៨. សុរាធត្ថេរគាថាវណ្ណនា

ខីណា ហិ មយ្ហំ ជាតីតិអាទិកា អាយស្មតោ សុរាធត្ថេរស្ស គាថា. កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ សិខិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ ឯកទិវសំ សត្ថារំ ទិស្វា បសន្នមានសោ មាតុលុង្គផលំ អទាសិ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវលោកេ និព្ពត្តិត្វា អបរាបរំ បុញ្ញានិ កត្វា សុគតីសុយេវ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ អនន្តរំ វុត្តស្ស រាធត្ថេរស្ស កនិដ្ឋោ ហុត្វា និព្ពត្តិ, សុរាធោតិស្ស នាមំ អហោសិ. សោ ជេដ្ឋភាតរិ រាធេ បព្ពជិតេ សយម្បិ បព្ពជិត្វា វិបស្សនាយ កម្មំ ករោន្តោ នចិរស្សេវ អរហត្តំ បាបុណិ. តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ២.៥១.៦៨-៧២) –

‘‘កណិការំវ ជលិតំ, បុណ្ណមាយេវ ចន្ទិមំ;

ជលន្តំ ទីបរុក្ខំវ, អទ្ទសំ លោកនាយកំ.

‘‘មាតុលុង្គផលំ គយ្ហ, អទាសិំ សត្ថុនោ អហំ;

ទក្ខិណេយ្យស្ស វីរស្ស, បសន្នោ សេហិ បាណិភិ.

‘‘ឯកតិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ ផលំ អទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលទានស្សិទំ ផលំ.

‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ.

អរហត្តំ បន បត្វា សាសនស្ស និយ្យានិកភាវទស្សនត្ថំ អញ្ញំ ព្យាករោន្តោ ‘‘ខីណា ហី មយ្ហ’’ន្តិអាទិនា គាថាទ្វយមាហ.

១៣៥-៦. តត្ថ ខីណាតិ ខយំ បរិយោសានំ គតា. ជាតីតិ ភវោ ភវនិព្ពត្តិ វា. វុសិតំ ជិនសាសនន្តិ ជិនស្ស សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស សាសនំ មគ្គព្រហ្មចរិយំ វុដ្ឋំ បរិវុដ្ឋំ. បហីនោ ជាលសង្ខាតោតិ សត្តសន្តានស្ស ឱត្ថរណតោ និស្សរិតុំ អប្បទានតោ ច ‘‘ជាលសង្ខាតោ’’តិ ច លទ្ធនាមា ទិដ្ឋិ អវិជ្ជា ច បហីនា មគ្គេន សមុច្ឆិន្នា. ភវនេត្តិ សមូហតាតិ កាមភវាទិកស្ស ភវស្ស នយនតោ បវត្តនតោ ភវនេត្តិសញ្ញិតា តណ្ហា សមុគ្ឃាដិតា. យស្សត្ថាយ បព្ពជិតោតិ យស្ស អត្ថាយ យទត្ថំ អហំ អគារស្មា គេហតោ អនគារិយំ បព្ពជ្ជំ បព្ពជិតោ ឧបគតោ. សោ សព្ពេសំ ឱរម្ភាគិយុទ្ធម្ភាគិយប្បភេទានំ សំយោជនានំ ពន្ធនានំ ខយភូតោ អត្ថោ និព្ពានសង្ខាតោ បរមត្ថោ អរហត្តសង្ខាតោ សទត្ថោ ច មយា អនុប្បត្តោ អធិគតោតិ អត្ថោ.

សុរាធត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.