២. លខុមាវិមានវណ្ណនា

អភិក្កន្តេន វណ្ណេនាតិ លខុមាវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវតិ ពារាណសិយំ វិហរន្តេ កេវដ្ដទ្វារំ នាម ពារាណសិនគរស្ស ឯកំ ទ្វារំ, តស្ស អវិទូរេ និវិដ្ឋគាមោបិ ‘‘កេវដ្ដទ្វារ’’ន្ត្វេវ បញ្ញាយិត្ថ. តត្ថ លខុមា នាម ឯកា ឥត្ថី សទ្ធា បសន្នា ពុទ្ធិសម្បន្នា តេន ទ្វារេន បវិសន្តេ ភិក្ខូ ទិស្វា វន្ទិត្វា អត្តនោ គេហំ នេត្វា កដច្ឆុភិក្ខំ ទត្វា តេនេវ បរិចយេន សទ្ធាយ វឌ្ឍមានាយ អាសនសាលំ ការេត្វា តត្ថ បវិដ្ឋានំ ភិក្ខូនំ អាសនំ ឧបនេតិ, បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋបេតិ. យញ្ច ឱទនកុម្មាសឌាកាទិ អត្តនោ គេហេ វិជ្ជតិ, តំ ភិក្ខូនំ ទេតិ. សា ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា សរណេសុ ច សីលេសុ ច បតិដ្ឋាយ សមាហិតា ហុត្វា វិបស្សនាកម្មដ្ឋានំ ឧគ្គហេត្វា វិបស្សនំ ឧស្សុក្កាបេន្តី ឧបនិស្សយសម្បន្នតាយ ន ចិរស្សេវ សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋហិ. សា អបរភាគេ កាលំ កត្វា តាវតិំសភវនេ មហតិ វិមានេ និព្ពត្តិ, អច្ឆរាសហស្សញ្ចស្សា បរិវារោ អហោសិ. សា តត្ថ ទិព្ពសម្បត្តិំ អនុភវន្តី បមោទមានា វិចរតិ. តំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ទេវចារិកំ ចរន្តោ ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេនា’’តិអាទិគាថាហិ បុច្ឆីតិ សព្ពំ វុត្តនយមេវ. តេន វុត្តំ –

១៧៣. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន, យា ត្វំ តិដ្ឋសិ ទេវតេ;

ឱភាសេន្តី ទិសា សព្ពា, ឱសធី វិយ តារកា.

១៧៤. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ, កេន តេ ឥធ មិជ្ឈតិ;

ឧប្បជ្ជន្តិ ច តេ ភោគា, យេ កេចិ មនសោ បិយា.

១៧៥. ‘‘បុច្ឆាមិ តំ ទេវិ មហានុភាវេ, មនុស្សភូតា កិមកាសិ បុញ្ញំ;

កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវា, វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

១៧៦. ‘‘សា ទេវតា អត្តមនា, មោគ្គល្លានេន បុច្ឆិតា;

បញ្ហំ បុដ្ឋា វិយាកាសិ, យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’.

១៧៧. ‘‘កេវដ្ដទ្វារា និក្ខម្ម, អហុ មយ្ហំ និវេសនំ;

តត្ថ សញ្ចរមានានំ, សាវកានំ មហេសិនំ.

១៧៨. ‘‘ឱទនំ កុម្មាសំ ឌាកំ, លោណសោវីរកញ្ចហំ;

អទាសិំ ឧជុភូតេសុ, វិប្បសន្នេន ចេតសា.

១៧៩. ‘‘ចាតុទ្ទសិំ បញ្ចទសិំ, យា ច បក្ខស្ស អដ្ឋមី;

បាដិហារិយបក្ខញ្ច, អដ្ឋង្គសុសមាគតំ.

១៨០. ‘‘ឧបោសថំ ឧបវសិស្សំ, សទា សីលេសុ សំវុតា;

សញ្ញមា សំវិភាគា ច, វិមានំ អាវសាមហំ.

១៨១. ‘‘បាណាតិបាតា វិរតា, មុសាវាទា ច សញ្ញតា;

ថេយ្យា ច អតិចារា ច, មជ្ជបានា ច អារកា.

១៨២. ‘‘បញ្ចសិក្ខាបទេ រតា, អរិយសច្ចាន កោវិទា;

ឧបាសិកា ចក្ខុមតោ, គោតមស្ស យសស្សិនោ.

១៨៣. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ… វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

មម ច, ភន្តេ, វចនេន ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទេយ្យាសិ ‘‘លខុមា នាម, ភន្តេ, ឧបាសិកា ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទតី’’តិ. អនច្ឆរិយំ ខោ បនេតំ, ភន្តេ, យំ មំ ភគវា អញ្ញតរស្មិំ សាមញ្ញផលេ ព្យាករេយ្យ. តំ ភគវា សកទាគាមិផលេ ព្យាកាសីតិ.

១៧៧. តត្ថ កេវដ្ដទ្វារា និក្ខម្មាតិ កេវដ្ដទ្វារតោ និក្ខមនដ្ឋានេ.

១៧៨. ឌាកន្តិ តណ្ឌុលេយ្យកាទិសាកព្យញ្ជនំ. លោណសោវីរកន្តិ ធញ្ញរសាទីហិ ពហូហិ សម្ភារេហិ សម្បាទេតព្ពំ ឯកំ បានកំ. ‘‘អាចាមកញ្ជិកលោណូទក’’ន្តិបិ វទន្តិ.

បុច្ឆាវិស្សជ្ជនាវសានេ សា ថេរស្ស ធម្មទេសនាយ សកទាគាមិផលំ បាបុណិ. សេសំ ឧត្តរាវិធានេ វុត្តនយានុសារេន ឯវ វេទិតព្ពំ.

លខុមាវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.