៨. គូថខាទកបេតវត្ថុវណ្ណនា
គូថកូបតោ ឧគ្គន្ត្វាតិ ឥទំ សត្ថរិ ជេតវនេ វិហរន្តេ ឯកំ គូថខាទកបេតំ អារម្ភ វុត្តំ. សាវត្ថិយា កិរ អវិទូរេ អញ្ញតរស្មិំ គាមកេ ឯកោ កុដុម្ពិកោ អត្តនោ កុលូបកំ ភិក្ខុំ ឧទ្ទិស្ស វិហារំ ការេសិ. តត្ថ នានាជនបទតោ ភិក្ខូ អាគន្ត្វា បដិវសិំសុ. តេ ទិស្វា មនុស្សា បសន្នចិត្តា បណីតេន បច្ចយេន ឧបដ្ឋហិំសុ. កុលូបកោ ភិក្ខុ តំ អសហមានោ ឥស្សាបកតោ ហុត្វា តេសំ ភិក្ខូនំ ទោសំ វទន្តោ កុដុម្ពិកំ ឧជ្ឈាបេសិ. កុដុម្ពិកោ តេ ភិក្ខូ កុលូបកញ្ច បរិភវន្តោ បរិភាសិ. អថ កុលូបកោ កាលំ កត្វា តស្មិំយេវ វិហារេ វច្ចកុដិយំ បេតោ ហុត្វា និព្ពត្តិ, កុដុម្ពិកោ បន កាលំ កត្វា តស្សេវ ឧបរិ បេតោ ហុត្វា និព្ពត្តិ. អថាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ តំ ទិស្វា បុច្ឆន្តោ –
៧៦៦. ‘‘គូថកូបតោ ឧគ្គន្ត្វា, កោ ន ទីនោ បតិដ្ឋសិ;
និស្សំសយំ បាបកម្មន្តោ, កិំ នុ សទ្ទហសេ តុវ’’ន្តិ. –
គាថមាហ. តំ សុត្វា បេតោ –
៧៦៧. ‘‘អហំ ភទន្តេ បេតោម្ហិ, ទុគ្គតោ យមលោកិកោ;
បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតោ’’តិ. –
គាថាយ អត្តានំ អាចិក្ខិ. អថ នំ ថេរោ –
៧៦៨. ‘‘កិំ នុ កាយេន វាចាយ, មនសា ទុក្កដំ កតំ;
កិស្សកម្មវិបាកេន, ឥទំ ទុក្ខំ និគច្ឆសី’’តិ. –
គាថាយ តេន កតកម្មំ បុច្ឆិ. សោ បេតោ –
៧៦៩. ‘‘អហុ អាវាសិកោ មយ្ហំ, ឥស្សុកី កុលមច្ឆរី;
អជ្ឈាសិតោ មយ្ហំ ឃរេ, កទរិយោ បរិភាសកោ.
៧៧០. ‘‘តស្សាហំ វចនំ សុត្វា, ភិក្ខវោ បរិភាសិសំ;
តស្សកម្មវិបាកេន, បេតលោកំ ឥតោ គតោ’’តិ. –
ទ្វីហិ គាថាហិ អត្តនា កតកម្មំ កថេសិ.
៧៦៩. តត្ថ អហុ អាវាសិកោ មយ្ហន្តិ មយ្ហំ អាវាសេ មយា កតវិហារេ ឯកោ ភិក្ខុ អាវាសិកោ និពទ្ធវសនកោ អហោសិ. អជ្ឈាសិតោ មយ្ហំ ឃរេតិ កុលូបកភាវេន មម គេហេ តណ្ហាភិនិវេសវសេន អភិនិវិដ្ឋោ.
៧៧០. តស្សាតិ តស្ស កុលូបកភិក្ខុស្ស. ភិក្ខវោតិ ភិក្ខូ. បរិភាសិសន្តិ អក្កោសិំ. បេតលោកំ ឥតោ គតោតិ ឥមិនា អាការេន បេតយោនិំ ឧបគតោ បេតភូតោ.
តំ សុត្វា ថេរោ ឥតរស្ស គតិំ បុច្ឆន្តោ –
៧៧១. ‘‘អមិត្តោ មិត្តវណ្ណេន, យោ តេ អាសិ កុលូបកោ;
កាយស្ស ភេទា ទុប្បញ្ញោ, កិំ នុ បេច្ច គតិំ គតោ’’តិ. –
គាថមាហ. តត្ថ មិត្តវណ្ណេនាតិ មិត្តបដិរូបេន មិត្តបដិរូបតាយ.
បុន បេតោ ថេរស្ស តមត្ថំ អាចិក្ខន្តោ –
៧៧២. ‘‘តស្សេវាហំ បាបកម្មស្ស, សីសេ តិដ្ឋាមិ មត្ថកេ;
សោ ច បរវិសយំ បត្តោ, មមេវ បរិចារកោ.
៧៧៣. ‘‘យំ ភទន្តេ ហទន្តញ្ញេ, ឯតំ មេ ហោតិ ភោជនំ;
អហញ្ច ខោ យំ ហទាមិ, ឯតំ សោ ឧបជីវតី’’តិ. – គាថាទ្វយមាហ;
៧៧២. តត្ថ តស្សេវាតិ តស្សេវ មយ្ហំ បុព្ពេ កុលូបកភិក្ខុភូតស្ស បេតស្ស. បាបកម្មស្សាតិ បាបសមាចារស្ស. សីសេ តិដ្ឋាមិ មត្ថកេតិ សីសេ តិដ្ឋាមិ, តិដ្ឋន្តោ ច មត្ថកេ ឯវ តិដ្ឋាមិ, ន សីសប្បមាណេ អាកាសេតិ អត្ថោ. បរវិសយំ បត្តោតិ មនុស្សលោកំ ឧបាទាយ បរវិសយភូតំ បេត្តិវិសយំ បត្តោ. មមេវាតិ មយ្ហំ ឯវ បរិចារកោ អហោសីតិ វចនសេសោ.
៧៧៣. យំ ភទន្តេ ហទន្តញ្ញេតិ ភទន្តេ, អយ្យ មហាមោគ្គលាន, តស្សំ វច្ចកុដិយំ យំ អញ្ញេ ឧហទន្តិ វច្ចំ ឱស្សជន្តិ. ឯតំ មេ ហោតិ ភោជនន្តិ ឯតំ វច្ចំ មយ្ហំ ទិវសេ ទិវសេ ភោជនំ ហោតិ. យំ ហទាមីតិ តំ បន វច្ចំ ខាទិត្វា យម្បហំ វច្ចំ ករោមិ. ឯតំ សោ ឧបជីវតីតិ ឯតំ មម វច្ចំ សោ កុលូបកបេតោ ទិវសេ ទិវសេ ខាទនវសេន ឧបជីវតិ, អត្តភាវំ យាបេតីតិ អត្ថោ.
តេសុ កុដុម្ពិកោ បេសលេ ភិក្ខូ ‘‘ឯវំ អាហារបរិភោគតោ វរំ តុម្ហាកំ គូថខាទន’’ន្តិ អក្កោសិ. កុលូបកោ បន កុដុម្ពិកម្បិ តថាវចនេ សមាទបេត្វា សយំ តថា អក្កោសិ, តេនស្ស តតោបិ បដិកុដ្ឋតរា ជីវិកា អហោសិ. អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ តំ បវត្តិំ ភគវតោ អារោចេសិ. ភគវា តមត្ថំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា ឧបវាទេ អាទីនវំ ទស្សេត្វា សម្បត្តបរិសាយ ធម្មំ ទេសេសិ. សា ទេសនា មហាជនស្ស សាត្ថិកា អហោសីតិ.
គូថខាទកបេតវត្ថុវណ្ណនា និដ្ឋិតា.