៩. វិសាលក្ខិវិមានវណ្ណនា

កា នាម ត្វំ វិសាលក្ខីតិ វិសាលក្ខិវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវតិ បរិនិព្ពុតេ រញ្ញា អជាតសត្តុនា អត្តនា បដិលទ្ធា ភគវតា សរីរធាតុយោ គហេត្វា រាជគហេ ថូបេ ច មហេ ច កតេ រាជគហវាសិនី ឯកា មាលាការធីតា សុនន្ទា នាម ឧបាសិកា អរិយសាវិកា សោតាបន្នា បិតុំ គេហតោ បេសិតំ ពហុំ មាលញ្ច គន្ធញ្ច បេសេត្វា ទេវសិកំ ចេតិយេ បូជំ ការេសិ, ឧបោសថទិវសេសុ បន សយមេវ គន្ត្វា បូជំ អកាសិ. សា អបរភាគេ អញ្ញតរេន រោគេន ផុដ្ឋា កាលំ កត្វា សក្កស្ស ទេវរញ្ញោ បរិចារិកា ហុត្វា និព្ពត្តិ. អថេកទិវសំ សា សក្កេន ទេវានមិន្ទេន សហ ចិត្តលតាវនំ បាវិសិ. តត្ថ ច អញ្ញាសំ ទេវតានំ បភា បុប្ផាទីនំ បភាហិ បដិហតា ហុត្វា វិចិត្តវណ្ណា ហោតិ, សុនន្ទាយ បន បភា តាហិ អនភិភូតា សភាវេនេវ អដ្ឋាសិ. តំ ទិស្វា សក្កោ ទេវរាជា តាយ កតសុចរិតំ ញាតុកាមោ ឥមាហិ គាថាហិ បុច្ឆិ –

៦៦៦. ‘‘កា នាម ត្វំ វិសាលក្ខិ, រម្មេ ចិត្តលតាវនេ;

សមន្តា អនុបរិយាសិ, នារីគណបុរក្ខតា.

៦៦៧. ‘‘យទា ទេវា តាវតិំសា, បវិសន្តិ ឥមំ វនំ;

សយោគ្គា សរថា សព្ពេ, ចិត្រា ហោន្តិ ឥធាគតា.

៦៦៨. ‘‘តុយ្ហញ្ច ឥធ បត្តាយ, ឧយ្យានេ វិចរន្តិយា;

កាយេ ន ទិស្សតី ចិត្តំ, កេន រូបំ តវេទិសំ;

ទេវតេ បុច្ឆិតាចិក្ខ, កិស្ស កម្មស្សិទំ ផល’’ន្តិ.

៦៦៦. តត្ថ កា នាម ត្វន្តិ បុរិមត្តភាវេ កា នាម កីទិសី នាម ត្វំ, យត្ថ កតេន សុចរិតេន អយំ តេ ឦទិសី អានុភាវសម្បត្តិ អហោសីតិ អធិប្បាយោ. វិសាលក្ខីតិ វិបុលលោចនេ.

៦៦៧. យទាតិ យស្មិំ កាលេ. ឥមំ វនន្តិ ឥមំ ចិត្តលតានាមកំ ឧបវនំ. ចិត្រា ហោន្តីតិ ឥមស្មិំ ចិត្តលតាវនេ វិចិត្តបភាសំសគ្គេន អត្តនោ សរីរវត្ថាលង្ការាទីនំ បកតិឱភាសតោបិ វិសិដ្ឋភាវប្បត្តិយា វិចិត្រាការា ហោន្តិ. ឥធាគតាតិ ឥធ អាគតា សម្បត្តា, ឥធ វា អាគមនហេតុ.

៦៦៨. ឥធ បត្តាយាតិ ឥមំ ឋានំ សម្បត្តាយ ឧបគតាយ. កេន រូបំ តវេទិសន្តិ កេន ការណេន តវ រូបំ សរីរំ ឯទិសំ ឯវរូបំ, ចិត្តលតាវនស្ស បភំ អភិភវន្តំ តិដ្ឋតីតិ អធិប្បាយោ.

ឯវំ សក្កេន បុដ្ឋា សា ទេវតា ឥមាហិ គាថាហិ ព្យាកាសិ –

៦៦៩. ‘‘យេន កម្មេន ទេវិន្ទ, រូបំ មយ្ហំ គតី ច មេ;

ឥទ្ធិ ច អានុភាវោ ច, តំ សុណោហិ បុរិន្ទទ.

៦៧០. ‘‘អហំ រាជគហេ រម្មេ, សុនន្ទា នាមុបាសិកា;

សទ្ធា សីលេន សម្បន្នា, សំវិភាគរតា សទា.

៦៧១. ‘‘អច្ឆាទនញ្ច ភត្តញ្ច, សេនាសនំ បទីបិយំ;

អទាសិំ ឧជុភូតេសុ, វិប្បសន្នេន ចេតសា.

៦៧២. ‘‘ចាតុទ្ទសិំ បញ្ចទសិំ, យា ច បក្ខស្ស អដ្ឋមី;

បាដិហារិយបក្ខញ្ច, អដ្ឋង្គសុសមាគតំ.

៦៧៣. ‘‘ឧបោសថំ ឧបវសិស្សំ, សទា សីលេសុ សំវុតា;

សញ្ញមា សំវិភាគា ច, វិមានំ អាវសាមហំ.

៦៧៤. ‘‘បាណាតិបាតា វិរតា, មុសាវាទា ច សញ្ញតា;

ថេយ្យា ច អតិចារា ច, មជ្ជបានា ច អារកា.

៦៧៥. ‘‘បញ្ចសិក្ខាបទេ រតា, អរិយសច្ចាន កោវិទា;

ឧបាសិកា ចក្ខុមតោ, គោតមស្ស យសស្សិនោ.

៦៧៦. ‘‘តស្សា មេ ញាតិកុលា ទាសី, សទា មាលាភិហារតិ;

តាហំ ភគវតោ ថូបេ, សព្ពមេវាភិរោបយិំ.

៦៧៧. ‘‘ឧបោសថេ ចហំ គន្ត្វា, មាលាគន្ធវិលេបនំ;

ថូបស្មិំ អភិរោបេសិំ, បសន្នា សេហិ បាណិភិ.

៦៧៨. ‘‘តេន កម្មេន ទេវិន្ទ, រូបំ មយ្ហំ គតី ច មេ;

ឥទ្ធិ ច អានុភាវោ ច, យំ មាលំ អភិរោបយិំ.

៦៧៩. ‘‘យញ្ច សីលវតី អាសិំ, ន តំ តាវ វិបច្ចតិ;

អាសា ច បន មេ ទេវិន្ទ, សកទាគាមិនី សិយ’’ន្តិ.

៦៦៩. តត្ថ គតីតិ អយំ ទេវគតិ, និព្ពត្តិ វា. ឥទ្ធីតិ អយំ ទេវិទ្ធិ, អធិប្បាយសមិជ្ឈនំ វា. អានុភាវោតិ បភាវោ. បុរិន្ទទាតិ សក្កំ អាលបតិ. សោ ហិ បុរេ ទានំ អទាសីតិ ‘‘បុរិន្ទទោ’’តិ វុច្ចតិ.

៦៧៦. ញាតិកុលាតិ បិតុ គេហំ សន្ធាយ វទតិ. សទា មាលាភិហារតីតិ សទា សព្ពកាលំ ទិវសេ ទិវសេ ញាតិកុលតោ ទាសិយា បុប្ផំ មយ្ហំ អភិហរីយតិ. សព្ពមេវាភិរោបយិន្តិ មយ្ហំ បិឡន្ធនត្ថាយ បិតុគេហតោ អាហដំ មាលំ អញ្ញញ្ច គន្ធាទិំ សព្ពមេវ អត្តនា អបរិភុញ្ជិត្វា ភគវតោ ថូបេ បូជនវសេន អភិរោបយិំ បូជំ ការេសិំ.

៦៧៧-៨. ឧបោសថេ ចហំ គន្ត្វាតិ ឧបោសថទិវសេ អហមេវ ថូបដ្ឋានំ គន្ត្វា. យំ មាលំ អភិរោបយិន្តិ យំ តទា ភគវតោ ថូបេ មាលាគន្ធាភិរោបនំ កតំ, តេន កម្មេនាតិ យោជនា.

៦៧៩. ន តំ តាវ វិបច្ចតីតិ យំ សីលវតី អាសិំ, តំ សីលរក្ខណំ តំ រក្ខិតំ សីលំ បូជាមយបុញ្ញស្ស ពលវភាវេន អលទ្ធោកាសំ ន តាវ វិបច្ចតិ, ន វិបច្ចិតុំ អារទ្ធំ, អបរស្មិំយេវ អត្តភាវេ តស្ស វិបាកោតិ អត្ថោ. អាសា ច បន មេ ទេវិន្ទ, សកទាគាមិនី សិយន្តិ ‘‘កថំ នុ ខោ អហំ សកទាគាមិនី ភវេយ្យ’’ន្តិ បត្ថនា ច មេ ទេវិន្ទ, អរិយធម្មវិសយាវ, ន ភវវិសេសវិសយា. សា បន សប្បិមណ្ឌំ ឥច្ឆតោ ទធិតោ បចិតំ វិយ អនិប្ផាទិនីតិ ទស្សេតិ. សេសំ វុត្តនយមេវ.

ឥមំ បន អត្ថំ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ អត្តនា ច តាយ ទេវធីតាយ ច វុត្តនិយាមេនេវ អាយស្មតោ វង្គីសត្ថេរស្ស អារោចេសិ. អាយស្មា វង្គីសោ សង្គីតិកាលេ ធម្មសង្គាហកានំ មហាថេរានំ អារោចេសិ, តេ ច តំ តថេវ សង្គីតិំ អារោបយិំសូតិ.

វិសាលក្ខិវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.