៧. ទ្វិធាបថសុត្តវណ្ណនា

៧៧. សត្តមេ អទ្ធានមគ្គបដិបន្នោតិ អទ្ធានសង្ខាតំ ទីឃមគ្គំ បដិបន្នោ គច្ឆន្តោ ហោតិ. នាគសមាលេនាតិ ឯវំនាមកេន ថេរេន. បច្ឆាសមណេនាតិ អយំ តទា ភគវតោ ឧបដ្ឋាកោ អហោសិ. តេន នំ បច្ឆាសមណំ កត្វា មគ្គំ បដិបជ្ជិ. ភគវតោ ហិ បឋមពោធិយំ វីសតិវស្សានិ អនិពទ្ធា ឧបដ្ឋាកា អហេសុំ, តតោ បរំ យាវ បរិនិព្ពានា បញ្ចវីសតិវស្សានិ អាយស្មា អានន្ទោ ឆាយាវ ឧបដ្ឋាសិ. អយំ បន អនិពទ្ធុបដ្ឋាកកាលោ. តេន វុត្តំ – ‘‘អាយស្មតា នាគសមាលេន បច្ឆាសមណេនា’’តិ. ទ្វិធាបថន្តិ ទ្វិធាភូតំ មគ្គំ. ‘‘ទ្វេធាបថ’’ន្តិបិ បឋន្តិ អាយស្មា នាគសមាលោ អត្តនា បុព្ពេ តត្ថ កតបរិចយត្តា ឧជុភាវញ្ចស្ស សន្ធាយ វទតិ ‘‘អយំ, ភន្តេ ភគវា, បន្ថោ’’តិ.

ភគវា បន តទា តស្ស សបរិស្សយភាវំ ញត្វា តតោ អញ្ញំ មគ្គំ គន្តុកាមោ ‘‘អយំ, នាគសមាល, បន្ថោ’’តិ អាហ. ‘‘សបរិស្សយោ’’តិ ច វុត្តេ អសទ្ទហិត្វា ‘‘ភគវា ន តត្ថ បរិស្សយោ’’តិ វទេយ្យ, តទស្ស ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយាតិ ‘‘សបរិស្សយោ’’តិ ន កថេសិ. តិក្ខត្តុំ ‘‘អយំ បន្ថោ, ឥមិនា គច្ឆាមា’’តិ វត្វា ចតុត្ថវារេ ‘‘ន ភគវា ឥមិនា មគ្គេន គន្តុំ ឥច្ឆតិ, អយមេវ ច ឧជុមគ្គោ, ហន្ទាហំ ភគវតោ បត្តចីវរំ ទត្វា ឥមិនា មគ្គេន គមិស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា សត្ថុ បត្តចីវរំ ទាតុំ អសក្កោន្តោ ភូមិយំ ឋបេត្វា បច្ចុបដ្ឋិតេន ទុក្ខសំវត្តនិកេន កម្មុនា ចោទិយមានោ ភគវតោ វចនំ អនាទិយិត្វាវ បក្កាមិ. តេន វុត្តំ – ‘‘អថ ខោ អាយស្មា នាគសមាលោ ភគវតោ បត្តចីវរំ តត្ថេវ ឆមាយំ និក្ខិបិត្វា បក្កាមី’’តិ. តត្ថ ភគវតោ បត្តចីវរន្តិ អត្តនោ ហត្ថគតំ ភគវតោ បត្តចីវរំ. តត្ថេវាតិ តស្មិំយេវ មគ្គេ ឆមាយំ បថវិយំ និក្ខិបិត្វា បក្កាមិ. ឥទំ វោ ភគវា បត្តចីវរំ, សចេ ឥច្ឆថ, គណ្ហថ, យទិ អត្តនា ឥច្ឆិតមគ្គំយេវ គន្តុកាមត្ថាតិ អធិប្បាយោ. ភគវាបិ អត្តនោ បត្តចីវរំ សយមេវ គហេត្វា យថាធិប្បេតំ មគ្គំ បដិបជ្ជិ.

អន្តរាមគ្គេ ចោរា និក្ខមិត្វាតិ តទា កិរ បញ្ចសតា បុរិសា លុទ្ទា លោហិតបាណិនោ រាជាបរាធិនោ ហុត្វា អរញ្ញំ បវិសិត្វា ចោរិកាយ ជីវិកំ កប្បេន្តា ‘‘បារិបន្ថិកភាវេន រញ្ញោ អាយបថំ បច្ឆិន្ទិស្សាមា’’តិ មគ្គសមីបេ អរញ្ញេ តិដ្ឋន្តិ. តេ ថេរំ តេន មគ្គេន គច្ឆន្តំ ទិស្វា ‘‘អយំ សមណោ ឥមិនា មគ្គេន អាគច្ឆតិ, អវឡញ្ជិតព្ពំ មគ្គំ វឡញ្ជេតិ, អម្ហាកំ អត្ថិភាវំ ន ជានាតិ, ហន្ទ នំ ជានាបេស្សាមា’’តិ កុជ្ឈិត្វា គហនដ្ឋានតោ វេគេន និក្ខមិត្វា សហសា ថេរំ ភូមិយំ បាតេត្វា ហត្ថបាទេហិ កោដ្ដេត្វា មត្តិកាបត្តញ្ចស្ស ភិន្ទិត្វា ចីវរំ ខណ្ឌាខណ្ឌិកំ ឆិន្ទិត្វា បព្ពជិតត្តា ‘‘តំ ន ហនាម, ឥតោ បដ្ឋាយ ឥមស្ស មគ្គស្ស បរិស្សយភាវំ ជានាហី’’តិ វិស្សជ្ជេសុំ. តេន វុត្តំ – ‘‘អថ ខោ អាយស្មតោ…បេ… វិប្ផាលេសុ’’ន្តិ.

ភគវាបិ ‘‘អយំ តេន មគ្គេន គតោ ចោរេហិ ពាធិតោ មំ បរិយេសិត្វា ឥទានេវ អាគមិស្សតី’’តិ ញត្វា ថោកំ គន្ត្វា មគ្គា ឱក្កម្ម អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ និសីទិ. អាយស្មាបិ ខោ នាគសមាលោ បច្ចាគន្ត្វា សត្ថារា គតមគ្គមេវ គហេត្វា គច្ឆន្តោ តស្មិំ រុក្ខមូលេ ភគវន្តំ បស្សិត្វា ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា តំ បវត្តិំ សព្ពំ អារោចេសិ. តេន វុត្តំ – ‘‘អថ ខោ អាយស្មា នាគសមាលោ…បេ… សង្ឃាដិញ្ច វិប្ផាលេសុ’’ន្តិ.

ឯតមត្ថំ វិទិត្វាតិ ឯតំ អាយស្មតោ នាគសមាលស្ស អត្តនោ វចនំ អនាទិយិត្វា អខេមន្តមគ្គគមនំ, អត្តនោ ច ខេមន្តមគ្គគមនំ វិទិត្វា តទត្ថទីបនំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ.

តត្ថ សទ្ធិំ ចរន្តិ សហ ចរន្តោ. ឯកតោ វសន្តិ ឥទំ តស្សេវ វេវចនំ, សហ វសន្តោតិ អត្ថោ. មិស្សោ អញ្ញជនេន វេទគូតិ វេទិតព្ពដ្ឋេន វេទសង្ខាតេន ចតុសច្ចអរិយមគ្គញាណេន គតត្តា អធិគតត្តា, វេទស្ស វា សកលស្ស ញេយ្យស្ស បារំ គតត្តា វេទគូ. អត្តនោ ហិតាហិតំ ន ជានាតីតិ អញ្ញោ, អវិទ្វា ពាលោតិ អត្ថោ. តេន អញ្ញេន ជនេន មិស្សោ សហចរណមត្តេន មិស្សោ. វិទ្វា បជហាតិ បាបកន្តិ តេន វេទគូភាវេន វិទ្វា ជានន្តោ បាបកំ អភទ្ទកំ អត្តនោ ទុក្ខាវហំ បជហាតិ, បាបកំ វា អកល្យាណបុគ្គលំ បជហាតិ. យថា កិំ? កោញ្ចោ ខីរបកោវ និន្នគន្តិ យថា កោញ្ចសកុណោ ឧទកមិស្សិតេ ខីរេ ឧបនីតេ វិនា តោយំ ខីរមត្តស្សេវ បិវនតោ ខីរបកោ និន្នដ្ឋានគមនេន និន្នគសង្ខាតំ ឧទកំ បជហាតិ វជ្ជេតិ, ឯវំ បណ្ឌិតោ កិរ ទុប្បញ្ញបុគ្គលេហិ ឋាននិសជ្ជាទីសុ សហភូតោបិ អាចារេន តេ បជហាតិ, ន កទាចិបិ សម្មិស្សោ ហោតិ.

សត្តមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.