៥. មុសាវាទសុត្តវណ្ណនា

២៥. បញ្ចមេ ឯកធម្មំ អតីតស្សាតិ កា ឧប្បត្តិ? ភគវតោ ភិក្ខុសង្ឃស្ស ច មហាលាភសក្ការោ ឧប្បជ្ជិ, តិត្ថិយានំ បរិហាយិ. តេ ហតលាភសក្ការា និប្បភា និត្តេជា ឥស្សាបកតា ចិញ្ចមាណវិកំ នាម បរិព្ពាជិកំ ឧយ្យោជេសុំ – ‘‘ឯហិ, ត្វំ ភគិនិ, សមណំ គោតមំ អភូតេន អព្ភាចិក្ខស្សូ’’តិ. សា ភគវន្តំ ចតុបរិសមជ្ឈេ ធម្មំ ទេសេន្តំ ឧបគន្ត្វា អភូតេន អព្ភាចិក្ខិត្វា សក្កេនស្សា អភូតភាវេ បកាសិតេ មហាជនេន ‘‘ធី កាឡកណ្ណី’’តិ វិហារតោ និក្កឌ្ឍាបិតា បថវិយា វិវរេ ទិន្នេ អវីចិជាលានំ ឥន្ធនំ ហុត្វាវ អវីចិនិរយេ និព្ពត្តិ, ភិយ្យោសោមត្តាយ តិត្ថិយានំ លាភសក្ការោ បរិហាយិ. ភិក្ខូ ធម្មសភាយំ កថំ សមុដ្ឋាបេសុំ ‘‘អាវុសោ, ចិញ្ចមាណវិកា ឯវំ ឧឡារគុណំ អគ្គទក្ខិណេយ្យំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ អភូតេន អក្កោសិត្វា មហាវិនាសំ បត្តា’’តិ. សត្ថា អាគន្ត្វា ‘‘កាយ នុត្ថ, ភិក្ខវេ, ឯតរហិ កថាយ សន្និសិន្នា’’តិ បុច្ឆិត្វា ‘‘ឥមាយ នាមា’’តិ វុត្តេ ‘‘ន, ភិក្ខវេ, ឥទានេវ, បុព្ពេបិ សា មំ អភូតេន អក្កោសិត្វា មហាវិនាសំ បត្តាយេវា’’តិ មហាបទុមជាតកម្បិ វិត្ថារេត្វា ឧបរិ ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមិស្សា អដ្ឋុប្បត្តិយា ‘‘ឯកធម្មំ អតីតស្សា’’តិ ឥទំ សុត្តំ ទេសេសិ.

តត្ថ ឯកធម្មន្តិ ឯកំ វចីសច្ចសង្ខាតំ ធម្មំ. អតីតស្សាតិ យា សា អដ្ឋ អនរិយវោហារេ វជ្ជេត្វា អដ្ឋសុ អរិយវោហារេសុ បតិដ្ឋាបនត្ថំ ‘‘សច្ចំ, ភណេ, នាលិក’’ន្តិ អរិយេហិ ឋបិតា មរិយាទា, តំ អតិក្កមិត្វា ឋិតស្ស. បុរិសោ ឯវ បុគ្គលោតិ បុរិសបុគ្គលោ, តស្ស. អករណីយន្តិ កាតុំ អសក្កុណេយ្យំ. សម្បជានមុសាវាទី ហិ បុគ្គលោ កិញ្ចិ បាបកម្មំ កត្វា ‘‘ឥទំ នាម តយា កត’’ន្តិ វុត្តេ ‘‘ន មយា កត’’ន្តិ មុសាវាទេនេវ បរិហរិស្សតិ. ឯវញ្ច បដិបជ្ជន្តោ កិញ្ចិ បាបកម្មំ ករោតិយេវ, ន តត្ថ លជ្ជតិ សច្ចមរិយាទាយ សមតិក្កន្តត្តា. តេន វុត្តំ ‘‘កតមំ ឯកធម្មំ, យទិទំ, ភិក្ខវេ, សម្បជានមុសាវាទោ’’តិ.

គាថាយំ មុសាវាទិស្សាតិ មុសា អភូតំ អតច្ឆំ បរេសំ វិញ្ញាបនវសេន វទនសីលស្ស. យស្ស ទសសុ វចនេសុ ឯកម្បិ សច្ចំ នត្ថិ, ឯវរូបេ វត្តព្ពមេវ នត្ថិ. ជន្តុនោតិ សត្តស្ស. សត្តោ ហិ ជាយនដ្ឋេន ‘‘ជន្តូ’’តិ វុច្ចតិ. វិតិណ្ណបរលោកស្សាតិ វិស្សដ្ឋបរលោកស្ស. ឦទិសោ ហិ មនុស្សសម្បត្តិ ទេវលោកសម្បត្តិ អវសានេ និព្ពានសម្បត្តីតិ ឥមា តិស្សោបិ សម្បត្តិយោ ន បស្សតិ. នត្ថិ បាបន្តិ តស្ស តាទិសស្ស ឥទំ នាម បាបំ ន កត្តព្ពន្តិ នត្ថីតិ.

បញ្ចមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.