កិញ្ចាបិ សោតិគាថាវណ្ណនា

១២. ឯវំ សត្ត ភវេ អាទិយតោបិ អញ្ញេហិ អប្បហីនភវាទានេហិ បុគ្គលេហិ វិសិដ្ឋគុណេន សង្ឃាធិដ្ឋានំ សច្ចំ វត្វា ឥទានិ ន កេវលំ ទស្សនសម្បន្នោ ឆ អភិឋានានិ អភព្ពោ កាតុំ, កិន្តុ អប្បមត្តកម្បិ បាបកម្មំ កត្វា តស្ស បដិច្ឆាទនាយបិ អភព្ពោតិ បមាទវិហារិនោបិ ទស្សនសម្បន្នស្ស កតប្បដិច្ឆាទនាភាវគុណេន វត្តុមារទ្ធោ ‘‘កិញ្ចាបិ សោ កម្ម ករោតិ បាបក’’ន្តិ.

តស្សត្ថោ – សោ ទស្សនសម្បន្នោ កិញ្ចាបិ សតិសម្មោសេន បមាទវិហារំ អាគម្ម យំ តំ ភគវតា លោកវជ្ជំ សញ្ចិច្ចាតិក្កមនំ សន្ធាយ វុត្តំ ‘‘យំ មយា សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ, តំ មម សាវកា ជីវិតហេតុបិ នាតិក្កមន្តី’’តិ (ចូឡវ. ៣៨៥; ឧទា. ៤៥) តំ ឋបេត្វា អញ្ញំ កុដិការសហសេយ្យាទិំ បណ្ណត្តិវជ្ជវីតិក្កមសង្ខាតំ ពុទ្ធប្បតិកុដ្ឋំ កាយេន បាបកម្មំ ករោតិ, បទសោធម្មឧត្តរិឆប្បញ្ចវាចាធម្មទេសនសម្ផប្បលាបផរុសវចនាទិំ វា វាចាយ , ឧទ ចេតសា វា កត្ថចិ លោភទោសុប្បាទនំ ជាតរូបាទិសាទិយនំ ចីវរាទិបរិភោគេសុ អបច្ចវេក្ខណាទិំ វា បាបកម្មំ ករោតិ. អភព្ពោ សោ តស្ស បដិច្ឆទាយ ន សោ តំ ‘‘ឥទំ អកប្បិយមករណីយ’’ន្តិ ជានិត្វា មុហុត្តម្បិ បដិច្ឆាទេតិ, តំខណំ ឯវ បន សត្ថរិ វា វិញ្ញូសុ វា សព្រហ្មចារីសុ អាវិ កត្វា យថាធម្មំ បដិករោតិ, ‘‘ន បុន ករិស្សាមី’’តិ ឯវំ សំវរិតព្ពំ វា សំវរតិ. កស្មា? យស្មា អភព្ពតា ទិដ្ឋបទស្ស វុត្តា, ឯវរូបម្បិ បាបកម្មំ កត្វា តស្ស បដិច្ឆាទាយ ទិដ្ឋនិព្ពានបទស្ស ទស្សនសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស អភព្ពតា វុត្តាតិ អត្ថោ.

កថំ?

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ទហរោ កុមារោ មន្ទោ ឧត្តានសេយ្យកោ ហត្ថេន វា បាទេន វា អង្គារំ អក្កមិត្វា ខិប្បមេវ បដិសំហរតិ, ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ធម្មតា ឯសា ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស, កិញ្ចាបិ តថារូបិំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, យថារូបាយ អាបត្តិយា វុដ្ឋានំ បញ្ញាយតិ. អថ ខោ នំ ខិប្បមេវ សត្ថរិ វា វិញ្ញូសុ វា សព្រហ្មចារីសុ ទេសេតិ វិវរតិ ឧត្តានីករោតិ, ទេសេត្វា វិវរិត្វា ឧត្តានីកត្វា អាយតិំ សំវរំ អាបជ្ជតី’’តិ (ម. និ. ១.៤៩៦).

ឯវំ ភគវា បមាទវិហារិនោបិ ទស្សនសម្បន្នស្ស កតប្បដិច្ឆាទនាភាវគុណេន សង្ឃរតនស្ស គុណំ វត្វា ឥទានិ តមេវ គុណំ និស្សាយ សច្ចវចនំ បយុញ្ជតិ ‘‘ឥទម្បិ សង្ឃេ’’តិ. តស្សត្ថោ បុព្ពេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពោ. ឥមិស្សាបិ គាថាយ អាណា កោដិសតសហស្សចក្កវាឡេសុ អមនុស្សេហិ បដិគ្គហិតាតិ.