ តេ សិរស្មិំ មាលា, សុចិគន្ធា មនោរមា;

វាតិ គន្ធោ ទិសា សព្ពា, រុក្ខោ មញ្ជូសកោ យថា.

៧៣៥. ‘‘ឃាយសេ តំ សុចិគន្ធំ, រូបំ បស្សសិ អមានុសំ;

ទេវតេ បុច្ឆិតាចិក្ខ, កិស្ស កម្មស្សិទំ ផល’’ន្តិ. –

ឥមាហិ គាថាហិ បុច្ឆិ. សាបិ តស្ស ឯវំ ព្យាកាសិ –

៧៣៦. ‘‘សាវត្ថិយំ មយ្ហំ សខី ភទន្តេ, សង្ឃស្ស ការេសិ មហាវិហារំ;

តត្ថប្បសន្នា អហមានុមោទិំ, ទិស្វា អគារញ្ច បិយញ្ច មេតំ.

៧៣៧. ‘‘តាយេវ មេ សុទ្ធនុមោទនាយ, លទ្ធំ វិមានព្ភុតទស្សនេយ្យំ;

សមន្តតោ សោឡសយោជនានិ, វេហាយសំ គច្ឆតិ ឥទ្ធិយា មម.

៧៣៨. ‘‘កូដាគារា និវេសា មេ, វិភត្តា ភាគសោ មិតា;

ទទ្ទល្លមានា អាភន្តិ, សមន្តា សតយោជនំ.

៧៣៩. ‘‘បោក្ខរញ្ញោ ច មេ ឯត្ថ, បុថុលោមនិសេវិតា;

អច្ឆោទកា វិប្បសន្នា, សោណ្ណវាលុកសន្ថតា.

៧៤០. ‘‘នានាបទុមសញ្ឆន្នា, បុណ្ឌរីកសមោតតា;

សុរភី សម្បវាយន្តិ, មនុញ្ញា មាលុតេរិតា.

៧៤១. ‘‘ជម្ពុយោ បនសា តាលា, នាឡិកេរវនានិ ច;

អន្តោនិវេសនេ ជាតា, នានារុក្ខា អរោបិមា.

៧៤២. ‘‘នានាតូរិយសង្ឃុដ្ឋំ, អច្ឆរាគណឃោសិតំ;

យោបិ មំ សុបិនេ បស្សេ, សោបិ វិត្តោ សិយា នរោ.

៧៤៣. ‘‘ឯតាទិសំ អព្ភុតទស្សនេយ្យំ, វិមានំ សព្ពសោ បភំ;

មម កម្មេ ហិ និព្ពត្តំ, អលំ បុញ្ញានិ កាតវេ’’តិ.

៧៣៦. តត្ថ សាវត្ថិយំ មយ្ហំ សខី ភទន្តេ, សង្ឃស្ស ការេសិ មហាវិហារន្តិ ភន្តេ អនុរុទ្ធ, សាវត្ថិយា សមីបេ បាចីនបស្សេ មយ្ហំ មម សក្ខី សហាយិកា វិសាខា មហាឧបាសិកា អាគតាគតំ ចាតុទ្ទិសំ ភិក្ខុសង្ឃំ ឧទ្ទិស្ស នវហិរញ្ញកោដិបរិច្ចាគេន បុព្ពារាមំ នាម មហន្តំ វិហារំ ការេសិ. តត្ថប្បសន្នា អហមានុមោទិន្តិ តស្មិំ វិហារេ កតបរិយោសិតេ សង្ឃស្ស និយ្យាទិយមានេ តាយ កតេ បត្តិទានេ ‘‘អហោ ឋានេ វត បរិច្ចាគោ កតោ’’តិ បសន្នា រតនត្តយេ កម្មផលេ ច សញ្ជាតបសាទា អហំ អនុមោទិំ. វត្ថុវសេន តស្សា អនុមោទនាយ ឧឡារភាវំ ទស្សេតុំ ‘‘ទិស្វា អគារញ្ច បិយញ្ច មេត’’ន្តិ អាហ. សហស្សគព្ភំ អតិវិយ រមណីយំ ទេវវិមានសទិសំ តញ្ច អគារំ មហន្តំ បាសាទំ បិយញ្ច មេ ពុទ្ធប្បមុខំ សង្ឃំ ឧទ្ទិស្ស តាទិសំ មហន្តំ ធនបរិច្ចាគំ ទិស្វា អនុមោទិន្តិ យោជនា.

៧៣៧. តាយេវ មេ សុទ្ធនុមោទនាយាតិ យថាវុត្តាយ ទេយ្យធម្មបរិច្ចាគាភាវេន សុទ្ធាយ កេវលាយ អនុមោទនាយេវ. លទ្ធំ វិមានព្ភុតទស្សនេយ្យន្តិ មយ្ហំ បុព្ពេ ឦទិសស្ស អភូតបុព្ពតាយ អព្ភុតំ សមន្តភទ្ទកភាវេន អតិវិយ សុរូបតាយ ច ទស្សនេយ្យំ ឥមំ វិមានំ លទ្ធំ អធិគតំ. ឯវំ តស្ស វិមានស្ស អភិរូបតំ ទស្សេត្វា ឥទានិ បមាណមហត្តំ បភាវមហត្តំ ឧបភោគវត្ថុមហត្តញ្ច ទស្សេតុំ ‘‘សមន្តតោ សោឡសយោជនានី’’តិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ ឥទ្ធិយា មមាតិ មម បុញ្ញិទ្ធិយា.

៧៣៩. បោក្ខរញ្ញោតិ បោក្ខរណិយោ. បុថុលោមនិសេវិតាតិ ទិព្ពមច្ឆេហិ ឧបសេវិតា.

៧៤០. នានាបទុមសញ្ឆន្នាតិ សតបត្តសហស្សបត្តាទិភេទេហិ នានាវិធេហិ រត្តបទុមេហិ រត្តកមលេហិ ច សញ្ឆាទិតា. បុណ្ឌរីកសមោតតាតិ នានាវិធេហិ សេតកមលេហិ សមន្តតោ អវតតា, នានារុក្ខា អរោបិមា សុរភី សម្បវាយន្តីតិ យោជនា.

៧៤២. សោបីតិ សោ សុបិនទស្សាវីបិ. វិត្តោតិ តុដ្ឋោ.

៧៤៣. សព្ពសោ បភន្តិ សមន្តតោ ឱភាសមានំ. កម្មេ ហីតិ កម្មនិមិត្តំ. ហីតិ និបាតមត្តំ. ចេតនានំ វា អបរាបរុប្បត្តិយា ពហុភាវតោ ‘‘កម្មេហី’’តិ វុត្តំ. អលន្តិ យុត្តំ. កាតវេតិ កាតុំ.

ឥទានិ ថេរោ វិសាខាយ និព្ពត្តដ្ឋានំ កថាបេតុកាមោ ឥមំ គាថមាហ –

៧៤៤. ‘‘តាយេវ តេ សុទ្ធនុមោទនាយ,

លទ្ធំ វិមានព្ភុតទស្សនេយ្យំ;

យា ចេវ សា ទានមទាសិ នារី,

តស្សា គតិំ ព្រូហិ កុហិំ ឧប្បន្នា សា’’តិ.

៧៤៤. តត្ថ យា ចេវ សា ទានមទាសិ នារីតិ យស្ស ទានស្ស អនុមោទនាយ ត្វំ ឦទិសំ សម្បត្តិំ បដិលភិ, តំ ទានំ យា ចេវ សា នារី អទាសីតិ វិសាខំ មហាឧបាសិកំ សន្ធាយ វទតិ. តាយ ឯវ ទេវតាយ តស្សា សម្បត្តិំ កថាបេតុកាមោ អាហ ‘‘តស្សា គតិំ ព្រូហិ កុហិំ ឧប្បន្នា សា’’តិ. តស្សា គតិន្តិ តាយ និព្ពត្តទេវគតិំ.

ឥទានិ ថេរេន បុច្ឆិតមត្ថំ ទស្សេន្តី អាហ –

៧៤៥. ‘‘យា សា អហុ មយ្ហំ សខី ភទន្តេ, សង្ឃស្ស ការេសិ មហាវិហារំ;

វិញ្ញាតធម្មា សា អទាសិ ទានំ, ឧប្បន្នា និម្មានរតីសុ ទេវេសុ.

៧៤៦. ‘‘បជាបតី តស្ស សុនិម្មិតស្ស,

អចិន្តិយោ កម្មវិបាក តស្សា;

យមេតំ បុច្ឆសិ ‘កុហិំ ឧប្បន្នា សា’តិ,

តំ តេ វិយាកាសិំ អនញ្ញថា អហ’’ន្តិ.

៧៤៥. តត្ថ វិញ្ញាតធម្មាតិ វិញ្ញាតសាសនធម្មា, បដិវិទ្ធចតុសច្ចធម្មាតិ អត្ថោ.

៧៤៦. សុនិម្មិតស្សាតិ សុនិម្មិតស្ស ទេវរាជស្ស. អចិន្តិយោ កម្មវិបាក តស្សាតិ វិភត្តិលោបំ កត្វា និទ្ទេសោ, តស្សា មម សខិយា និព្ពានរតីសុ និព្ពត្តាយ កម្មវិបាកោ បុញ្ញកម្មស្ស វិបាកភូតា ទិព្ពសម្បត្តិ អចិន្តិយា អប្បមេយ្យាតិ អត្ថោ. អនញ្ញថាតិ អវិបរីតំ យថាសភាវតោ. កថំ បនាយំ តស្សា សម្បត្តិំ អញ្ញាសីតិ? សុភទ្ទា វិយ ភទ្ទាយ, វិសាខាបិ ទេវធីតា ឥមិស្សា សន្តិកំ អគមាសិ.

ឥទានិ ទេវធីតា ថេរំ អញ្ញេសម្បិ ទានសមាទបនេ និយោជេន្តី ឥមាហិ គាថាហិ ធម្មំ ទេសេសិ –

៧៤៧. ‘‘តេនហញ្ញេបិ សមាទបេថ, សង្ឃស្ស ទានានិ ទទាថ វិត្តា;

ធម្មញ្ច សុណាថ បសន្នមានសា, សុទុល្លភោ លទ្ធោ មនុស្សលាភោ.

៧៤៨. ‘‘យំ មគ្គំ មគ្គាធិបតី អទេសយិ, ព្រហ្មស្សរោ កញ្ចនសន្និភត្តចោ;

សង្ឃស្ស ទានានិ ទទាថ វិត្តា, មហប្ផលា យត្ថ ភវន្តិ ទក្ខិណា.

៧៤៩. ‘‘យេ បុគ្គលា អដ្ឋ សតំ បសត្ថា, ចត្តារិ ឯតានិ យុគានិ ហោន្តិ;

តេ ទក្ខិណេយ្យា សុគតស្ស សាវកា, ឯតេសុ ទិន្នានិ មហប្ផលានិ.

៧៥០. ‘‘ចត្តារោ ច បដិបន្នា, ចត្តារោ ច ផលេ ឋិតា;

ឯស សង្ឃោ ឧជុភូតោ, បញ្ញាសីលសមាហិតោ.

៧៥១. ‘‘យជមានានំ មនុស្សានំ, បុញ្ញបេក្ខាន បាណិនំ;

ករោតំ ឱបធិកំ បុញ្ញំ, សង្ឃេ ទិន្នំ មហប្ផលំ.

៧៥២. ‘‘ឯសោ ហិ សង្ឃោ វិបុលោ មហគ្គតោ, ឯសប្បមេយ្យោ ឧទធីវ សាគរោ;

ឯតេ ហិ សេដ្ឋា នរវីរសាវកា, បភង្ករា ធម្មមុទីរយន្តិ.

៧៥៣. ‘‘តេសំ សុទិន្នំ សុហុតំ សុយិដ្ឋំ, យេ សង្ឃមុទ្ទិស្ស ទទន្តិ ទានំ;

សា ទក្ខិណា សង្ឃគតា បតិដ្ឋិតា, មហប្ផលា លោកវិទូន វណ្ណិតា.

៧៥៤. ‘‘ឯតាទិសំ យញ្ញមនុស្សរន្តា, យេ វេទជាតា វិចរន្តិ លោកេ;

វិនេយ្យ មច្ឆេរមលំ សមូលំ, អនិន្ទិតា សគ្គមុបេន្តិ ឋាន’’ន្តិ.

៧៤៧. តត្ថ តេនហញ្ញេបីតិ តេនហិ អញ្ញេបិ. តេនាតិ ច តេន ការណេន, ហីតិ និបាតមត្តំ. ‘‘សមាទបេថា’’តិ វត្វា សមាទបនាការំ ទស្សេតុំ ‘‘សង្ឃស្ស ទានានិ ទទាថា’’តិអាទិ វុត្តំ. អដ្ឋហិ អក្ខណេហិ វជ្ជិតំ មនុស្សភាវំ សន្ធាយាហ ‘‘សុទុល្លភោ លទ្ធោ មនុស្សលាភោ’’តិ. តត្ថ អដ្ឋ អក្ខណា នាម តយោ អបាយា អរូបា អសញ្ញសត្តា បច្ចន្តទេសោ ឥន្ទ្រិយានំ វេកល្លំ និយតមិច្ឆាទិដ្ឋិកតា អបាតុភាវោ ពុទ្ធស្សាតិ.

៧៤៨. យំ មគ្គន្តិ យំ ខេត្តវិសេសេ កតំ ទានំ, តំ ឯកន្តេន សុគតិសម្បាបនតោ សុគតិគាមិមគ្គំ អបាយមគ្គតោ ជគ្ឃមគ្គាទិតោ ច អតិវិយ សេដ្ឋភាវេន មគ្គាធិបន្តិ កត្វា. ទានម្បិ ហិ សទ្ធាហិរិយោ វិយ ‘‘ទេវលោកគាមិមគ្គោ’’តិ វុច្ចតិ. យថាហ –

‘‘សទ្ធា ហិរិយំ កុសលញ្ច ទានំ, ធម្មា ឯតេ សប្បុរិសានុយាតា;

ឯតញ្ហិ មគ្គំ ទិវិយំ វទន្តិ, ឯតេន ហិ គច្ឆតិ ទេវលោក’’ន្តិ.(អ. និ. ៨.៣២; កថា. ៤៨០);

‘‘មគ្គាធិបតី’’តិ វា បាឋោ, តស្ស អរិយមគ្គេន សទេវកស្ស លោកស្ស អធិបតិភូតោ សត្ថាតិ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ. សង្ឃស្ស ទានានិ ទទាថាតិអាទិនា បុនបិ ទក្ខិណេយ្យេសុ ទានសំវិភាគេ និយោជេន្តី អាហ.

៧៤៩. ឥទានិ តំ ទក្ខិណេយ្យំ អរិយសង្ឃំ សរូបតោ ទស្សេន្តី ‘‘យេ បុគ្គលា អដ្ឋ សតំ បសត្ថា’’តិ គាថមាហ. តត្ថ យេតិ អនិយមិតនិទ្ទេសោ. បុគ្គលាតិ សត្តា. អដ្ឋាតិ តេសំ គណនបរិច្ឆេទោ. តេ ហិ ចត្តារោ ច បដិបន្នា ចត្តារោ ច ផលេ ឋិតាតិ អដ្ឋ ហោន្តិ. សតំ បសត្ថាតិ សប្បុរិសេហិ ពុទ្ធបច្ចេកពុទ្ធសាវកេហិ អញ្ញេហិ ច ទេវមនុស្សេហិ បស្សត្ថា. កស្មា? សហជាតសីលាទិគុណយោគតោ. តេសញ្ហិ ចម្បកពកុលកុសុមាទីនំ វិយ សហជាតវណ្ណគន្ធាទយោ សហជាតសីលសមាធិអាទយោ គុណា, តេន តេ វណ្ណគន្ធាទិសម្បន្នានិ វិយ បុប្ផានិ ទេវមនុស្សានំ សតំ បិយា មនាបា បាសំសិយា ច ហោន្តិ. តេន វុត្តំ ‘‘យេ បុគ្គលា អដ្ឋ សតំ បសត្ថា’’តិ. តេ បន សង្ខេបតោ សោតាបត្តិមគ្គដ្ឋោ ផលដ្ឋោតិ ឯកំ យុគំ, ឯវំ យាវ អរហត្តមគ្គដ្ឋោ ផលដ្ឋោតិ ឯកំ យុគន្តិ ចត្តារិ យុគានិ ហោន្តិ. តេនាហ ‘‘ចត្តារិ ឯតានិ យុគានិ ហោន្តិ តេ ទក្ខិណេយ្យា’’តិ. តេតិ បុព្ពេ អនិយមតោ ឧទ្ទិដ្ឋានំ និយមេត្វា ទស្សនំ. តេ ហិ សព្ពេបិ កម្មំ កម្មផលញ្ច សទ្ទហិត្វា ទាតព្ពទេយ្យធម្មសង្ខាតំ ទក្ខិណំ អរហន្តីតិ ទក្ខិណេយ្យា គុណវិសេសយោគេន ទានស្ស មហប្ផលភាវសាធនតោ. សុគតស្ស សាវកាតិ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស ធម្មសវនន្តេ អរិយាយ ជាតិយា ជាតតាយ តំ ធម្មំ សុណន្តីតិ សាវកា. ឯតេសុ ទិន្នានិ មហប្ផលានីតិ ឯតេសុ សុគតស្ស សាវកេសុ អប្បកានិបិ ទានានិ ទិន្នានិ បដិគ្គាហកតោ ទក្ខិណាវិសុទ្ធិយា មហប្ផលានិ ហោន្តិ. តេនាហ ភគវា ‘‘យាវតា, ភិក្ខវេ, សង្ឃា វា គណា វា, តថាគតសាវកសង្ឃោ តេសំ អគ្គមក្ខាយតី’’តិអាទិ (អ. និ. ៤.៣៤; ៥.៣២; ឥតិវុ. ៩០).

៧៥០. ចត្តារោ ច បដិបន្នាតិអាទិ ហេដ្ឋា វុត្តត្ថមេវ.

ឥធ បន អាយស្មា អនុរុទ្ធោ អត្តនា ទេវតាយ ច វុត្តមត្ថំ មនុស្សលោកំ អាគន្ត្វា ភគវតោ អារោចេសិ. ភគវា តមត្ថំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា សម្បត្តបរិសាយ ធម្មំ ទេសេសិ. សា ទេសនា មហាជនស្ស សាត្ថិកា អហោសីតិ.

វិហារវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.