១. លកុណ្ឌកភទ្ទិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា

បញ្ចបញ្ញាសមវគ្គេ បឋមាបទានេ បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិកំ អាយស្មតោ លកុណ្ឌកភទ្ទិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ ហំសវតីនគរេ មហាភោគកុលេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ សត្ថុ ធម្មំ សុណន្តោ និសិន្នោ សត្ថារំ ឯកំ ភិក្ខុំ មញ្ជុស្សរានំ អគ្គដ្ឋានេ ឋបេន្តំ ទិស្វា សយម្បិ តំ ឋានន្តរំ បត្ថេន្តោ ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស សប្បិសក្ខរាទិមធុររសសម្មិស្សំ មហាទានំ ទត្វា ‘‘អហម្បិ, ភន្តេ, អនាគតេ អយំ ភិក្ខុ វិយ ឯកស្ស ពុទ្ធស្ស សាសនេ មញ្ជុស្សរានំ អគ្គោ ភវេយ្យ’’ន្តិ បណិធានំ អកាសិ. ភគវា តស្ស អនន្តរាយំ ទិស្វា ព្យាករិត្វា បក្កាមិ.

សោ យាវតាយុកំ បុញ្ញានិ កត្វា ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ផុស្សភគវតោ កាលេ ចិត្រកោកិលោ ហុត្វា និព្ពត្តោ រាជុយ្យានតោ មធុរំ អម្ពផលំ តុណ្ឌេនាទាយ គច្ឆន្តោ សត្ថារំ ទិស្វា បសន្នមានសោ ‘‘ទស្សាមិ ពុទ្ធស្សា’’តិ ចិត្តំ ឧប្បាទេសិ. សត្ថា តស្ស ចិត្តាចារំ ញត្វា បត្តំ គហេត្វា និសីទិ. កោកិលោ ទសពលស្ស បត្តេ អម្ពបក្កំ ឋបេសិ. សត្ថា តស្ស សោមនស្សុប្បាទនត្ថំ តស្ស បស្សន្តស្សេវ តំ បរិភុញ្ជិ. អថ សោ កោកិលោ បសន្នមានសោ តេនេវ បីតិសុខេន សត្តាហំ វីតិនាមេសិ. តេនេវ បុញ្ញកម្មេន ឧប្បន្នុប្បន្នភវេ មញ្ជុស្សរោ អហោសិ. កស្សបសម្មាសម្ពុទ្ធកាលេ វឌ្ឍកិកុលេ និព្ពត្តេត្វា ជេដ្ឋកវឌ្ឍកី ហុត្វា បាកដោ អហោសិ. បរិនិព្ពុតេ ភគវតិ តស្ស សរីរធាតុយោ និទហិតុំ សត្តយោជនប្បមាណេ ថូបេ អារទ្ធេ សោ អាហ – ‘‘យោជនាវដ្ដំ យោជនុព្ពេធំ ករោមា’’តិ. តេ សព្ពេ តស្ស វចនេ អដ្ឋំសុ. ឥតិ អប្បមាណស្ស ពុទ្ធស្ស ឱរប្បមាណំ ចេតិយំ ការេសិ, តេន កម្មេន និព្ពត្តដ្ឋានេ អញ្ញេហិ ហីនប្បមាណោ អហោសិ. សោ អម្ហាកំ ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា អតិរស្សតាយ ច សុវណ្ណបដិមា វិយ សុន្ទរសរីរតាយ ច លកុណ្ឌកភទ្ទិយោតិ បញ្ញាយិត្ថ. សោ អបរភាគេ សត្ថុ ធម្មទេសនំ សុត្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា ពហុស្សុតោ ធម្មកថិកោ ហុត្វា មធុរេន សរេន បរេសំ ធម្មំ កថេសិ.

អថេកស្មិំ ឧស្សវទិវសេ ឯកេន ព្រាហ្មណេន សទ្ធិំ រថេន គច្ឆន្តី ឯកា គណិកា ថេរំ ទិស្វា ទន្តវិទំសកំ ហសិ. ថេរោ តស្សា ទន្តដ្ឋិកេ និមិត្តំ គហេត្វា ឈានំ ឧប្បាទេត្វា តំ បាទកំ កត្វា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា អនាគាមី អហោសិ, សោ អភិណ្ហំ កាយគតាយ សតិយា វិហរន្តោ ឯកទិវសំ អាយស្មតា ធម្មសេនាបតិនា ឱវទិយមានោ អនុសាសិយមានោ អរហត្តេ បតិដ្ឋហិ. ឯកច្ចេ ភិក្ខូ ច សាមណេរា ច តស្ស អរហត្តប្បត្តភាវំ អជានន្តោ កណ្ណេសុ គហេត្វា កឌ្ឍន្តិ, សីសេ ពាហាយ ហត្ថបាទាទីសុ វា គហេត្វា ចាលេត្វា កីឡន្តា វិហេឋេសុំ. អថ ភគវា សុត្វា – ‘‘មា, ភិក្ខវេ, មម បុត្តំ វិហេឋេថា’’តិ អាហ. តតោ បដ្ឋាយ តំ ‘‘អរហា’’តិ ជានិត្វា ន វិហេឋេសុំ.

១២. សោ អរហា ហុត្វា សញ្ជាតសោមនស្សោ អត្តនោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិមាហ. មញ្ជុនាភិនិកូជហន្តិ មធុរេន បេមនិយេន សរេន អភិនិកូជិំ សទ្ទំ និច្ឆារេសិំ អហន្តិ អត្ថោ. សេសមេត្ថ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.

លកុណ្ឌកភទ្ទិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.