៧. មិត្តាថេរីគាថាវណ្ណនា

ចាតុទ្ទសិំ បញ្ចទសិន្តិអាទិកា អបរាយ មិត្តាយ ថេរិយា គាថា. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការា តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយំ កុសលំ ឧបចិនន្តី វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ខត្តិយកុលេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្វា ពន្ធុមស្ស រញ្ញោ អន្តេបុរិកា ហុត្វា វិបស្សិស្ស ភគវតោ សាវិកំ ឯកំ ខីណាសវត្ថេរិំ ទិស្វា បសន្នមានសា ហុត្វា តស្សា ហត្ថតោ បត្តំ គហេត្វា បណីតស្ស ខាទនីយភោជនីយស្ស បូរេត្វា មហគ្ឃេន សាដកយុគេន សទ្ធិំ អទាសិ. សា តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តី ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កបិលវត្ថុស្មិំ សក្យរាជកុលេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្វា សត្ថុ សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា បដិលទ្ធសទ្ធា ឧបាសិកា អហោសិ. សា អបរភាគេ មហាបជាបតិគោតមិយា សន្តិកេ បព្ពជិត្វា កតបុព្ពកិច្ចា វិបស្សនាយ កម្មំ ករោន្តី ន ចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិ. តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរី ២.១.៤៦-៥៩) –

‘‘នគរេ ពន្ធុមតិយា, ពន្ធុមា នាម ខត្តិយោ;

តស្ស រញ្ញោ អហុំ ភរិយា, ឯកជ្ឈំ ចារយាមហំ.

‘‘រហោគតា និសីទិត្វា, ឯវំ ចិន្តេសហំ តទា;

អាទាយ គមនីយញ្ហិ, កុសលំ នត្ថិ មេ កតំ.

‘‘មហាភិតាបំ កដុកំ, ឃោររូបំ សុទារុណំ;

និរយំ នូន គច្ឆាមិ, ឯត្ថ មេ នត្ថិ សំសយោ.

‘‘រាជានំ ឧបសង្កម្ម, ឥទំ វចនមព្រវិំ;

ឯកំ មេ សមណំ ទេហិ, ភោជយិស្សាមិ ខត្តិយ.

‘‘អទាសិ មេ មហារាជា, សមណំ ភាវិតិន្ទ្រិយំ;

តស្ស បត្តំ គហេត្វាន, បរមន្នេន បូរយិំ.

‘‘បូរយិត្វា បរមន្នំ, គន្ធាលេបំ អកាសហំ;

ជាលេន បិទហិត្វាន, វត្ថយុគេន ឆាទយិំ.

‘‘អារម្មណំ មមំ ឯតំ, សរាមិ យាវជីវិតំ;

តត្ថ ចិត្តំ បសាទេត្វា, តាវតិំសមគច្ឆហំ.

‘‘តិំសានំ ទេវរាជូនំ, មហេសិត្តមការយិំ;

មនសា បត្ថិតំ មយ្ហំ, និព្ពត្តតិ យថិច្ឆិតំ.

‘‘វីសានំ ចក្កវត្តីនំ, មហេសិត្តមការយិំ;

ឱចិតត្តាវ ហុត្វាន, សំសរាមិ ភវេស្វហំ.

‘‘សព្ពពន្ធនមុត្តាហំ, អបេតា មេ ឧបាទិកា;

សព្ពាសវបរិក្ខីណា, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ.

‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ ទានមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បិណ្ឌបាតស្សិទំ ផលំ.

‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ. (អប. ថេរី ២.១.៤៦-៥៩);

អរហត្តំ បន បត្វា អត្តនោ បដិបត្តិំ បច្ចវេក្ខិត្វា បីតិសោមនស្សជាតា ឧទានវសេន –

៣១. ‘‘ចាតុទ្ទសិំ បញ្ចទសិំ, យា ច បក្ខស្ស អដ្ឋមី;

បាដិហារិយបក្ខញ្ច, អដ្ឋង្គសុសមាគតំ.

៣២. ‘‘ឧបោសថំ ឧបាគច្ឆិំ, ទេវកាយាភិនន្ទិនី;

សាជ្ជ ឯកេន ភត្តេន, មុណ្ឌា សង្ឃាដិបារុតា;

ទេវកាយំ ន បត្ថេហំ, វិនេយ្យ ហទយេ ទរ’’ន្តិ. – ឥមា ទ្វេ គាថា អភាសិ;

តត្ថ ចាតុទ្ទសិំ បញ្ចទសិន្តិ ចតុទ្ទសន្នំ បូរណី ចាតុទ្ទសី, បញ្ចទសន្នំ បូរណី បញ្ចទសី, តំ ចាតុទ្ទសិំ បញ្ចទសិញ្ច, បក្ខស្សាតិ សម្ពន្ធោ. អច្ចន្តសំយោគេ ចេតំ ឧបយោគវចនំ. យា ច បក្ខស្ស អដ្ឋមី, តញ្ចាតិ យោជនា. បាដិហារិយបក្ខញ្ចាតិ បរិហរណកបក្ខញ្ច ចាតុទ្ទសីបញ្ចទសីអដ្ឋមីនំ យថាក្កមំ អាទិតោ អន្តតោ វា បវេសនិគ្គមវសេន ឧបោសថសីលស្ស បរិហរិតព្ពបក្ខញ្ច តេរសីបាដិបទសត្តមីនវមីសុ ចាតិ អត្ថោ. អដ្ឋង្គសុសមាគតន្តិ បាណាតិបាតា វេរមណិអាទីហិ អដ្ឋហិ អង្គេហិ សុដ្ឋុ សមន្នាគតំ. ឧបោសថំ ឧបាគច្ឆិន្តិ ឧបវាសំ ឧបគមិំ, ឧបវសិន្តិ អត្ថោ. យំ សន្ធាយ វុត្តំ –

‘‘បាណំ ន ហនេ ន ចាទិន្នមាទិយេ, មុសា ន ភាសេ ន ច មជ្ជបោ សិយា;

អព្រហ្មចរិយា វិរមេយ្យ មេថុនា, រត្តិំ ន ភុញ្ជេយ្យ វិកាលភោជនំ.

‘‘មាលំ ន ធារេ ន ច គន្ធមាចរេ, មញ្ចេ ឆមាយំ វ សយេថ សន្ថតេ;

ឯតញ្ហិ អដ្ឋង្គិកមាហុបោសថំ, ពុទ្ធេន ទុក្ខន្តគុនា បកាសិត’’ន្តិ. (សុ. និ. ៤០២-៤០៣);

ទេវកាយាភិនន្ទិនីតិ តត្រូបបត្តិអាកង្ខាវសេន ចាតុមហារាជិកាទិំ ទេវកាយំ អភិបត្ថេន្តី ឧបោសថំ ឧបាគច្ឆិន្តិ យោជនា. សាជ្ជ ឯកេន ភត្តេនាតិ សា អហំ អជ្ជ ឥមស្មិំយេវ ទិវសេ ឯកេន ភត្តភោជនក្ខណេន. មុណ្ឌា សង្ឃាដិបារុតាតិ មុណ្ឌិតកេសា សង្ឃាដិបារុតសរីរា ច ហុត្វា បព្ពជិតាតិ អត្ថោ. ទេវកាយំ ន បត្ថេហន្តិ អគ្គមគ្គស្ស អធិគតត្តា កញ្ចិ ទេវនិកាយំ អហំ ន បត្ថយេ. តេនេវាហ – ‘‘វិនេយ្យ ហទយេ ទរ’’ន្តិ, ចិត្តគតំ កិលេសទរថំ សមុច្ឆេទវសេន វិនេត្វាតិ អត្ថោ. ឥទមេវ ចស្សា អញ្ញាព្យាករណំ អហោសិ.

មិត្តាថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.