៤. អានន្ទត្ថេរបញ្ហវត្ថុ
សព្ពបាបស្ស អករណន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ អានន្ទត្ថេរស្ស បញ្ហំ អារព្ភ កថេសិ.
ថេរោ កិរ ទិវាដ្ឋានេ និសិន្នោ ចិន្តេសិ – ‘‘សត្ថារា សត្តន្នំ ពុទ្ធានំ មាតាបិតរោ អាយុបរិច្ឆេទោ ពោធិ សាវកសន្និបាតោ អគ្គសាវកសន្និបាតោ អគ្គសាវកឧបដ្ឋាកោតិ ឥទំ សព្ពំ កថិតំ, ឧបោសថោ បន អកថិតោ, កិំ នុ ខោ តេសម្បិ អយមេវ ឧបោសថោ, អញ្ញោ’’តិ? សោ សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា តមត្ថំ បុច្ឆិ. យស្មា បន តេសំ ពុទ្ធានំ កាលភេទោវ អហោសិ, ន កថាភេទោ. វិបស្សី សម្មាសម្ពុទ្ធោ ហិ សត្តមេ សត្តមេ សំវច្ឆរេ ឧបោសថំ អកាសិ. ឯកទិវសំ ទិន្នោវាទោយេវ ហិស្ស សត្តន្នំ សំវច្ឆរានំ អលំ ហោតិ. សិខី ចេវ វេស្សភូ ច ឆដ្ឋេ ឆដ្ឋេ សំវច្ឆរេ ឧបោសថំ ករិំសុ, កកុសន្ធោ កោណាគមនោ ច សំវច្ឆរេ សំវច្ឆរេ. កស្សបទសពលោ ឆដ្ឋេ ឆដ្ឋេ មាសេ ឧបោសថំ អកាសិ. ឯកទិវសំ ទិន្នោវាទោ ឯវ ហិស្ស ឆន្នំ មាសានំ អលំ អហោសិ. តស្មា សត្ថា តេសំ ឥមំ កាលភេទំ អារោចេត្វា ‘‘ឱវាទគាថា បន នេសំ ឥមាយេវា’’តិ វត្វា សព្ពេសំ ឯកមេវ ឧបោសថំ អាវិ ករោន្តោ ឥមា គាថា អភាសិ –
១៨៣. ‘‘សព្ពបាបស្ស អករណំ, កុសលស្ស ឧបសម្បទា;
សចិត្តបរិយោទបនំ, ឯតំ ពុទ្ធាន សាសនំ.
១៨៤. ‘‘ខន្តី បរមំ តបោ តិតិក្ខា,
និព្ពានំ បរមំ វទន្តិ ពុទ្ធា;
ន ហិ បព្ពជិតោ បរូបឃាតី,
ន សមណោ ហោតិ បរំ វិហេឋយន្តោ.
១៨៥. ‘‘អនូបវាទោ អនូបឃាតោ, បាតិមោក្ខេ ច សំវរោ;
មត្តញ្ញុតា ច ភត្តស្មិំ, បន្តញ្ច សយនាសនំ;
អធិចិត្តេ ច អាយោគោ, ឯតំ ពុទ្ធាន សាសន’’ន្តិ.
តត្ថ សព្ពបាបស្សាតិ សព្ពស្ស អកុសលកម្មស្ស. ឧបសម្បទាតិ អភិនិក្ខមនតោ បដ្ឋាយ យាវ អរហត្តមគ្គា កុសលស្ស ឧប្បាទនញ្ចេវ ឧប្បាទិតស្ស ច ភាវនា. សចិត្តបរិយោទបនន្តិ បញ្ចហិ នីវរណេហិ អត្តនោ ចិត្តស្ស វោទាបនំ. ឯតំ ពុទ្ធាន សាសនន្តិ សព្ពពុទ្ធានំ អយមនុសិដ្ឋិ.
ខន្តីតិ យា ឯសា តិតិក្ខាសង្ខាតា ខន្តី នាម, ឥទំ ឥមស្មិំ សាសនេ បរមំ ឧត្តមំ តបោ. និព្ពានំ បរមំ វទន្តិ ពុទ្ធាតិ ពុទ្ធា ច បច្ចេកពុទ្ធា ច អនុពុទ្ធា ចាតិ ឥមេ តយោ ពុទ្ធា និព្ពានំ ឧត្តមន្តី វទន្តិ. ន ហិ បព្ពជិតោតិ បាណិអាទីហិ បរំ អបហនន្តោ វិហេឋេន្តោ បរូបឃាតី បព្ពជិតោ នាម ន ហោតិ. ន សមណោតិ វុត្តនយេនេវ បរំ វិហេឋយន្តោ សមណោបិ ន ហោតិយេវ.
អនូបវាទោតិ អនូបវាទនញ្ចេវ អនូបវាទាបនញ្ច. អនូបឃាតោតិ អនូបឃាតនញ្ចេវ អនូបឃាតាបនញ្ច. បាតិមោក្ខេតិ ជេដ្ឋកសីលេ. សំវរោតិ បិទហនំ. មត្តញ្ញុតាតិ មត្តញ្ញុភាវោ បមាណជាននំ. បន្តន្តិ វិវិត្តំ. អធិចិត្តេតិ អដ្ឋសមាបត្តិសង្ខាតេ អធិចិត្តេ. អាយោគោតិ បយោគករណំ. ឯតន្តិ ឯតំ សព្ពេសំ ពុទ្ធានំ សាសនំ. ឯត្ថ ហិ អនូបវាទេន វាចសិកំ សីលំ កថិតំ, អនូបឃាតេន កាយិកសីលំ, ‘‘បាតិមោក្ខេ ច សំវរោ’’តិ សីលំ កថិតំ, អនូបឃាតេន កាយិកសីលំ, ‘‘បាតិមោក្ខេ ច សំវរោ’’តិ ឥមិនា បាតិមោក្ខសីលញ្ចេវ ឥន្ទ្រិយសំវរញ្ច, មត្តញ្ញុតាយ អាជីវបារិសុទ្ធិ ចេវ បច្ចយសន្និសិតសីលញ្ច, បន្តសេនាសនេន សប្បាយសេនាសនំ, អធិចិត្តេន អដ្ឋ សមាបត្តិយោ. ឯវំ ឥមាយ គាថាយ តិស្សោបិ សិក្ខា កថិតា ឯវ ហោន្តីតិ.
ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.
អានន្ទត្ថេរបញ្ហវត្ថុ ចតុត្ថំ.