២. សេយ្យសកត្ថេរវត្ថុ
បាបញ្ច បុរិសោតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ សេយ្យសកត្ថេរំ អារព្ភ កថេសិ.
សោ ហិ លាឡុទាយិត្ថេរស្ស សទ្ធិវិហារិកោ, អត្តនោ អនភិរតិំ តស្ស អារោចេត្វា តេន បឋមសង្ឃាទិសេសកម្មេ សមាទបិតោ ឧប្បន្នុប្បន្នាយ អនភិរតិយា តំ កម្មមកាសិ (បារា. ២៣៤). សត្ថា តស្ស កិរិយំ សុត្វា តំ បក្កោសាបេត្វា ‘‘ឯវំ កិរ ត្វំ ករោសី’’តិ បុច្ឆិត្វា ‘‘អាម, ភន្តេ’’តិ វុត្តេ ‘‘កស្មា ភារិយំ កម្មំ អកាសិ, អននុច្ឆវិកំ មោឃបុរិសា’’តិ នានប្បការតោ គរហិត្វា សិក្ខាបទំ បញ្ញាបេត្វា ‘‘ឯវរូបញ្ហិ កម្មំ ទិដ្ឋធម្មេបិ សម្បរាយេបិ ទុក្ខសំវត្តនិកមេវ ហោតី’’តិ វត្វា អនុសន្ធិំ ឃដេត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –
១១៧. ‘‘បាបញ្ចេ បុរិសោ កយិរា, ន នំ កយិរា បុនប្បុនំ;
ន តម្ហិ ឆន្ទំ កយិរាថ, ទុក្ខោ បាបស្ស ឧច្ចយោ’’តិ.
តស្សត្ថោ – សចេ បុរិសោ សកិំ បាបកម្មំ ករេយ្យ, តង្ខណេយេវ បច្ចវេក្ខិត្វា ‘‘ឥទំ អប្បតិរូបំ ឱឡារិក’’ន្តិ ន នំ កយិរា បុនប្បុនំ. យោបិ តម្ហិ ឆន្ទោ វា រុចិ វា ឧប្បជ្ជេយ្យ, តម្បិ វិនោទេត្វា ន កយិរាថេវ. កិំ ការណា? ទុក្ខោ បាបស្ស ឧច្ចយោ. បាបស្ស ហិ ឧច្ចយោ វុឌ្ឍិ ឥធលោកេបិ សម្បរាយេបិ ទុក្ខមេវ អាវហតីតិ.
ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.
សេយ្យសកត្ថេរវត្ថុ ទុតិយំ.