៧. សុភូតិសុត្តវណ្ណនា

៥៧. សត្តមេ សុភូតីតិ តស្ស ថេរស្ស នាមំ. សោ ហិ អាយស្មា បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ បាទមូលេ កតាភិនីហារោ កប្បសតសហស្សំ ឧបចិតបុញ្ញសម្ភារោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឧឡារវិភវេ គហបតិកុលេ ឧប្បន្នោ ភគវតោ ធម្មទេសនំ សុត្វា សំវេគជាតោ ឃរា និក្ខម្ម បព្ពជិត្វា កតាធិការត្តា ឃដេន្តោ វាយមន្តោ ន ចិរស្សេវ ឆឡភិញ្ញោ ជាតោ, ព្រហ្មវិហារភាវនាយ បន ឧក្កំសបារមិប្បត្តិយា ‘‘ឯតទគ្គំ, ភិក្ខវេ, មម សាវកានំ ភិក្ខូនំ អរណវិហារីនំ យទិទំ សុភូតី’’តិ (អ. និ. ១.២០១) អរណវិហារេ ភគវតា ឯតទគ្គេ ឋបិតោ. សោ ឯកទិវសំ សាយន្ហសមយំ ទិវាដ្ឋានតោ វិហារង្គណំ ឱតិណ្ណោ ចតុបរិសមជ្ឈេ ភគវន្តំ ធម្មំ ទេសេន្តំ ទិស្វា ‘‘ទេសនាបរិយោសានេ វុដ្ឋហិត្វា វន្ទិស្សាមី’’តិ កាលបរិច្ឆេទំ កត្វា ភគវតោ អវិទូរេ អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ និសិន្នោ ផលសមាបត្តិំ សមាបជ្ជិ. តេន វុត្តំ – ‘‘តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា សុភូតិ…បេ… សមាបជ្ជិត្វា’’តិ.

តត្ថ ទុតិយជ្ឈានតោ បដ្ឋាយ រូបាវចរសមាធិ សព្ពោបិ អរូបាវចរសមាធិ អវិតក្កសមាធិ ឯវ. ឥធ បន ចតុត្ថជ្ឈានបាទកោ អរហត្តផលសមាធិ ‘‘អវិតក្កសមាធី’’តិ អធិប្បេតោ. ទុតិយជ្ឈានាទីហិ បហីនា មិច្ឆាវិតក្កា ន តាវ សុប្បហីនា អច្ចន្តបហានាភាវតោ, អរិយមគ្គេន បន បហីនា ឯវ បុន បហានកិច្ចាភាវតោ. តស្មា អគ្គមគ្គបរិយោសានភូតោ អរហត្តផលសមាធិ សព្ពេសំ មិច្ឆាវិតក្កានំ បហានន្តេ ឧប្បន្នត្តា វិសេសតោ ‘‘អវិតក្កសមាធី’’តិ វត្តព្ពតំ អរហតិ, បគេវ ចតុត្ថជ្ឈានបាទកោ. តេន វុត្តំ – ‘‘ឥធ បន ចតុត្ថជ្ឈានបាទកោ អរហត្តផលសមាធិ ‘អវិតក្កសមាធី’តិ អធិប្បេតោ’’តិ.

ឯតមត្ថំ វិទិត្វាតិ ឯតំ អាយស្មតោ សុភូតិស្ស សព្ពមិច្ឆាវិតក្កសព្ពសំកិលេសបហានសង្ខាតំ អត្ថំ សព្ពាការតោ ជានិត្វា តទត្ថទីបកំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ.

តត្ថ យស្ស វិតក្កា វិធូបិតាតិ យេន អរិយបុគ្គលេន, យស្ស វា អរិយបុគ្គលស្ស កាមវិតក្កាទយោ សព្ពេបិ មិច្ឆាវិតក្កា វិធូបិតា អរិយមគ្គញាណេន សន្តាបិតា សមុច្ឆិន្នា. អជ្ឈត្តំ សុវិកប្បិតា អសេសាតិ និយកជ្ឈត្តសង្ខាតេ អត្តនោ សន្តានេ ឧប្បជ្ជនារហា សុវិកប្បិតា សុដ្ឋុ វិកប្បិតា អសេសតោ, កិញ្ចិបិ អសេសេត្វា សុសមុច្ឆិន្នាតិ អត្ថោ. តំ សង្គមតិច្ច អរូបសញ្ញីតិ ឯត្ថ ន្តិ និបាតមត្តំ. អថ វា ហេតុអត្ថោ តំសទ្ទោ. យស្មា អនវសេសេន មិច្ឆាវិតក្កា សមុច្ឆិន្នា, តស្មា រាគសង្គាទិកំ បញ្ចវិធំ សង្គំ, សព្ពម្បិ វា កិលេសសង្គំ អតិច្ច អតិក្កមិត្វា អតិក្កមនហេតុ រូបសភាវាភាវតោ រុប្បនសង្ខាតស្ស ច វិការស្ស តត្ថ អភាវតោ និព្ពិការហេតុភាវតោ វា ‘‘អរូប’’ន្តិ លទ្ធនាមំ និព្ពានំ អារម្មណំ កត្វា បវត្តាហិ មគ្គផលសញ្ញាហិ អរូបសញ្ញី. ចតុយោគាតិគតោតិ កាមយោគោ ភវយោគោ ទិដ្ឋិយោគោ អវិជ្ជាយោគោតិ ចត្តារោ យោគេ យថារហំ ចតូហិបិ មគ្គេហិ អតិក្កមិត្វា គតោ. ន ជាតុ មេតីតិ មការោ បទសន្ធិករោ, ជាតុ ឯកំសេនេវ បុនព្ភវាយ ន ឯតិ, អាយតិំ បុនព្ភវាភិនិព្ពត្តិ តស្ស នត្ថីតិ អត្ថោ. ‘‘ន ជាតិ មេតី’’តិបិ បឋន្តិ, សោ ឯវត្ថោ. ឥតិ ភគវា អាយស្មតោ សុភូតិស្ស អរហត្តផលសមាបត្តិវិហារំ អនុបាទិសេសនិព្ពានញ្ច អារព្ភ បីតិវេគវិស្សដ្ឋំ ឧទានំ ឧទានេសិ.

សត្តមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.