១. ឆព្ពគ្គិយភិក្ខុវត្ថុ

សព្ពេ តសន្តីតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ ឆព្ពគ្គិយេ ភិក្ខូ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកស្មិញ្ហិ សមយេ សត្តរសវគ្គិយេហិ សេនាសនេ បដិជគ្គិតេ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ‘‘និក្ខមថ, មយំ មហល្លកតរា, អម្ហាកំ ឯតំ បាបុណាតី’’តិ វត្វា តេហិ ‘‘ន មយំ ទស្សាម, អម្ហេហិ បឋមំ បដិជគ្គិត’’ន្តិ វុត្តេ តេ ភិក្ខូ បហរិំសុ. សត្តរសវគ្គិយា មរណភយតជ្ជិតា មហាវិរវំ វិរវិំសុ. សត្ថា តេសំ សទ្ទំ សុត្វា ‘‘កិំ ឥទ’’ន្តិ បុច្ឆិត្វា ‘‘ឥទំ នាមា’’តិ អារោចិតេ ‘‘ន, ភិក្ខវេ, ឥតោ បដ្ឋាយ ភិក្ខុនា នាម ឯវំ កត្តព្ពំ, យោ ករោតិ, សោ ឥមំ នាម អាបត្តិំ អាបជ្ជតី’’តិ បហារទានសិក្ខាបទំ (បាចិ. ៤៤៩ អាទយោ) បញ្ញាបេត្វា, ‘‘ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា នាម ‘យថា អហំ, តថេវ អញ្ញេបិ ទណ្ឌស្ស តសន្តិ, មច្ចុនោ ភាយន្តី’តិ ញត្វា បរោ ន បហរិតព្ពោ, ន ឃាតេតព្ពោ’’តិ វត្វា អនុសន្ធិំ ឃដេត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –

១២៩. ‘‘សព្ពេ តសន្តិ ទណ្ឌស្ស, សព្ពេ ភាយន្តិ មច្ចុនោ;

អត្តានំ ឧបមំ កត្វា, ន ហនេយ្យ ន ឃាតយេ’’តិ.

តត្ថ សព្ពេ តសន្តីតិ សព្ពេបិ សត្តា អត្តនិ ទណ្ឌេ បតន្តេ តស្ស ទណ្ឌស្ស តសន្តិ. មច្ចុនោតិ មរណស្សាបិ ភាយន្តិយេវ. ឥមិស្សា ច ទេសនាយ ព្យញ្ជនំ និរវសេសំ, អត្ថោ បន សាវសេសោ. យថា ហិ រញ្ញា ‘‘សព្ពេ សន្និបតន្តូ’’តិ ភេរិយា ចរាបិតាយបិ រាជមហាមត្តេ ឋបេត្វា សេសា សន្និបតន្តិ, ឯវមិធ ‘‘សព្ពេ តសន្តី’’តិ វុត្តេបិ ហត្ថាជានេយ្យោ អស្សាជានេយ្យោ ឧសភាជានេយ្យោ ខីណាសវោតិ ឥមេ ចត្តារោ ឋបេត្វា អវសេសាវ តសន្តីតិ វេទិតព្ពា. ឥមេសុ ហិ ខីណាសវោ សក្កាយទិដ្ឋិយា បហីនត្តា មរណកសត្តំ អបស្សន្តោ ន ភាយតិ, ឥតរេ តយោ សក្កាយទិដ្ឋិយា ពលវត្តា អត្តនោ បដិបក្ខភូតំ សត្តំ អបស្សន្តា ន ភាយន្តីតិ. ន ហនេយ្យ ន ឃាតយេតិ យថា អហំ, ឯវំ អញ្ញេបិ សត្តាតិ នេវ បរំ បហរេយ្យ ន បហរាបេយ្យាតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

ឆព្ពគ្គិយភិក្ខុវត្ថុ បឋមំ.