១០. កប្បដកុរត្ថេរគាថាវណ្ណនា

អយមិតិ កប្បដោតិ អាយស្មតោ កប្បដកុរត្ថេរស្ស គាថា. កា ឧប្បត្តិ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ ឯកទិវសំ ភគវន្តំ វិនតាយ នាម នទិយា តីរេ អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ និសិន្នំ ទិស្វា បសន្នមានសោ កេតកបុប្ផេហិ បូជំ អកាសិ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាវត្ថិយំ ទុគ្គតកុលេ និព្ពត្តិត្វា យាវ វយប្បត្តិ, តាវ អញ្ញំ ឧបាយំ អជានន្តោ កប្បដខណ្ឌនិវាសនោ សរាវហត្ថោ តត្ថ តត្ថ កុរំ បរិយេសន្តោ វិចរិ, តេន កប្បដកុរោត្វេវ បញ្ញាយិត្ថ. សោ វយប្បត្តោ តិណំ វិក្កិណិត្វា ជីវិកំ កប្បេន្តោ ឯកទិវសំ តិណលាវនត្ថំ អរញ្ញំ គតោ តត្ថ អញ្ញតរំ ខីណាសវត្ថេរំ ទិស្វា តំ ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា និសីទិ. តស្ស ថេរោ ធម្មំ កថេសិ. សោ ធម្មំ សុត្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ ‘‘កិំ មេ ឥមាយ កិច្ឆជីវិកាយា’’តិ បព្ពជិត្វា អត្តនោ និវត្ថកប្បដចោឡំ ឯកស្មិំ ឋានេ និក្ខិបិ. យទា ចស្ស អនភិរតិ ឧប្បជ្ជតិ, តទា តំ កប្បដំ ឱលោកេន្តស្ស អនភិរតិ វិគច្ឆតិ, សំវេគំ បដិលភិ. ឯវំ ករោន្តោ សត្តក្ខត្តុំ ឧប្បព្ពជិ. តស្ស តំ ការណំ ភិក្ខូ ភគវតោ អារោចេសុំ. អថេកទិវសំ កប្បដកុរោ ភិក្ខុ ធម្មសភាយំ បរិសបរិយន្តេ និសិន្នោ និទ្ទាយតិ, តំ ភគវា ចោទេន្តោ –

១៩៩. ‘‘អយមិតិ កប្បដោ កប្បដកុរោ, អច្ឆាយ អតិភរិតាយ;

អមតឃដិកាយំ ធម្មកដមត្តោ, កតបទំ ឈានានិ ឱចេតុំ.

២០០. ‘‘មា ខោ ត្វំ កប្បដ បចាលេសិ, មា ត្វំ ឧបកណ្ណម្ហិ តាឡេស្សំ;

ន ហិ ត្វំ កប្បដ មត្តមញ្ញាសិ, សង្ឃមជ្ឈម្ហិ បចលាយមានោ’’តិ. –

គាថាទ្វយំ អភាសិ.

តត្ថ អយមិតិ កប្បដោ កប្បដកុរោតិ កប្បដកុរោ ភិក្ខុ ‘‘អយំ មម កប្បដោ, ឥមំ បរិទហិត្វា យថា តថា ជីវាមី’’តិ ឯវំ ឧប្បន្នមិច្ឆាវិតក្កោ អច្ឆាយ អតិភរិតាយ អមតឃដិកាយំ មម អមតឃដេ តហំ តហំ វស្សន្តេ ‘‘អមតមធិគតំ អហមនុសាសាមិ, អហំ ធម្មំ ទេសេមិ’’ (មហាវ. ១២; ម. និ. ១.២៨៦; ២.៣៤២). ‘‘អន្ធីភូតស្មិំ លោកស្មិំ, អាហញ្ឆំ អមតទុន្ទុភិ’’ន្តិអាទិនា (មហាវ. ១១; ម. និ. ១.២៨៥; ២.៣៤១) ឃោសេត្វា មយា ធម្មាមតេ បវស្សិយមានេ កតបទំ ឈានានិ ឱចេតុំ លោកិយលោកុត្តរជ្ឈានានិ ឧបចេតុំ ភាវេតុំ កតបទំ កដមគ្គវិហិតភាវនាមគ្គំ ឥទំ មម សាសនំ, តថាបិ ធម្មកដមត្តោ មម សាសនធម្មតោ ឧក្កណ្ឋចិត្តោ អបគតមានសោ កប្បដកុរោតិ តំ ចោទេត្វា បុនបិស្ស សហោឌ្ឍំ ចោរំ គណ្ហន្តោ វិយ បមាទវិហារំ ទស្សេន្តោ ‘‘មា ខោ ត្វំ, កប្បដ, បចាលេសី’’តិ គាថមាហ.

តត្ថ មា ខោ ត្វំ, កប្បដ, បចាលេសីតិ ត្វំ, កប្បដកុរ, ‘‘មម ធម្មំ សុណិស្សាមី’’តិ និសីទិត្វា មា ខោ បចាលេសិ មា បចលាហិ មា និទ្ទំ ឧបគច្ឆិ. មា ត្វំ ឧបកណ្ណម្ហិ តាឡេស្សន្តិ តំ និទ្ទាយមានំ ឧបកណ្ណម្ហិ កណ្ណសមីបេ ទេសនាហត្ថេន អហំ មា បតាឡេស្សំ. យថា ឥតោ បរំ កិលេសប្បហានាយ អហំ តំ ន ឱវទេយ្យំ, តថា បដិបជ្ជាហីតិ អត្ថោ. ន ហិ ត្វំ, កប្បដ, មត្តមញ្ញាសីតិ ត្វំ, កប្បដ, សង្ឃមជ្ឈម្ហិ បចលាយមានោ មត្តំ បមាណំ ន វា មញ្ញសិ, ‘‘អយមតិទុល្លភោ ខណោ បដិលទ្ធោ, សោ មា ឧបជ្ឈគា’’តិ ឯត្តកម្បិ ន ជានាសិ, បស្ស យាវ ច តេ អបរទ្ធន្តិ ចោទេសិ.

ឯវំ ភគវតា ទ្វីហិ គាថាហិ គាឡ្ហំ តំ និគ្គយ្ហ ចោទនាយ កតាយ អដ្ឋិវេធវិទ្ធោ វិយ ចណ្ឌគជោ មគ្គំ ឱតរន្តោ វិយ ច សញ្ជាតសំវេគោ វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា នចិរស្សេវ អរហត្តំ បាបុណិ. តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ២.៥២.១៧-២២) –

‘‘វិនតានទិយា តីរេ, វិហាសិ បុរិសុត្តមោ;

អទ្ទសំ វិរជំ ពុទ្ធំ, ឯកគ្គំ សុសមាហិតំ.

‘‘មធុគន្ធស្ស បុប្ផេន, កេតកស្ស អហំ តទា;

បសន្នចិត្តោ សុមនោ, ពុទ្ធសេដ្ឋមបូជយិំ.

‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិបូជយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ.

អរហត្តំ បន បត្វា សត្ថារា វុត្តគាថាទ្វយមេវ អត្តនោ អរហត្តាធិគមនស្ស អង្កុសភូតន្តិ បច្ចុទាហាសិ. តេនស្ស តទេវ អញ្ញាព្យាករណំ អហោសីតិ.

កប្បដកុរត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ចតុត្ថវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.