៤. ឥសិទិន្នត្ថេរគាថាវណ្ណនា

ទិដ្ឋា មយាតិ អាយស្មតោ ឥសិទិន្នត្ថេរស្ស គាថា. កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ករោន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ ពីជនិំ គហេត្វា ពោធិយា បូជំ អកាសិ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សុនាបរន្តជនបទេ សេដ្ឋិកុលេ និព្ពត្តិត្វា ឥសិទិន្នោតិ លទ្ធនាមោ វយប្បត្តោ សត្ថុ ចន្ទនមាឡបដិគ្គហណេ បាដិហារិយំ ទិស្វា បសន្នមានសោ សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា ធម្មំ សុត្វា សោតាបន្នោ ហុត្វា អគារំ អជ្ឈាវសតិ. តស្ស ហិតានុកម្បិនី ទេវតា តំ ចោទេន្តី –

១៨៧. ‘‘ទិដ្ឋា មយា ធម្មធរា ឧបាសកា, កាមា អនិច្ចា ឥតិ ភាសមានា;

សារត្តរត្តា មណិកុណ្ឌលេសុ, បុត្តេសុ ទារេសុ ច តេ អបេក្ខា.

១៨៨. ‘‘អទ្ធា ន ជានន្តិ យតោធ ធម្មំ, កាមា អនិច្ចា ឥតិ ចាបិ អាហុ;

រាគញ្ច តេសំ ន ពលត្ថិ ឆេត្តុំ, តស្មា សិតា បុត្តទារំ ធនញ្ចា’’តិ. –

គាថាទ្វយមភាសិ.

តត្ថ ទិដ្ឋា មយា ធម្មធរា ឧបាសកា, កាមា អនិច្ចា ឥតិ ភាសមានាតិ ឥធេកច្ចេ បរិយត្តិធម្មធរា ឧបាសកា មយា ទិដ្ឋា, បរិយត្តិធម្មធរត្តា ឯវ ‘‘កាមា នាមេតេ អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា’’តិ កាមេសុ អាទីនវបដិសំយុត្តំ ធម្មំ ភាសមានា, សយំ បន សារត្តរត្តា មណិកុណ្ឌលេសុ, បុត្តេសុ ទារេសុ ច តេ អបេក្ខាតិ សារត្តា ហុត្វា ពហលរាគរត្តា មណីសុ កុណ្ឌលេសុ ច, មណិចិតេសុ វា កុណ្ឌលេសុ, បុត្តេសុ បុត្តធីតាសុ ទារេសុ ច អធិគតស្នេហា, អញ្ញំ ភណន្តា អញ្ញំ ករោន្តា ទិដ្ឋា មយាតិ អត្ថោ.

យតោតិ យស្មា តេ ឧបាសកា សារត្តរត្តា មណិកុណ្ឌលេសុ បុត្តេសុ ទារេសុ ច អបេក្ខវន្តោ, តស្មា ឥធ ឥមស្មិំ ពុទ្ធសាសនេ ធម្មំ យាថាវតោ អទ្ធា ឯកំសេន ន ជានន្តិ. ឯវំ ភូតា ច ‘‘កាមា អនិច្ចា’’ឥតិ ចាបិ អាហុ អហោសិ, សត្តបកតិ វិចិត្តសភាវាតិ អធិប្បាយោ. រាគញ្ច តេសំ ន ពលត្ថិ ឆេត្តុន្តិ តេសំ ឧបាសកានំ យស្មា រាគំ ឆេត្តុំ សមុច្ឆិន្ទិតុំ តាទិសំ ញាណពលំ នត្ថិ, តស្មា តេន ការណេន សិតា តណ្ហាវសេន និស្សិតា បុត្តទារំ ធនញ្ច អល្លីនា ន វិស្សជ្ជេន្តីតិ សព្ពមេតំ ទេវតា តំយេវ ឧបាសកំ ឧទ្ទិស្ស អញ្ញាបទេសេន កថេសិ. តំ សុត្វា ឧបាសកោ សំវេគជាតោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហត្តំ បាបុណិ. តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ២.៤៨.៤៦-៥០) –

‘‘វិបស្សិនោ ភគវតោ, ពោធិយា បាទបុត្តមេ;

សុមនោ ពីជនិំ គយ្ហ, អពីជិំ ពោធិមុត្តមំ.

‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, អពីជិំ ពោធិមុត្តមំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពីជនាយ ឥទំ ផលំ.

‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ.

អរហត្តំ បន បត្វា អញ្ញំ ព្យាករោន្តោ ឥមា ឯវ គាថា អភាសីតិ.

ឥសិទិន្នត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.