៩. សធាយមានសុត្តវណ្ណនា

៤៩. នវមេ មាណវកាតិ តរុណា. បឋមេ យោព្ពនេ ឋិតា ព្រាហ្មណកុមារកា ឥធាធិប្បេតា.

សធាយមានរូបាតិ ឧប្បណ្ឌនជាតិកំ វចនំ សន្ធាយ វុត្តំ. អញ្ញេសំ ឧប្បណ្ឌេន្តា សធន្តិ, តទត្ថវចនសីលាតិ អត្ថោ. តស្សាយំ វចនត្ថោ – សធនំ សធោ, តំ អាចិក្ខន្តីតិ សធយមានាតិ វត្តព្ពេ ទីឃំ កត្វា ‘‘សធាយមានា’’តិ វុត្តំ. អថ វា វិសេសតោ សសេធេ វិយ អត្តានំ អាវទន្តីតិ សធាយមានា. តេ ឯវំ សភាវតាយ ‘‘សធាយមានរូបា’’តិ វុត្តំ. ‘‘សទ្ទាយមានរូបា’’តិបិ បាឋោ, ឧច្ចាសទ្ទមហាសទ្ទំ ករោន្តាតិ អត្ថោ. ភគវតោ អវិទូរេ អតិក្កមន្តីតិ ភគវតោ សវនវិសយេ តំ តំ មុខារុឡ្ហំ វទន្តា អតិយន្តិ.

ឯតមត្ថំ វិទិត្វាតិ ឯតំ តេសំ វាចាយ អសញ្ញតភាវំ ជានិត្វា តទត្ថទីបកំ ធម្មសំវេគវសេន ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ.

តត្ថ បរិមុដ្ឋាតិ ទន្ធា មុដ្ឋស្សតិនោ. បណ្ឌិតាភាសាតិ បណ្ឌិតបតិរូបកា ‘‘កេ អញ្ញេ ជានន្តិ, មយមេវេត្ថ ជានាមា’’តិ តស្មិំ តស្មិំ អត្ថេ អត្តានមេវ ជានន្តំ កត្វា សមុទាចរណតោ. វាចាគោចរភាណិនោតិ យេសំ វាចា ឯវ គោចរោ វិសយោ, តេ វាចាគោចរភាណិនោ, វាចាវត្ថុមត្តស្សេវ ភាណិនោ អត្ថស្ស អបរិញ្ញាតត្តា. អថ វា វាចាយ អគោចរំ អរិយានំ កថាយ អវិសយំ មុសាវាទំ ភណន្តីតិ វាចាគោចរភាណិនោ. អថ វា ‘‘គោចរភាណិនោ’’តិ ឯត្ថ អាការស្ស រស្សភាវោ កតោ. វាចាគោចរា, ន សតិបដ្ឋានាទិគោចរា ភាណិនោវ. កថំ ភាណិនោ? យាវិច្ឆន្តិ មុខាយាមំ អត្តនោ យាវ មុខាយាមំ យាវ មុខប្បសារណំ ឥច្ឆន្តិ, តាវ បសារេត្វា ភាណិនោ, បរេសុ គារវេន, អត្តនោ អវិសយតាយ ច មុខសង្កោចំ ន ករោន្តីតិ អត្ថោ. អថ វា វាចាគោចរា ឯវ ហុត្វា ភាណិនោ, សយំ អជានិត្វា បរបត្តិកា ឯវ ហុត្វា វត្តារោតិ អត្ថោ. តតោ ឯវ យាវិច្ឆន្តិ មុខាយាមំ យេន វចនេន សាវេតព្ពា, តំ អចិន្តេត្វា យាវទេវ អត្តនោ មុខប្បសារណមត្តំ ឥច្ឆន្តីតិ អត្ថោ. យេន នីតា ន តំ វិទូតិ យេន មុដ្ឋស្សច្ចាទិនា និល្លជ្ជភាវំ បណ្ឌិតមានីភាវញ្ច នីតា ‘‘មយមេវំ ភណាមា’’តិ, តំ តថា អត្តនោ ភណន្តស្ស ការណំ ន វិទូ, អវិទ្ទសុនោ អសូរា ន ជានន្តីតិ អត្ថោ.

នវមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.