៤. បទដ្ឋានហារសម្បាតវណ្ណនា

៦៦. សកសម្បត្តិយា វិយ សុសំវិហិតសង្កប្បោ ភវតិ. ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារតា សុចរិតបារិបូរិយា អាសន្នការណន្តិ អាហ – ‘‘រក្ខិតចិត្តស្សាតិ តិណ្ណំ សុចរិតានំ បទដ្ឋាន’’ន្តិ. តស្សត្ថោ – ‘‘រក្ខិតចិត្តស្សា’’តិ ឥទំ តិណ្ណំ សុចរិតានំ បទដ្ឋានវចនន្តិ. នេក្ខម្មសង្កប្បាទិពហុលស្ស កាមច្ឆន្ទាទិនីវរណប្បហានំ សុករន្តិ នេក្ខម្មសង្កប្បាទយោ សមថស្ស អាសន្នការណន្តិ អាហ – ‘‘សម្មាសង្កប្បគោចរោតិ សមថស្ស បទដ្ឋាន’’ន្តិ. កម្មស្សកតាសម្មាទិដ្ឋិយំ សប្បច្ចយនាមរូបទស្សនសម្មាទិដ្ឋិយញ្ច ឋិតោ អត្តាធីនំ សំសារទុក្ខំ បស្សន្តោ តទតិក្កមនុបាយំ វិបស្សនំ អារភតីតិ សម្មាទិដ្ឋិវិបស្សនាយ វិសេសការណន្តិ អាហ – ‘‘សម្មាទិដ្ឋិបុរេក្ខារោតិ វិបស្សនាយ បទដ្ឋាន’’ន្តិ. ឧទយព្ពយទស្សនំ ឧស្សុក្កាបេន្តោ សម្មត្តនិយាមំ ឱក្កមតីតិ តំ បឋមមគ្គាធិគមស្ស ការណន្តិ អាហ – ‘‘ញត្វាន ឧទយព្ពយន្តិ ទស្សនភូមិយា បទដ្ឋាន’’ន្តិ. អាលោកសញ្ញាមនសិការាទីហិ ថិនមិទ្ធស្ស អភិភវនំ វីរិយស្ស អាសន្នការណន្តិ អាហ – ‘‘ថិនមិទ្ធាភិភូ ភិក្ខូតិ វីរិយស្ស បទដ្ឋាន’’ន្តិ. យទិបិ អរិយមគ្គក្ខណេ បហានភាវនា សមានកាលា ឯកាភិសមយស្ស ឥច្ឆិតត្តា, តថាបិ បហាតព្ពស្ស បហានាភាវេ ភាវនាបារិបូរី នត្ថីតិ បហាននិមិត្តា វិយ កត្វា ភាវនា វុត្តា ‘‘សព្ពា ទុគ្គតិយោ ជហេតិ ភាវនាយ បទដ្ឋាន’’ន្តិ. អថ វា ‘‘សព្ពា ទុគ្គតិយោ ជហេ’’តិ ឥទំ ភគវតោ វចនំ យោគីនំ ឧស្សាហជននត្ថំ អានិសំសកិត្តនំ ហោតីតិ ភាវនាយ វិសេសការណន្តិ វុត្តំ ‘‘សព្ពា…បេ… បទដ្ឋាន’’ន្តិ.

បទដ្ឋានហារសម្បាតវណ្ណនា និដ្ឋិតា.