១២. មហាបរិវារវគ្គោ
១. មហាបរិវារកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
វិបស្សី នាម ភគវាតិអាទិកំ អាយស្មតោ មហាបរិវារកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមជិនវរេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ ឧប្បន្នសមយេ យក្ខយោនិយំ និព្ពត្តោ អនេកយក្ខសតសហស្សបរិវារោ ឯកស្មិំ ខុទ្ទកទីបេ ទិព្ពសុខមនុភវន្តោ វិហរតិ. តស្មិញ្ច ទីបេ ចេតិយាភិសោភិតោ វិហារោ អត្ថិ, តត្ថ ភគវា អគមាសិ. អថ សោ យក្ខសេនាធិបតិ តំ ភគវន្តំ តត្ថ គតភាវំ ទិស្វា ទិព្ពវត្ថានិ គហេត្វា គន្ត្វា ភគវន្តំ វន្ទិត្វា ទិព្ពវត្ថេហិ បូជេសិ, សបរិវារោ សរណមគមាសិ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន តតោ ចុតោ ទេវលោកេ និព្ពត្តិត្វា តត្ថ ឆ កាមាវចរសុខមនុភវិត្វា តតោ ចុតោ មនុស្សេសុ អគ្គចក្កវត្តិអាទិសុខមនុភវិត្វា អបរភាគេ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ សត្ថរិ បសីទិត្វា បព្ពជិតោ នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
១-២. សោ អបរភាគេ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ វិបស្សី នាម ភគវាតិអាទិមាហ. តត្ថ វិសេសំ បរមត្ថំ និព្ពានំ បស្សតីតិ វិបស្សី, វិវិធេ សតិបដ្ឋានាទយោ សត្តតិំសពោធិបក្ខិយធម្មេ បស្សតីតិ វា វិបស្សី, វិវិធេ អនេកប្បការេ ពោធនេយ្យសត្តេ វិសុំ វិសុំ បស្សតីតិ វា វិបស្សី, សោ វិបស្សី ភគវា ទីបចេតិយំ ទីបេ បូជនីយដ្ឋានំ វិហារមគមាសីតិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
មហាបរិវារកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
២. សុមង្គលត្ថេរអបទានវណ្ណនា
អត្ថទស្សី ជិនវរោតិអាទិកំ អាយស្មតោ សុមង្គលត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ អត្ថទស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ឯកស្មិំ តឡាកសមីបេ រុក្ខទេវតា ហុត្វា និព្ពត្តិ. តស្មិំ សមយេ ភគវា វិហារតោ និក្ខមិត្វា នហាយិតុកាមោ តស្ស តឡាកស្ស តីរំ គន្ត្វា តត្ថ ន្ហត្វា ឯកចីវរោ ជលមានោ ព្រហ្មា វិយ សូរិយោ វិយ សុវណ្ណពិម្ពំ វិយ អដ្ឋាសិ. អថ សោ ទេវបុត្តោ សោមនស្សជាតោ បញ្ជលិកោ ថោមនមកាសិ, អត្តនោ ទិព្ពគីតតូរិយេហិ ឧបហារញ្ច អកាសិ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវមនុស្សេសុ សម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា អបរភាគេ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ សត្ថរិ បសីទិត្វា បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
១១. សោ បច្ឆា បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ អត្ថទស្សី ជិនវរោតិអាទិមាហ. តត្ថ បរមត្ថំ និព្ពានំ ទក្ខតិ បស្សតីតិ អត្ថទស្សី, អថ វា សព្ពសត្តានំ ចតុរារិយសច្ចសង្ខាតំ អត្ថបយោជនំ ទស្សនសីលោតិ អត្ថទស្សី, កិលេសេ អជិនិ ជិនាតិ ជិនិស្សតីតិ ជិនោ. វរិតព្ពោ បត្ថេតព្ពោ សព្ពសត្តេហីតិ វរោ, អត្ថទស្សី ជិនោ ច សោ វរោ ចាតិ អត្ថទស្សី ជិនវរោ. លោកជេដ្ឋោតិ លុជ្ជតិ បលុជ្ជតីតិ លោកោ, លោកីយតិ បស្សីយតិ ពុទ្ធាទីហិ បារប្បត្តោតិ វា លោកោ, លោកោ ច លោកោ ច លោកោ ចាតិ លោកោ. ឯកសេសសមាសវសេន ‘‘លោកា’’តិ វត្តព្ពេ ‘‘លោកោ’’តិ វុត្តោ. លោកស្ស ជេដ្ឋោ លោកជេដ្ឋោ, សោ លោកជេដ្ឋោ នរាសភោតិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
សុមង្គលត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៣. សរណគមនិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
ឧភិន្នំ ទេវរាជូនន្ត្យាទិកំ អាយស្មតោ សរណគមនិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ ឧប្បន្នុប្បន្នភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរេ ភគវតិ ឧប្បន្នេ អយំ ហិមវន្តេ ទេវរាជា ហុត្វា និព្ពត្តិ, តស្មិំ អបរេន យក្ខទេវរញ្ញា សទ្ធិំ សង្គាមត្ថាយ ឧបដ្ឋិតេ ទ្វេ អនេកយក្ខសហស្សបរិវារា ផលកាវុធាទិហត្ថា សង្គាមត្ថាយ សមុបព្យូឡ្ហា អហេសុំ. តទា បទុមុត្តរោ ភគវា តេសុ សត្តេសុ ការុញ្ញំ ឧប្បាទេត្វា អាកាសេន តត្ថ គន្ត្វា សបរិវារានំ ទ្វិន្នំ ទេវរាជូនំ ធម្មំ ទេសេសិ. តទា តេ សព្ពេ ផលកាវុធានិ ឆឌ្ឌេត្វា ភគវន្តំ គារវពហុមានេន វន្ទិត្វា សរណមគមំសុ. តេសំ អយំ បឋមំ សរណមគមាសិ. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វុទ្ធិមន្វាយ សត្ថរិ បសន្នោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
២០. សោ អបរភាគេ បុព្ពកុសលំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ឧភិន្នំ ទេវរាជូនន្តិអាទិមាហ. តត្ថ សុចិលោមខរលោមអាឡវកកុម្ភីរកុវេរាទយោ វិយ នាមគោត្តេន អបាកដា ទ្វេ យក្ខរាជានោ អញ្ញាបទេសេន ទស្សេន្តោ ‘‘ឧភិន្នំ ទេវរាជូន’’ន្តិអាទិមាហ. សង្គាមោ សមុបដ្ឋិតោតិ សំ សុដ្ឋុ គាមោ កលហត្ថាយ ឧបគមនន្តិ សង្គាមោ, សោ សង្គាមោ សំ សុដ្ឋុ ឧបដ្ឋិតោ, ឯកដ្ឋានេ ឧបគន្ត្វា ឋិតោតិ អត្ថោ. អហោសិ សមុបព្យូឡ្ហោតិ សំ សុដ្ឋុ ឧបសមីបេ រាសិភូតោតិ អត្ថោ.
២១. សំវេជេសិ មហាជនន្តិ តេសំ រាសិភូតានំ យក្ខានំ អាកាសេ និសិន្នោ ភគវា ចតុសច្ចធម្មទេសនាយ សំ សុដ្ឋុ វេជេសិ, អាទីនវទស្សនេន គណ្ហាបេសិ វិញ្ញាបេសិ ពោធេសីតិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
សរណគមនិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៤. ឯកាសនិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
វរុណោ នាម នាមេនាតិអាទិកំ អាយស្មតោ ឯកាសនិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ អត្ថទស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ វរុណោ នាម ទេវរាជា ហុត្វា និព្ពត្តិ. សោ ភគវន្តំ ទិស្វា បសន្នមានសោ គន្ធមាលាទីហិ គីតវាទិតេហិ ច ឧបដ្ឋយមានោ សបរិវារោ បូជេសិ. តតោ អបរភាគេ ភគវតិ បរិនិព្ពុតេ តស្ស មហាពោធិរុក្ខំ ពុទ្ធទស្សនំ វិយ សព្ពតូរិយតាឡាវចរេហិ សបរិវារោ ឧបហារមកាសិ. សោ តេន បុញ្ញេន តតោ កាលង្កត្វា និម្មានរតិទេវលោកេ ឧប្បជ្ជិ. ឯវំ ទេវសម្បត្តិមនុភវិត្វា មនុស្សេសុ ច មនុស្សភូតោ ចក្កវត្តិសម្បត្តិំ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា សត្ថុ សាសនេ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៣១. សោ បច្ឆា សកកម្មំ សរិត្វា តំ តថតោ ញត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ វរុណោ នាម នាមេនាតិអាទិមាហ. តត្ថ យទា អហំ សម្ពោធនត្ថាយ ពុទ្ធំ ពោធិញ្ច បូជេសិំ, តទា វរុណោ នាម ទេវរាជា អហោសិន្តិ សម្ពន្ធោ.
៣៤. ធរណីរុហបាទបន្តិ ឯត្ថ រុក្ខលតាបព្ពតសត្ថរតនាទយោ ធារេតីតិ ធរណី, តស្មិំ រុហតិ បតិដ្ឋហតីតិ ធរណីរុហោ. បាទេន បិវតីតិ បាទបោ, សិញ្ចិតសិញ្ចិតោទកំ បាទេន មូលេន បិវតិ រុក្ខក្ខន្ធសាខាវិដបេហិ អាបោរសំ បត្ថរិយតីតិ អត្ថោ, តំ ធរណីរុហបាទបំ ពោធិរុក្ខន្តិ សម្ពន្ធោ.
៣៥. សកកម្មាភិរទ្ធោតិ អត្តនោ កុសលកម្មេន អភិរទ្ធោ បសន្នោ ឧត្តមេ ពោធិម្ហិ បសន្នោតិ សម្ពន្ធោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
ឯកាសនិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៥. សុវណ្ណបុប្ផិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
វិបស្សី នាម ភគវាតិអាទិកំ អាយស្មតោ សុវណ្ណបុប្ផិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមជិនវរេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ឯកស្មិំ ឋានេ ភូមដ្ឋកទេវបុត្តោ ហុត្វា និព្ពត្តោ តស្ស ភគវតោ ធម្មំ សុត្វា បសន្នមានសោ ចតូហិ សុវណ្ណបុប្ផេហិ បូជេសិ. តានិ បុប្ផានិ អាកាសេ សុវណ្ណវិតានំ ហុត្វា ឆាទេសុំ, សុវណ្ណបភា ច ពុទ្ធស្ស សរីរបភា ច ឯកតោ ហុត្វា មហាឱភាសោ អហោសិ. សោ អតិរេកតរំ បសន្នោ សកភវនំ គតោបិ សរតិយេវ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន តុសិតភវនាទិសុគតីសុយេវ សំសរន្តោ ទិព្ពសម្បត្តិំ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ សត្ថុ ធម្មទេសនំ សុត្វា សាសនេ ឧរំ ទត្វា បព្ពជិតោ នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៤០. សោ អបរភាគេ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ អត្តនោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ វិបស្សី នាម ភគវាតិអាទិមាហ. តំ ហេដ្ឋា វុត្តត្ថមេវ.
៤៤. បាមោជ្ជំ ជនយិត្វានាតិ ពលវបីតិំ ឧប្បាទេត្វា ‘‘បាមោជ្ជំ អាមោទនា បមោទនា ហាសោ បហាសោ វិត្តិ ឱទគ្យំ អត្តមនតា ចិត្តស្សា’’តិអាទីសុ (ធ. ស. ៩, ៨៦; មហានិ. ១) វិយ អត្តមនតា សកភាវំ ឧប្បាទេត្វាតិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
សុវណ្ណបុប្ផិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៦. ចិតកបូជកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
វសាមិ រាជាយតនេតិអាទិកំ អាយស្មតោ ចិតកបូជកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តតោ បរំ ឧប្បន្នុប្បន្នភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ សិខិស្ស ភគវតោ កាលេ រាជាយតនរុក្ខទេវតា ហុត្វា និព្ពត្តោ អន្តរន្តរា ទេវតាហិ សទ្ធិំ ធម្មំ សុត្វា បសន្នោ ភគវតិ បរិនិព្ពុតេ សបរិវារោ គន្ធទីបធូបបុប្ផភេរិអាទីនិ គាហាបេត្វា ភគវតោ អាឡហនដ្ឋានំ គន្ត្វា ទីបាទីនិ បូជេត្វា អនេកេហិ តូរិយេហិ អនេកេហិ វាទិតេហិ តំ បូជេសិ. តតោ បដ្ឋាយ សកភវនំ ឧបវិដ្ឋោបិ ភគវន្តមេវ សរិត្វា សម្មុខា វិយ វន្ទតិ. សោ តេនេវ បុញ្ញេន តេន ចិត្តប្បសាទេន រាជាយតនតោ កាលំ កតោ តុសិតាទីសុ និព្ពត្តោ ទិព្ពសម្បត្តិំ អនុភវិត្វា តតោ មនុស្សេសុ មនុស្សសម្បត្តិំ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ ភគវតិ ឧប្បន្នចិត្តប្បសាទោ ភគវតោ សាសនេ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៤៩. សោ អបរភាគេ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ វសាមិ រាជាយតនេតិអាទិមាហ. រាជាយតនេតិ ទេវរាជូនំ អាយតនំ រាជាយតនំ, តស្ស រុក្ខស្ស នាមធេយ្យោ វា. បរិនិព្ពុតេ ភគវតីតិ បរិសមន្តតោ កិញ្ចិ អនវសេសេត្វា ខន្ធបរិនិព្ពានកាលេ បរិនិព្ពានសមយេ បរិនិព្ពានប្បត្តស្ស សិខិនោ លោកពន្ធុនោតិ សម្ពន្ធោ.
៥០. ចិតកំ អគមាសហន្តិ ចន្ទនាគរុទេវទារុកប្បូរតក្កោលាទិសុគន្ធទារូហិ ចិតំ រាសិគតន្តិ ចិតំ, ចិតមេវ ចិតកំ, ពុទ្ធគារវេន ចិតកំ បូជនត្ថាយ ចិតកស្ស សមីបំ អហំ អគមាសិន្តិ អត្ថោ. តត្ថ គន្ត្វា កតកិច្ចំ ទស្សេន្តោ តូរិយំ តត្ថ វាទេត្វាតិអាទិមាហ. តំ សព្ពំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.
ចិតកបូជកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៧. ពុទ្ធសញ្ញកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
យទា វិបស្សី លោកគ្គោតិអាទិកំ អាយស្មតោ ពុទ្ធសញ្ញកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ឯកស្មិំ ភូមដ្ឋកវិមានេ ទេវបុត្តោ ហុត្វា និព្ពត្តិ. តទា វិបស្សី ភគវា អាយុសង្ខារំ វោស្សជ្ជិ. អថ សកលទសសហស្សិលោកធាតុ សសាគរបព្ពតា បកម្បិត្ថ. តទា តស្ស ទេវបុត្តស្ស ភវនម្បិ កម្បិត្ថ. តស្មិំ ខណេ សោ ទេវបុត្តោ សំសយជាតោ – ‘‘កិំ នុ ខោ បថវីកម្បាយ និព្ពត្តី’’តិ ចិន្តេត្វា ពុទ្ធស្ស អាយុសង្ខារវោស្សជ្ជភាវំ ញត្វា មហាសោកំ ទោមនស្សំ ឧប្បាទេសិ. តទា វេស្សវណោ មហារាជា អាគន្ត្វា ‘‘មា ចិន្តយិត្ថា’’តិ អស្សាសេសិ. សោ ទេវបុត្តោ តតោ ចុតោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ ឃរាវាសំ បហាយ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៥៧. សោ អបរភាគេ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ យទា វិបស្សី លោកគ្គោតិអាទិមាហ. អាយុសង្ខារមោស្សជ្ជីតិ អា សមន្តតោ យុនោតិ បាលេតិ សត្តេតិ អាយុ, អាយុស្ស សង្ខារោ រាសិភាវោ អាយុសង្ខារោ, តំ អាយុសង្ខារំ ឱស្សជ្ជិ បរិច្ចជិ ជហាសីតិ អត្ថោ. តស្មិំ អាយុសង្ខារវោស្សជ្ជនេ. ជលមេខលាសាគរោទកមេខលាសហិតា សកលទសសហស្សចក្កវាឡបថវី កម្បិត្ថាតិ សម្ពន្ធោ.
៥៨. ឱតតំ វិត្ថតំ មយ្ហន្តិ មយ្ហំ ភវនំ ឱតតំ វិត្ថតំ ចិត្តំ វិចិត្តំ សុចិ សុបរិសុទ្ធំ ចិត្តំ អនេកេហិ សត្តហិ រតនេហិ វិចិត្តំ សោភមានំ បកម្បិត្ថ បការេន កម្បិត្ថាតិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
ពុទ្ធសញ្ញកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៨. មគ្គសញ្ញកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
បទុមុត្តរពុទ្ធស្សាតិអាទិកំ អាយស្មតោ មគ្គសញ្ញកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តតោ ឱរំ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ ហិមវន្តេ ទេវបុត្តោ ហុត្វា និព្ពត្តោ អរញ្ញំ គន្ត្វា មគ្គមូឡ្ហានំ មគ្គំ គវេសន្តានំ តស្ស សាវកានំ ភោជេត្វា មគ្គំ អាចិក្ខិ. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សសម្បត្តិមនុភវិត្វា ឧប្បន្នុប្បន្នភវេ សព្ពត្ថ អមូឡ្ហោ សញ្ញវា អហោសិ. អថ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ ឃរាវាសេ អនល្លីនោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៦៦. សោ អបរភាគេ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ បទុមុត្តរពុទ្ធស្សាតិអាទិមាហ. សាវកា វនចារិនោតិ ភគវតោ វុត្តវចនំ សម្មា អាទរេន សុណន្តីតិ សាវកា, អថ វា ភគវតោ ទេសនានុសារេន ញាណំ បេសេត្វា សទ្ធម្មំ សុណន្តីតិ សាវកា. វនចារិនោ វនេ វិចរណកា សាវកា វិប្បនដ្ឋា មគ្គមូឡ្ហា មហាអរញ្ញេ អន្ធាវ ចក្ខុវិរហិតាវ អនុសុយ្យរេ វិចរន្តីតិ សម្ពន្ធោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
មគ្គសញ្ញកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៩. បច្ចុបដ្ឋានសញ្ញកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
អត្ថទស្សិម្ហិ សុគតេតិអាទិកំ អាយស្មតោ បច្ចុបដ្ឋានសញ្ញកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ អត្ថទស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ យក្ខយោនិយំ និព្ពត្តោ ភគវតិ ធរមានេ ទស្សនស្ស អលទ្ធត្តា បច្ឆា បរិនិព្ពុតេ មហាសោកប្បត្តោ វិហាសិ. តទា ហិស្ស ភគវតោ សាគតោ នាម អគ្គសាវកោ អនុសាសន្តោ ភគវតោ សារីរិកធាតុបូជា ភគវតិ ធរមានេ កតបូជា វិយ ចិត្តប្បសាទវសា មហប្ផលំ ភវតី’’តិ វត្វា ‘‘ថូបំ ករោហី’’តិ និយោជិតោ ថូបំ ការេសិ, តំ បូជេត្វា តតោ ចុតោ ទេវមនុស្សេសុ សក្កចក្កវត្តិសម្បត្តិមនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាវត្ថិយំ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ សត្ថរិ បសីទិត្វា បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៧២. សោ អបរភាគេ អត្តនោ បុញ្ញកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ អត្ថទស្សិម្ហិ សុគតេតិអាទិមាហ. តំ ហេដ្ឋា វុត្តមេវ. យក្ខយោនិំ ឧបបជ្ជិន្តិ ឯត្ថ បន អត្តនោ សកាសំ សម្បត្តសម្បត្តេ ខាទន្តា យន្តិ គច្ឆន្តីតិ យក្ខា, យក្ខានំ យោនិ ជាតីតិ យក្ខយោនិ, យក្ខយោនិយំ និព្ពត្តោតិ អត្ថោ.
៧៣. ទុល្លទ្ធំ វត មេ អាសីតិ មេ មយា លទ្ធយសំ ទុល្លទ្ធំ, ពុទ្ធភូតស្ស សត្ថុនោ សក្ការំ អកតត្តា វិរាធេត្វា លទ្ធន្តិ អត្ថោ. ទុប្បភាតន្តិ ទុដ្ឋុ បភាតំ រត្តិយា បភាតករណំ, មយ្ហំ ន សុដ្ឋុំ បភាតន្តិ អត្ថោ. ទុរុដ្ឋិតន្តិ ទុឧដ្ឋិតំ, សូរិយស្ស ឧគ្គមនំ មយ្ហំ ទុឧគ្គមនន្តិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
បច្ចុបដ្ឋានសញ្ញកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
១០. ជាតិបូជកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
ជាយំ តស្ស វិបស្សិស្សាតិអាទិកំ អាយស្មតោ ជាតិបូជកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ នក្ខត្តបាឋកេហិ វិបស្សិពោធិសត្តស្ស វុត្តលក្ខណនិមិត្តំ សុត្វា ‘‘អយំ កិរ កុមារោ ពុទ្ធោ ហុត្វា សកលលោកស្ស អគ្គោ សេដ្ឋោ សុត្វា សព្ពសត្តេ សំសារតោ ឧទ្ធរិស្សតី’’តិ សុត្វា តំ ភគវន្តំ កុមារកាលេយេវ ពុទ្ធស្ស វិយ មហាបូជមកាសិ. បច្ឆា កមេន កុមារកាលំ រាជកុមារកាលំ រជ្ជកាលន្តិ កាលត្តយមតិក្កម្ម ពុទ្ធេ ជាតេបិ មហាបូជំ កត្វា តតោ ចុតោ តុសិតាទីសុ និព្ពត្តោ ទិព្ពសុខមនុភវិត្វា បច្ឆា មនុស្សេសុ ចក្កវត្តាទិមនុស្សសុខមនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ សត្តដ្ឋវស្សកាលេយេវ ភគវតិ បសន្នោ បព្ពជិត្វា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៨២. សោ អបរភាគេ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ជាយំ តស្ស វិបស្សិស្សាតិអាទិមាហ. តំ ហេដ្ឋា វុត្តត្ថមេវ.
៨៤. នេមិត្តានំ សុណិត្វានាតិ ឯត្ថ និមិត្តំ ការណំ សុខទុក្ខប្បត្តិហេតុំ ជានន្តីតិ នេមិត្តា, តេសំ នេមិត្តានំ នក្ខត្តបាឋកានំ វចនំ សុណិត្វាតិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
ជាតិបូជកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
ទ្វាទសមវគ្គវណ្ណនា សមត្តា.