៥. ឧទាយិត្ថេរវត្ថុ

យាវជីវម្បិ ចេ ពាលោតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ ឧទាយិត្ថេរំ អារព្ភ កថេសិ.

សោ កិរ មហាថេរេសុ បដិក្កន្តេសុ ធម្មសភំ គន្ត្វា ធម្មាសនេ និសីទិ. អថ នំ ឯកទិវសំ អាគន្តុកា ភិក្ខូ ទិស្វា ‘‘អយំ ពហុស្សុតោ មហាថេរោ ភវិស្សតី’’តិ មញ្ញមានា ខន្ធាទិបដិសំយុត្តំ បញ្ហំ បុច្ឆិត្វា កិញ្ចិ អជានមានំ ‘‘កោ ឯសោ, ពុទ្ធេហិ សទ្ធិំ ឯកវិហារេ វសមានោ ខន្ធធាតុអាយតនមត្តម្បិ ន ជានាតី’’តិ គរហិត្វា តំ បវត្តិំ តថាគតស្ស អារោចេសុំ. សត្ថា តេសំ ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –

៦៤. ‘‘យាវជីវម្បិ ចេ ពាលោ, បណ្ឌិតំ បយិរុបាសតិ;

ន សោ ធម្មំ វិជានាតិ, ទព្ពី សូបរសំ យថា’’តិ.

តស្សត្ថោ – ពាលោ នាមេស យាវជីវម្បិ បណ្ឌិតំ ឧបសង្កមន្តោ បយិរុបាសន្តោ ‘‘ឥទំ ពុទ្ធវចនំ, ឯត្តកំ ពុទ្ធវចន’’ន្តិ ឯវំ បរិយត្តិធម្មំ វា ‘‘អយំ ចារោ, អយំ វិហារោ, អយំ អាចារោ, អយំ គោចរោ, ឥទំ សាវជ្ជំ, ឥទំ អនវជ្ជំ, ឥទំ សេវិតព្ពំ, ឥទំ ន សេវិតព្ពំ, ឥទំ បដិវិជ្ឈិតព្ពំ, ឥទំ សច្ឆិកាតព្ព’’ន្តិ ឯវំ បដិបត្តិបដិវេធធម្មំ វា ន ជានាតិ. យថា កិំ? ទព្ពី សូបរសំ យថាតិ. យថា ហិ ទព្ពី យាវ បរិក្ខយា នានប្បការាយ សូបវិកតិយា សម្បរិវត្តមានាបិ ‘‘ឥទំ លោណិកំ, ឥទំ អលោណិកំ, ឥទំ តិត្តកំ, ឥទំ ខារិកំ, ឥទំ កដុកំ, ឥទំ អម្ពិលំ, ឥទំ អនម្ពិលំ, ឥទំ កសាវ’’ន្តិ សូបរសំ ន ជានាតិ, ឯវមេវ ពាលោ យាវជីវម្បិ បណ្ឌិតំ បយិរុបាសមានោ វុត្តប្បការំ ធម្មំ ន ជានាតីតិ.

ទេសនាវសានេ អាគន្តុកា ភិក្ខូ អាសវេហិ ចិត្តានិ វិមុច្ចិំសូតិ.

ឧទាយិត្ថេរវត្ថុ បញ្ចមំ.