៧. កង្ខារេវតសុត្តវណ្ណនា

៤៧. សត្តមេ កង្ខារេវតោតិ តស្ស ថេរស្ស នាមំ. សោ ហិ សាសនេ បព្ពជិត្វា លទ្ធូបសម្បទោ សីលវា កល្យាណធម្មោ វិហរតិ, ‘‘អកប្បិយា មុគ្គា, ន កប្បន្តិ មុគ្គា បរិភុញ្ជិតុំ, អកប្បិយោ គុឡោ’’តិ (មហាវ. ២៧២) ច អាទិនា វិនយកុក្កុច្ចសង្ខាតកង្ខាពហុលោ បន ហោតិ. តេន កង្ខារេវតោតិ បញ្ញាយិត្ថ. សោ អបរភាគេ សត្ថុ សន្តិកេ កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា ឃដេន្តោ វាយមន្តោ ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឈានសុខេន ផលសុខេន វីតិនាមេតិ, យេភុយ្យេន បន អត្តនា អធិគតំ អរិយមគ្គំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ. តេន វុត្តំ – ‘‘អត្តនោ កង្ខាវិតរណវិសុទ្ធិំ បច្ចវេក្ខមានោ’’តិ. មគ្គបញ្ញា ហិ ‘‘អហោសិំ នុ ខោ អហំ អតីតមទ្ធាន’’ន្តិអាទិនយបវត្តាយ (ម. និ. ១.១៨; សំ. និ. ២.២០) សោឡសវត្ថុកាយ, ‘‘ពុទ្ធេ កង្ខតិ…បេ… បដិច្ចសមុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ កង្ខតី’’តិ (ធ. ស. ១០០៨) ឯវំ វុត្តាយ អដ្ឋវត្ថុកាយ, បគេវ ឥតរាសន្តិ អនវសេសតោ សព្ពកង្ខានំ វិតរណតោ សមតិក្កមនតោ, អញ្ញេហិ ច អត្តនា បហាតព្ពកិលេសេហិ អច្ចន្តវិសុជ្ឈនតោ ‘‘កង្ខាវិតរណវិសុទ្ធី’’តិ ឥធាធិប្បេតា. តញ្ហិ អយមាយស្មា ទីឃរត្តំ កង្ខាបកតត្តា ‘‘ឥមំ មគ្គធម្មំ អធិគម្ម ឥមា មេ កង្ខា អនវសេសា បហីនា’’តិ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខមានោ និសីទិ, ន សប្បច្ចយនាមរូបទស្សនំ អនិច្ចន្តិកត្តា តស្ស កង្ខាវិតរណស្ស.

ឯតមត្ថំ វិទិត្វាតិ ឯតំ អរិយមគ្គស្ស អនវសេសកង្ខាវិតរណសង្ខាតំ អត្ថំ វិទិត្វា តទត្ថទីបកំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ.

តត្ថ យា កាចិ កង្ខា ឥធ វា ហុរំ វាតិ ឥធ ឥមស្មិំ បច្ចុប្បន្នេ អត្តភាវេ ‘‘អហំ នុ ខោស្មិ នោ នុ ខោស្មី’’តិអាទិនា ហុរំ វា, អតីតានាគតេសុ អត្តភាវេសុ ‘‘អហោសិំ នុ ខោ អហំ អតីតមទ្ធាន’’ន្តិអាទិនា ឧប្បជ្ជនកា កង្ខា. សកវេទិយា វា បរវេទិយា វាតិ តា ឯវំ វុត្តនយេនេវ សកអត្តភាវេ អារម្មណវសេន បដិលភិតព្ពាយ បវត្តិយា សកវេទិយា វា បរស្ស អត្តភាវេ បដិលភិតព្ពាយ ‘‘ពុទ្ធោ នុ ខោ, នោ នុ ខោ’’តិអាទិនា វា បរស្មិំ បធានេ ឧត្តមេ បដិលភិតព្ពាយ បវត្តិយា បរវេទិយា វា យា កាចិ កង្ខា វិចិកិច្ឆា. យេ ឈាយិនោ តា បជហន្តិ សព្ពា, អាតាបិនោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តាតិ យេ អារម្មណូបនិជ្ឈានេន លក្ខណូបនិជ្ឈានេន ឈាយិនោ វិបស្សនំ ឧស្សុក្កាបេត្វា ចតុព្ពិធសម្មប្បធានបារិបូរិយា អាតាបិនោ មគ្គព្រហ្មចរិយំ ចរន្តា អធិគច្ឆន្តា សទ្ធានុសារីអាទិប្បភេទា បឋមមគ្គដ្ឋា បុគ្គលា, តា សព្ពា កង្ខា បជហន្តិ សមុច្ឆិន្ទន្តិ មគ្គក្ខណេ. តតោ បរំ បន តា បហីនា នាម ហោន្តិ, តស្មា ឥតោ អញ្ញំ តាសំ អច្ចន្តប្បហានំ នាម នត្ថីតិ អធិប្បាយោ.

ឥតិ ភគវា ឈានមុខេន អាយស្មតោ កង្ខារេវតស្ស ឈានសីសេន អរិយមគ្គាធិគមំ ថោមេន្តោ ថោមនាវសេន ឧទានំ ឧទានេសិ. តេនេវ ច នំ ‘‘ឯតទគ្គំ, ភិក្ខវេ, មម សាវកានំ ភិក្ខូនំ ឈាយីនំ យទិទំ កង្ខារេវតោ’’តិ (អ. និ. ១.២០៤) ឈាយីភាវេន ឯតទគ្គេ ឋបេសីតិ.

សត្តមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.