៦. មហាកាឡត្ថេរវត្ថុ

សុភានុបស្សិន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា សេតព្យនគរំ ឧបនិស្សាយ សិំសបាវនេ វិហរន្តោ ចូឡកាឡមហាកាឡេ អារព្ភ កថេសិ.

សេតព្យនគរវាសិនោ ហិ ចូឡកាឡោ, មជ្ឈិមកាឡោ, មហាកាឡោតិ តយោ ភាតរោ កុដុម្ពិកា. តេសុ ជេដ្ឋកនិដ្ឋា ទិសាសុ វិចរិត្វា បញ្ចហិ សកដសតេហិ ភណ្ឌំ អាហរន្តិ, មជ្ឈិមកាឡោ អាភតំ វិក្កិណាតិ. អថេកស្មិំ សមយេ តេ ឧភោបិ ភាតរោ បញ្ចហិ សកដសតេហិ នានាភណ្ឌំ គហេត្វា សាវត្ថិំ គន្ត្វា សាវត្ថិយា ច ជេតវនស្ស ច អន្តរេ សកដានិ មោចយិំសុ. តេសុ មហាកាឡោ សាយន្ហសមយេ មាលាគន្ធាទិហត្ថេ សាវត្ថិវាសិនោ អរិយសាវកេ ធម្មស្សវនាយ គច្ឆន្តេ ទិស្វា ‘‘កុហិំ ឥមេ គច្ឆន្តី’’តិ បុច្ឆិត្វា តមត្ថំ សុត្វា ‘‘អហម្បិ គមិស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា កនិដ្ឋំ អាមន្តេត្វា, ‘‘តាត, តេសុ សកដេសុ អប្បមត្តោ ហោហិ, អហំ ធម្មំ សោតុំ គច្ឆាមី’’តិ វត្វា គន្ត្វា តថាគតំ វន្ទិត្វា បរិសបរិយន្តេ និសីទិ. សត្ថា តំ ទិស្វា តស្ស អជ្ឈាសយវសេន អនុបុព្ពិំ កថំ កថេន្តោ ទុក្ខក្ខន្ធសុត្តាទិវសេន (ម. និ. ១.១៦៣ អាទយោ) អនេកបរិយាយេន កាមានំ អាទីនវំ ឱការំ សំកិលេសញ្ច កថេសិ. តំ សុត្វា មហាកាឡោ ‘‘សព្ពំ កិរ បហាយ គន្តព្ពំ, បរលោកំ គច្ឆន្តំ នេវ ភោគា, ន ញាតកា ច អនុគច្ឆន្តិ, កិំ មេ ឃរាវាសេន បព្ពជិស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា មហាជនេ សត្ថារំ វន្ទិត្វា បក្កន្តេ សត្ថារំ បព្ពជ្ជំ យាចិត្វា សត្ថារា ‘‘នត្ថិ តេ កោចិ អបលោកេតព្ពោ’’តិ វុត្តេ, ‘‘កនិដ្ឋោ មេ, ភន្តេ, អត្ថី’’តិ វត្វា តេន ហិ ‘‘អបលោកេហិ ន’’ន្តិ វុត្តេ, ‘‘សាធុ, ភន្តេ’’តិ វត្វា គន្ត្វា កនិដ្ឋំ បក្កោសាបេត្វា, ‘‘តាត, ឥមំ សព្ពំ សាបតេយ្យំ បដិបជ្ជាហី’’តិ អាហ. ‘‘តុម្ហេ បន កិំ ករិស្សថ ភាតិកា’’តិ? ‘‘អហំ សត្ថុ សន្តិកេ បព្ពជិស្សាមី’’តិ. សោ តំ នានប្បការេហិ យាចិត្វា និវត្តេតុំ អសក្កោន្តោ ‘‘សាធុ, សាមិ, យថា អជ្ឈាសយំ ករោថា’’តិ អាហ. មហាកាឡោ គន្ត្វា សត្ថុ សន្តិកេ បព្ពជិ. ‘‘អហំ ភាតិកំ គហេត្វាវ ឧប្បព្ពជិស្សាមី’’តិ ចូឡកាឡោបិ បព្ពជិ. អបរភាគេ មហាកាឡោ ឧបសម្បទំ លភិត្វា សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា សាសនេ ធុរានិ បុច្ឆិត្វា សត្ថារា ទ្វីសុ ធុរេសុ កថិតេសុ ‘‘អហំ, ភន្តេ, មហល្លកកាលេ បព្ពជិតត្តា គន្ថធុរំ បូរេតុំ ន សក្ខិស្សាមិ, វិបស្សនាធុរំ បន បូរេស្សាមី’’តិ យាវ អរហត្តា កម្មដ្ឋានំ កថាបេត្វា សោសានិកធុតង្គំ សមាទាយ បឋមយាមាតិក្កន្តេ សព្ពេសុ និទ្ទំ ឱក្កន្តេសុ សុសានំ គន្ត្វា បច្ចូសកាលេ សព្ពេសុ អនុដ្ឋិតេសុយេវ វិហារំ អាគច្ឆតិ.

អថេកា សុសានគោបិកា កាលី នាម ឆវឌាហិកា ថេរស្ស ឋិតដ្ឋានំ និសិន្នដ្ឋានំ ចង្កមិតដ្ឋានញ្ច ទិស្វា ‘‘កោ នុ ខោ ឥធាគច្ឆតិ, បរិគ្គណ្ហិស្សាមិ ន’’ន្តិ បរិគ្គណ្ហិតុំ អសក្កោន្តី ឯកទិវសំ សុសានកុដិកាយមេវ ទីបំ ជាលេត្វា បុត្តធីតរោ អាទាយ គន្ត្វា ឯកមន្តេ និលីយមានា មជ្ឈិមយាមេ ថេរំ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វា គន្ត្វា វន្ទិត្វា, ‘‘អយ្យោ, នោ, ភន្តេ, ឥមស្មិំ ឋានេ វិហរតី’’តិ អាហ. ‘‘អាម, ឧបាសិកេ’’តិ. ‘‘ភន្តេ, សុសានេ វិហរន្តេហិ នាម វត្តំ ឧគ្គណ្ហិតុំ វដ្ដតី’’តិ. ថេរោ ‘‘កិំ បន មយំ តយា កថិតវត្តេ វត្តិស្សាមា’’តិ អវត្វា ‘‘កិំ កាតុំ វដ្ដតិ ឧបាសិកេ’’តិ អាហ. ‘‘ភន្តេ, សោសានិកេហិ នាម សុសានេ វសនភាវោ សុសានគោបកានញ្ច វិហារេ មហាថេរស្ស ច គាមភោជកស្ស ច កថេតុំ វដ្ដតី’’តិ. ‘‘ថេរោ កិំ ការណា’’តិ? ‘‘កតកម្មា ចោរា ធនសាមិកេហិ បទានុបទំ អនុពទ្ធា សុសានេ ភណ្ឌកំ ឆឌ្ឌេត្វា បលាយន្តិ, អថ មនុស្សា សោសានិកានំ បរិបន្ថំ ករោន្តិ, ឯតេសំ បន កថិតេ ‘មយំ ឥមស្ស ភទ្ទន្តស្ស ឯត្តកំ នាម កាលំ ឯត្ថ វសនភាវំ ជានាម, អចោរោ ឯសោ’តិ ឧបទ្ទវំ និវារេន្តិ. តស្មា ឯតេសំ កថេតុំ វដ្ដតី’’តិ.

‘‘ថេរោ អញ្ញំ កិំ កាតព្ព’’ន្តិ? ‘‘ភន្តេ, សុសានេ វសន្តេន នាម អយ្យេន មច្ឆមំសតិលបិដ្ឋតេលគុឡាទីនិ វជ្ជេតព្ពានិ, ទិវា ន និទ្ទាយិតព្ពំ, កុសីតេន ន ភវិតព្ពំ, អារទ្ធវីរិយេន ភវិតព្ពំ, អសឋេន អមាយាវិនា ហុត្វា កល្យាណជ្ឈាសយេន ភវិតព្ពំ, សាយំ សព្ពេសុ សុត្តេសុ វិហារតោ អាគន្តព្ពំ, បច្ចូសកាលេ សព្ពេសុ អនុដ្ឋិតេសុយេវ វិហារំ គន្តព្ពំ. សចេ, ភន្តេ, អយ្យោ ឥមស្មិំ ឋានេ ឯវំ វិហរន្តោ បព្ពជិតកិច្ចំ មត្ថកំ បាបេតុំ សក្ខិស្សតិ, សចេ មតសរីរំ អានេត្វា ឆឌ្ឌេន្តិ, អហំ កម្ពលកូដាគារំ អារោបេត្វា គន្ធមាលាទីហិ សក្ការំ កត្វា សរីរកិច្ចំ ករិស្សាមិ. នោ ចេ សក្ខិស្សតិ, ចិតកំ អារោបេត្វា អគ្គិំ ជាលេត្វា សង្កុនា អាកឌ្ឍិត្វា ពហិ ខិបិត្វា ផរសុនា កោដ្ដេត្វា ខណ្ឌាខណ្ឌិកំ ឆិន្ទិត្វា អគ្គិម្ហិ បក្ខិបិត្វា ឈាបេស្សាមី’’តិ អាហ. អថ នំ ថេរោ ‘‘សាធុ ភទ្ទេ, ឯកំ បន រូបារម្មណំ ទិស្វា មយ្ហំ កថេយ្យាសី’’តិ អាហ. សា ‘‘សាធូ’’តិ បច្ចស្សោសិ. ថេរោ យថាជ្ឈាសយេន សុសានេ សមណធម្មំ ករោតិ. ចូឡកាឡត្ថេរោ បន ឧដ្ឋាយ សមុដ្ឋាយ ឃរាវាសំ ចិន្តេតិ, បុត្តទារំ អនុស្សរតិ. ‘‘ភាតិកោ មេ អតិភារិយំ កម្មំ ករោតី’’តិ ចិន្តេតិ.

អថេកា កុលធីតា តំមុហុត្តសមុដ្ឋិតេន ព្យាធិនា សាយន្ហសមយេ អមិលាតា អកិលន្តា កាលមកាសិ. តមេនំ ញាតកាទយោ ទារុតេលាទីហិ សទ្ធិំ សាយំ សុសានំ នេត្វា សុសានគោបិកាយ ‘‘ឥមំ ឈាបេហី’’តិ ភតិំ ទត្វា និយ្យាទេត្វា បក្កមិំសុ. សា តស្សា បារុតវត្ថំ អបនេត្វា តំមុហុត្តមតំ បីណិតបីណិតំ សុវណ្ណវណ្ណំ សរីរំ ទិស្វា, ‘‘ឥមំ អយ្យស្ស ទស្សេតុំ បតិរូបំ អារម្មណ’’ន្តិ ចិន្តេត្វា គន្ត្វា ថេរំ វន្ទិត្វា, ‘‘ភន្តេ, ឯវរូបំ នាម អារម្មណំ អត្ថិ, ឱលោកេថ អយ្យា’’តិ អាហ. ថេរោ ‘‘សាធូ’’តិ វត្វា បារុបនំ នីហរាបេត្វា បាទតលតោ យាវ កេសគ្គា ឱលោកេត្វា ‘‘អតិបីណិតមេតំ រូបំ សុវណ្ណវណ្ណំ អគ្គិម្ហិ នំ បក្ខិបិត្វា មហាជាលាហិ គហិតមត្តកាលេ មយ្ហំ អារោចេយ្យាសី’’តិ វត្វា សកដ្ឋានមេវ គន្ត្វា និសីទិ. សា តថា កត្វា ថេរស្ស អារោចេសិ. ថេរោ គន្ត្វា ឱលោកេសិ. ជាលាយ បហដបហដដ្ឋានំ កពរគាវិយា វិយ សរីរវណ្ណំ អហោសិ, បាទា នមិត្វា ឱលម្ពិំសុ, ហត្ថា បដិកុដិំសុ, ឩរុនលាដំ និច្ចម្មំ អហោសិ. ថេរោ ‘‘ឥទំ សរីរំ ឥទានេវ ឱលោកេន្តានំ អបរិយន្តករំ ហុត្វា ឥទានេវ ខយំ បត្តំ វយំ បត្ត’’ន្តិ រត្តិដ្ឋានំ គន្ត្វា និសីទិត្វា ខយវយំ សម្បស្សមានោ –

‘‘អនិច្ចា វត សង្ខារា, ឧប្បាទវយធម្មិនោ;

ឧប្បជ្ជិត្វា និរុជ្ឈន្តិ, តេសំ វូបសមោ សុខោ’’តិ. (ទី. និ. ២.២២១, ២៧២; សំ. និ. ១.១៨៦; ២.១៤៣; ជា. ១.១.៩៥) –

គាថំ វត្វា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិ.

តស្មិំ អរហត្តំ បត្តេ សត្ថា ភិក្ខុសង្ឃបរិវុតោ ចារិកំ ចរមានោ សេតព្យំ គន្ត្វា សិំសបាវនំ បាវិសិ. ចូឡកាឡស្ស ភរិយាយោ ‘‘សត្ថា កិរ អនុប្បត្តោ សិំសបាវន’’ន្តិ សុត្វា ‘‘អម្ហាកំ សាមិកំ គណ្ហិស្សាមា’’តិ បេសេត្វា សត្ថារំ និមន្តាបេសុំ. ពុទ្ធានំ បន អបរិចិណ្ណដ្ឋានេ អាសនបញ្ញត្តិំ អាចិក្ខន្តេន ឯកេន ភិក្ខុនា បឋមតរំ គន្តុំ វដ្ដតិ. ពុទ្ធានញ្ហិ មជ្ឈិមដ្ឋានេ អាសនំ បញ្ញាបេត្វា តស្ស ទក្ខិណតោ សារិបុត្តត្ថេរស្ស, វាមតោ មហាមោគ្គល្លានត្ថេរស្ស, តតោ បដ្ឋាយ ឧភោសុ បស្សេសុ ភិក្ខុសង្ឃស្ស អាសនំ បញ្ញាបេតព្ពំ ហោតិ. តស្មា មហាកាឡត្ថេរោ ចីវរបារុបនដ្ឋានេ ឋត្វា, ‘‘ចូឡកាឡ, ត្វំ បុរតោ គន្ត្វា អាសនបញ្ញត្តិំ អាចិក្ខា’’តិ ចូឡកាឡំ បេសេសិ. តស្ស ទិដ្ឋកាលតោ បដ្ឋាយ គេហជនា តេន សទ្ធិំ បរិហាសំ ករោន្តា នីចាសនានិ សង្ឃត្ថេរស្ស កោដិយំ អត្ថរន្តិ, ឧច្ចាសនានិ សង្ឃនវកស្ស កោដិយំ. ឥតរោ ‘‘មា ឯវំ ករោថ, នីចាសនានិ ឧបរិ មា បញ្ញាបេថ, ឧច្ចាសនានិ ឧបរិ បញ្ញាបេថ, នីចាសនានិ ហេដ្ឋា’’តិ អាហ. ឥត្ថិយោ តស្ស វចនំ អសុណន្តិយោ វិយ ‘‘ត្វំ កិំ ករោន្តោ វិចរសិ, កិំ តវ អាសនានិ បញ្ញាបេតុំ ន វដ្ដតិ, ត្វំ កំ អាបុច្ឆិត្វា បព្ពជិតោ, កេន បព្ពជិតោសិ, កស្មា ឥធាគតោសី’’តិ វត្វា និវាសនបារុបនំ អច្ឆិន្ទិត្វា សេតកានិ និវាសេត្វា សីសេ ច មាលាចុម្ពុដកំ ឋបេត្វា, ‘‘គច្ឆ សត្ថារំ អានេហិ, មយំ អាសនានិ បញ្ញាបេស្សាមា’’តិ បហិណិំសុ. ន ចិរំ ភិក្ខុភាវេ ឋត្វា អវស្សិកោវ ឧប្បព្ពជិតត្តា លជ្ជិតុំ ន ជានាតិ, តស្មា សោ តេន អាកប្បេន និរាសង្កោវ គន្ត្វា សត្ថារំ វន្ទិត្វា ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ អាទាយ អាគតោ. ភិក្ខុសង្ឃស្ស បន ភត្តកិច្ចាវសានេ មហាកាឡស្ស ភរិយាយោ ‘‘ឥមាហិ អត្តនោ សាមិកោ គហិតោ, មយម្បិ អម្ហាកំ សាមិកំ គណ្ហិស្សាមា’’តិ ចិន្តេត្វា បុនទិវសេ សត្ថារំ និមន្តយិំសុ. តទា បន អាសនបញ្ញាបនត្ថំ អញ្ញោ ភិក្ខុ អគមាសិ. តា តស្មិំ ខណេ ឱកាសំ អលភិត្វា ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ និសីទាបេត្វា ភិក្ខំ អទំសុ. ចូឡកាឡស្ស បន ទ្វេ ភរិយាយោ, មជ្ឈិមកាឡស្ស ចតស្សោ, មហាកាឡស្ស បន អដ្ឋ. ភិក្ខូបិ ភត្តកិច្ចំ កាតុកាមា និសីទិត្វា ភត្តកិច្ចមកំសុ, ពហិ គន្តុកាមា ឧដ្ឋាយ អគមំសុ. សត្ថា បន និសីទិត្វា ភត្តកិច្ចំ ករិ. តស្ស ភត្តកិច្ចបរិយោសានេ តា ឥត្ថិយោ, ‘‘ភន្តេ, មហាកាឡោ អម្ហាកំ អនុមោទនំ កត្វា អាគច្ឆិស្សតិ, តុម្ហេ បុរតោ គច្ឆថា’’តិ វទិំសុ. សត្ថា ‘‘សាធូ’’តិ វត្វា បុរតោ អគមាសិ. គាមទ្វារំ បត្វា ភិក្ខូ ឧជ្ឈាយិំសុ ‘‘កិំ នាមេតំ សត្ថារា កតំ, ញត្វា នុ ខោ កតំ, ឧទាហុ អជានិត្វា. ហិយ្យោ ចូឡកាឡស្ស បុរតោ គតត្តា បព្ពជ្ជន្តរាយោ ជាតោ, អជ្ជ អញ្ញស្ស បុរតោ គតត្តា អន្តរាយោ នាហោសិ. ឥទានិ មហាកាឡំ ឋបេត្វា អាគតោ, សីលវា ខោ បន ភិក្ខុ អាចារសម្បន្នោ, ករិស្សតិ នុ ខោ តស្ស បព្ពជ្ជន្តរាយ’’ន្តិ. សត្ថា តេសំ វចនំ សុត្វា និវត្តិត្វា ឋិតោ ‘‘កិំ កថេថ, ភិក្ខវេ’’តិ បុច្ឆិ. តេ តមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘កិំ បន តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ចូឡកាឡំ វិយ មហាកាឡំ សល្លក្ខេថា’’តិ? ‘‘អាម, ភន្តេ’’. តស្ស ហិ ទ្វេ បជាបតិយោ, ឥមស្ស អដ្ឋ. ‘‘អដ្ឋហិ បរិក្ខិបិត្វា គហិតោ កិំ ករិស្សតិ, ភន្តេ’’តិ? សត្ថា ‘‘មា, ភិក្ខវេ, ឯវំ អវចុត្ថ, ចូឡកាឡោ ឧដ្ឋាយ សមុដ្ឋាយ សុភារម្មណពហុលោ វិហរតិ, បបាតេ ឋិតោ ទុព្ពលរុក្ខសទិសោ. មយ្ហំ បន បុត្តោ មហាកាឡោ អសុភានុបស្សី វិហរតិ, ឃនសេលបព្ពតោ វិយ អចលោ’’តិ វត្វា ឥមា គាថា អភាសិ –

៧. ‘‘សុភានុបស្សិំ វិហរន្តំ, ឥន្ទ្រិយេសុ អសំវុតំ;

ភោជនម្ហិ ចាមត្តញ្ញុំ, កុសីតំ ហីនវីរិយំ;

តំ វេ បសហតិ មារោ, វាតោ រុក្ខំវ ទុព្ពលំ.

៨. ‘‘អសុភានុបស្សិំ វិហរន្តំ, ឥន្ទ្រិយេសុ សុសំវុតំ;

ភោជនម្ហិ ច មត្តញ្ញុំ, សទ្ធំ អារទ្ធវីរិយំ;

តំ វេ នប្បសហតី មារោ, វាតោ សេលំវ បព្ពត’’ន្តិ.

តត្ថ សុភានុបស្សិំ វិហរន្តន្តិ សុតំ អនុបស្សន្តំ, ឥដ្ឋារម្មណេ មានសំ វិស្សជ្ជេត្វា វិហរន្តន្តិ អត្ថោ. យោ ហិ បុគ្គលោ និមិត្តគ្គាហំ អនុព្យញ្ជនគ្គាហំ គណ្ហន្តោ ‘‘នខា សោភនា’’តិ គណ្ហាតិ, ‘‘អង្គុលិយោ សោភនា’’តិ គណ្ហាតិ, ‘‘ហត្ថបាទា, ជង្ឃា, ឩរុ, កដិ, ឧទរំ, ថនា, គីវា, ឱដ្ឋា, ទន្តា, មុខំ, នាសា, អក្ខីនិ, កណ្ណា, ភមុកា, នលាដំ, កេសា, សោភនា’’តិ គណ្ហាតិ, ‘‘កេសា, លោមា, នខា, ទន្តា, តចោ, សោភនា’’តិ គណ្ហាតិ, វណ្ណោ សុភោ, សណ្ឋានំ សុភន្តិ, អយំ សុភានុបស្សី នាម. ឯវំ តំ សុភានុបស្សិំ វិហរន្តំ. ឥន្ទ្រិយេសូតិ ចក្ខាទីសុ ឆសុ ឥន្ទ្រិយេសុ. អសំវុតន្តិ ចក្ខុទ្វារាទីនិ អរក្ខន្តំ. បរិយេសនមត្តា បដិគ្គហណមត្តា បរិភោគមត្តាតិ ឥមិស្សា មត្តាយ អជាននតោ ភោជនម្ហិ ចាមត្តញ្ញុំ. អបិច បច្ចវេក្ខណមត្តា វិស្សជ្ជនមត្តាតិ ឥមិស្សាបិ មត្តាយ អជាននតោ អមត្តញ្ញុំ, ឥទំ ភោជនំ ធម្មិកំ, ឥទំ អធម្មិកន្តិបិ អជានន្តំ. កាមច្ឆន្ទព្យាបាទវិហិំសាវិតក្កវសិតាយ កុសីតំ. ហីនវីរិយន្តិ និព្ពីរិយំ ចតូសុ ឥរិយាបថេសុ វីរិយករណរហិតំ. បសហតីតិ អភិភវតិ អជ្ឈោត្ថរតិ. វាតោ រុក្ខំវ ទុព្ពលន្តិ ពលវវាតោ ឆិន្នបបាតេ ជាតំ ទុព្ពលរុក្ខំ វិយ. យថា ហិ សោ វាតោ តស្ស ទុព្ពលរុក្ខស្ស បុប្ផផលបល្លវាទីនិបិ បាតេតិ, ខុទ្ទកសាខាបិ ភញ្ជតិ, មហាសាខាបិ ភញ្ជតិ, សមូលកម្បិ តំ រុក្ខំ ឧប្បាដេត្វា ឧទ្ធំមូលំ អធោសាខំ កត្វា គច្ឆតិ, ឯវមេវ ឯវរូបំ បុគ្គលំ អន្តោ ឧប្បន្នោ កិលេសមារោ បសហតិ, ពលវវាតោ ទុព្ពលរុក្ខស្ស បុប្ផផលបល្លវាទិបាតនំ វិយ ខុទ្ទានុខុទ្ទកាបត្តិអាបជ្ជនម្បិ ករោតិ, ខុទ្ទកសាខាភញ្ជនំ វិយ និស្សគ្គិយាទិអាបត្តិអាបជ្ជនម្បិ ករោតិ, មហាសាខាភញ្ជនំ វិយ តេរសសង្ឃាទិសេសាបត្តិអាបជ្ជនម្បិ ករោតិ, ឧប្បាដេត្វា ឧទ្ធំ, មូលកំ ហេដ្ឋាសាខំ កត្វា បាតនំ វិយ បារាជិកាបត្តិអាបជ្ជនម្បិ ករោតិ, ស្វាក្ខាតសាសនា នីហរិត្វា កតិបាហេនេវ គិហិភាវំ បាបេតីតិ ឯវំ ឯវរូបំ បុគ្គលំ កិលេសមារោ អត្តនោ វសេ វត្តេតីតិ អត្ថោ.

អសុភានុបស្សិន្តិ ទសសុ អសុភេសុ អញ្ញតរំ អសុភំ បស្សន្តំ បដិកូលមនសិការេ យុត្តំ កេសេ អសុភតោ បស្សន្តំ លោមេ នខេ ទន្តេ តចំ វណ្ណំ សណ្ឋានំ អសុភតោ បស្សន្តំ. ឥន្ទ្រិយេសូតិ ឆសុ ឥន្ទ្រិយេសុ. សុសំវុតន្តិ និមិត្តាទិគ្គាហរហិតំ បិហិតទ្វារំ. អមត្តញ្ញុតាបដិក្ខេបេន ភោជនម្ហិ ច មត្តញ្ញុំ. សទ្ធន្តិ កម្មស្ស ចេវ ផលស្ស ច សទ្ទហនលក្ខណាយ លោកិកាយ សទ្ធាយ ចេវ តីសុ វត្ថូសុ អវេច្ចប្បសាទសង្ខាតាយ លោកុត្តរសទ្ធាយ ច សមន្នាគតំ. អារទ្ធវីរិយន្តិ បគ្គហិតវីរិយំ បរិបុណ្ណវីរិយំ. តំ វេតិ ឯវរូបំ តំ បុគ្គលំ យថា ទុព្ពលវាតោ សណិកំ បហរន្តោ ឯកគ្ឃនំ សេលំ ចាលេតុំ ន សក្កោតិ, តថា អព្ភន្តរេ ឧប្បជ្ជមានោបិ ទុព្ពលកិលេសមារោ នប្បសហតិ, ខោភេតុំ វា ចាលេតុំ វា ន សក្កោតីតិ អត្ថោ.

តាបិ ខោ តស្ស បុរាណទុតិយិកាយោ ថេរំ បរិវារេត្វា ‘‘ត្វំ កំ អាបុច្ឆិត្វា បព្ពជិតោ, ឥទានិ គិហី ភវិស្សសិ ន ភវិស្សសី’’តិអាទីនិ វត្វា កាសាវំ នីហរិតុកាមា អហេសុំ. ថេរោ តាសំ អាការំ សល្លក្ខេត្វា និសិន្នាសនា វុដ្ឋាយ ឥទ្ធិយា ឧប្បត្តិត្វា កូដាគារកណ្ណិកំ ទ្វិធា ភិន្ទិត្វា អាកាសេនាគន្ត្វា សត្ថរិ គាថា បរិយោសាបេន្តេយេវ សត្ថុ សុវណ្ណវណ្ណំ សរីរំ អភិត្ថវន្តោ អាកាសតោ ឱតរិត្វា តថាគតស្ស បាទេ វន្ទិ.

គាថាបរិយោសានេ សម្បត្តភិក្ខូ សោតាបត្តិផលាទីសុ បតិដ្ឋហិំសូតិ.

មហាកាឡត្ថេរវត្ថុ ឆដ្ឋំ.