១៣. សេរេយ្យវគ្គោ
១. សេរេយ្យកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
អជ្ឈាយកោ មន្តធរោតិអាទិកំ អាយស្មតោ សេរេយ្យកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមជិនវរេសុ កតាធិការោ តតោ បរេសុ អត្តភាវសហស្សេសុ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា តិណ្ណំ វេទានំ បារំ គន្ត្វា ឥតិហាសាទិសកលព្រាហ្មណធម្មេសុ កោដិប្បត្តោ ឯកស្មិំ ទិវសេ អព្ភោកាសេ សបរិវារោ ឋិតោ ភគវន្តំ ទិស្វា បសន្នមានសោ សេរេយ្យបុប្ផំ គហេត្វា អាកាសេ ខិបន្តោ បូជេសិ. តានិ បុប្ផានិ អាកាសេ វិតានំ ហុត្វា សត្តាហំ ឋត្វា បច្ឆា អន្តរធាយិំសុ. សោ តំ អច្ឆរិយំ ទិស្វា អតីវ បសន្នមានសោ តេនេវ បីតិសោមនស្សេន កាលំ កត្វា តុសិតាទីសុ និព្ពត្តោ តត្ថ ទិព្ពសុខមនុភវិត្វា តតោ មនុស្សសុខមនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បាបុណិត្វា បុព្ពវាសនាពលេន សត្ថរិ បសន្នោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
១. សោ អបរភាគេ បុរាកតកុសលំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ អជ្ឈាយកោ មន្តធរោតិអាទិមាហ. តំ ហេដ្ឋា វុត្តត្ថមេវ.
៣. សេរេយ្យកំ គហេត្វានាតិ សិរិសេ ភវំ ជាតិបុប្ផំ សេរេយ្យំ, សេរេយ្យមេវ សេរេយ្យកំ, តំ សេរេយ្យកំ គហេត្វានាតិ សម្ពន្ធោ. ភគវតិ បសន្នោ ជាតិសុមនមកុឡចម្បកាទីនិ បុប្ផានិ បតិដ្ឋបេត្វា បូជេតុំ កាលំ នត្ថិតាយ តត្ថ សម្បត្តំ តំ សេរេយ្យកំ បុប្ផំ គហេត្វា បូជេសិន្តិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
សេរេយ្យកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
២. បុប្ផថូបិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
ហិមវន្តស្សាវិទូរេតិអាទិកំ អាយស្មតោ បុប្ផថូបិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិពុទ្ធស្ស ភគវតោ កាលេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា សកសិប្បេ និប្ផត្តិំ បត្តោ តត្ថ សារំ អបស្សន្តោ គេហំ បហាយ ហិមវន្តំ បវិសិត្វា អត្តនា សហគតេហិ បញ្ចសិស្សសហស្សេហិ សទ្ធិំ បញ្ចាភិញ្ញា អដ្ឋ សមាបត្តិយោ និព្ពត្តេត្វា កុក្កុរនាមបព្ពតសមីបេ បណ្ណសាលំ ការេត្វា បដិវសតិ. តទា ពុទ្ធុប្បាទភាវំ សុត្វា សិស្សេហិ សហ ពុទ្ធស្ស សន្តិកំ គន្តុកាមោ កេនចិ ព្យាធិនា បីឡិតោ បណ្ណសាលំ បវិសិត្វា សិស្សសន្តិកា ពុទ្ធស្សានុភាវំ លក្ខណញ្ច សុត្វា បសន្នមានសោ ហិមវន្តតោ ចម្បកាសោកតិលកកេដកាទ្យនេកេ បុប្ផេ អាហរាបេត្វា ថូបំ កត្វា ពុទ្ធំ វិយ បូជេត្វា កាលំ កត្វា ព្រហ្មលោកូបគោ អហោសិ. អថ តេ សិស្សា តស្ស អាឡហនំ កត្វា ពុទ្ធសន្តិកំ គន្ត្វា តំ បវត្តិំ អារោចេសុំ. អថ ភគវា ពុទ្ធចក្ខុនា ឱលោកេត្វា អនាគតំសញាណេន បាកដីករណមកាសិ. សោ អបរភាគេ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាវត្ថិយំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ បុព្ពវាសនាពលេន សត្ថរិ បសន្នោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
១០. អថ សោ អត្តនោ បុព្ពកុសលំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ហិមវន្តស្សាវិទូរេតិអាទិមាហ. តំ ហេដ្ឋា វុត្តត្ថមេវ. កុក្កុរោ នាម បព្ពតោតិ បព្ពតស្ស សិខរំ កុក្កុរាការេន សុនខាការេន សណ្ឋិតត្តា ‘‘កុក្កុរបព្ពតោ’’តិ សង្ខ្យំ គតោ, តស្ស សមីបេ បណ្ណសាលំ កត្វា បញ្ចតាបសសហស្សេហិ សហ វសមានោតិ អត្ថោ. នយានុសារេន សេសំ សព្ពំ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.
បុប្ផថូបិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៣. បាយសទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
សុវណ្ណវណ្ណោ សម្ពុទ្ធោតិអាទិកំ អាយស្មតោ បាយសទាយកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ឯកស្មិំ វិភវសម្បន្នេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា ឃរាវាសំ វសន្តោ ហត្ថិអស្សធនធញ្ញសត្តរតនាទិវិភវសម្បន្នោ សទ្ធាសម្បន្នោ កម្មផលំ សទ្ទហិត្វា សហស្សមត្តា សុវណ្ណបាតិយោ ការេត្វា តស្មិំ ខីរបាយសសហស្សស្ស បូរេត្វា តា សព្ពា គាហាបេត្វា សិម្ពលិវនំ អគមាសិ. តស្មិំ សមយេ វិបស្សី ភគវា ឆព្ពណ្ណរំសិយោ វិស្សជ្ជេត្វា អាកាសេ ចង្កមំ មាបេត្វា ចង្កមតិ. សោ បន សេដ្ឋិ តំ អច្ឆរិយំ ទិស្វា អតីវ បសន្នោ បាតិយោ ឋបេត្វា វន្ទិត្វា អារោចេសិ បដិគ្គហណាយ. អថ ភគវា អនុកម្បំ ឧបាទាយ បដិគ្គហេសិ, បដិគ្គហេត្វា ច បន តស្ស សោមនុស្សុប្បាទនត្ថំ សហស្សមត្តេហិ ភិក្ខុសង្ឃេហិ សទ្ធិំ បរិភុញ្ជិ, តទវសេសំ អនេកសហស្សភិក្ខូ បរិភុញ្ជិំសុ. សោ តេន បុញ្ញេន សុគតីសុយេវ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ សទ្ធាជាតោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
២៦. សោ អបរភាគេ អត្តនោ កុសលំ បច្ចវេក្ខមានោ តំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ សុវណ្ណវណ្ណោ សម្ពុទ្ធោតិអាទិមាហ. តំ ហេដ្ឋា វុត្តមេវ.
២៨. ចង្កមំ សុសមារូឡ្ហោតិ ចទិនន្តោ បទវិក្ខេបំ ករោន្តោ កមតិ គច្ឆតីតិ ចង្កមំ, ចង្កមស្ស បទវិក្ខេបស្ស អាធារភូតបថវិបទេសោ ចង្កមំ នាមាតិ អត្ថោ, ឯតំ ចង្កមំសុ វិសេសេន អារូឡ្ហោតិ សម្ពន្ធោ. អម្ពរេ អនិលាយនេតិ វរីយតិ ឆាទិយតិ អនេនាតិ វរំ, ន ពរន្តិ អម្ពរំ, សេតវត្ថសទិសំ អាកាសន្តិ អត្ថោ. នត្ថិ និលីយនំ គោបនំ ឯត្ថាតិ អនិលំ, អា សមន្តតោ យន្តិ គច្ឆន្តិ អនេន ឥទ្ធិមន្តោតិ អាយនំ, អនិលញ្ច តំ អាយនញ្ចេតិ អនិលាយនំ, តស្មិំ អម្ពរេ អនិលាយនេ ចង្កមំ មាបយិន្តិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
បាយសទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៤. គន្ធោទកិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
និសជ្ជ បាសាទវរេតិអាទិកំ អាយស្មតោ គន្ធោទកិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ និព្ពានូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សីភគវតោ កាលេ សេដ្ឋិកុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា មហទ្ធនោ មហាភោគោ ទិព្ពសុខមនុភវន្តោ វិយ មនុស្សសុខមនុភវន្តោ ឯកស្មិំ ទិវសេ បាសាទវរេ និសិន្នោ ហោតិ. តទា ភគវា សុវណ្ណមហាមេរុ វិយ វីថិយា វិចរតិ, តំ វិចរមានំ ភគវន្តំ ទិស្វា បសន្នមានសោ គន្ត្វា វន្ទិត្វា សុគន្ធោទកេន ភគវន្តំ ឱសិញ្ចមានោ បូជេសិ. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ ឃរាវាសេន អនល្លីនោ សត្ថុ សន្តិកេ បព្ពជិត្វា កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៣៥. សោ អបរភាគេ អត្តនោ បុព្ពកុសលំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ និសជ្ជ បាសាទវរេតិអាទិមាហ. តត្ថ បាសាទោតិ បសាទំ សោមនស្សំ ជនេតិ ឧប្បាទេតីតិ បាសាទោ, មាលាកម្មចិត្តកម្មសុវណ្ណកម្មាទ្យនេកវិចិត្តំ ទិស្វា តត្ថ បវិដ្ឋានំ ជនានំ បសាទំ ជនយតីតិ អត្ថោ. បាសាទោ ច សោ បត្ថេតព្ពដ្ឋេន វរោ ចាតិ បាសាទវរោ, តស្មិំ បាសាទវរេ និសជ្ជ និសីទិត្វា វិបស្សិំ ជិនវរំ អទ្ទសន្តិ សម្ពន្ធោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
គន្ធោទកិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៥. សម្មុខាថវិកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
ជាយមានេ វិបស្សិម្ហីតិអាទិកំ អាយស្មតោ សម្មុខាថវិកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តោ សត្តវស្សិកកាលេយេវ សកសិប្បេ និប្ផត្តិំ បត្តោ ឃរាវាសំ សណ្ឋបេត្វា វសន្តោ វិបស្សិម្ហិ ពោធិសត្តេ ឧប្បន្នេ សព្ពពុទ្ធានំ លក្ខណានិ វេទត្តយេ ទិស្សមានានិ តានិ រាជប្បមុខស្ស ជនកាយស្ស វិបស្សីពោធិសត្តស្ស លក្ខណញ្ច ពុទ្ធភាវញ្ច ព្យាករិត្វា ជនានំ មានសំ និព្ពាបេសិ, អនេកានិ ច ថុតិវចនានិ និវេទេសិ. សោ តេន កុសលកម្មេន ឆ កាមាវចរសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា មនុស្សេសុ ច ចក្កវត្តិសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ សទ្ធាជាតោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ. កតកុសលនាមេន សម្មុខាថវិកត្ថេរោតិ បាកដោ.
៤១. សោ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ជាយមានេ វិបស្សិម្ហីតិអាទិមាហ. វិបស្សិម្ហិ សម្មាសម្ពុទ្ធេ ជាយមានេ ឧប្បជ្ជមានេ មាតុកុច្ឆិតោ និក្ខន្តេ អហំ បាតុភូតំ និមិត្តំ ការណំ ពុទ្ធភាវស្ស ហេតុំ ព្យាករិំ កថេសិំ, អនេកានិ អច្ឆរិយានិ បាកដានិ អកាសិន្តិ អត្ថោ. សេសំ វុត្តនយានុសារេន សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.
សម្មុខាថវិកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៦. កុសុមាសនិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
នគរេ ធញ្ញវតិយាតិអាទិកំ អាយស្មតោ កុសុមាសនិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមជិនវរេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ តិណ្ណំ វេទានំ បារំ គតោ ព្រាហ្មណសិប្បេសុ កោដិប្បត្តោ សកបរសមយកុសលោ មាតាបិតរោ បូជេតុកាមោ បញ្ច ឧប្បលកលាបេ អត្តនោ សមីបេ ឋបេត្វា និសិន្នោ ភិក្ខុសង្ឃបរិវុតំ វិបស្សិំ ភគវន្តំ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វា នីលបីតាទិឃនពុទ្ធរស្មិយោ ច ទិស្វា បសន្នមានសោ អាសនំ បញ្ញាបេត្វា តត្ថ តានិ បុប្ផានិ សន្ថរិត្វា ភគវន្តំ តត្ថ និសីទាបេត្វា សកឃរេ មាតុ អត្ថាយ បដិយត្តានិ សព្ពានិ ខាទនីយភោជនីយានិ គហេត្វា សបរិវារំ ភគវន្តំ សហត្ថេន សន្តប្បេន្តោ ភោជេសិ. ភោជនាវសានេ ឯកំ ឧប្បលហត្ថំ អទាសិ. តេន សោមនស្សជាតោ បត្ថនំ អកាសិ. ភគវាបិ អនុមោទនំ កត្វា បកាមិ. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ ទ្វេ សម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាវត្ថិយំ វិភវសម្បន្នេ ឯកស្មិំ កុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ ភោគយសេហិ វឌ្ឍិតោ កាមេសុ អាទីនវំ ទិស្វា ឃរាវាសំ បហាយ បព្ពជិតោ នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៦៥. សោ អបរភាគេ បុព្ពេ កតកុសលំ បុព្ពេនិវាសញាណេន សរិត្វា សោមនស្សប្បត្តោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ នគរេ ធញ្ញវតិយាតិអាទិមាហ. ធញ្ញានំ បុញ្ញវន្តានំ ខត្តិយព្រាហ្មណគហបតិមហាសាលានំ អនេកេសំ កុលានំ អាករត្តា ធញ្ញវតី, អថ វា មុត្តាមណិអាទិសត្តរតនានំ សត្តវិធធញ្ញានំ ឧបភោគបរិភោគានំ អាករត្តា ធញ្ញវតី, អថ វា ធញ្ញានំ ពុទ្ធបច្ចេកពុទ្ធខីណាសវានំ វសនដ្ឋានំ អារាមវិហារាទីនំ អាករត្តា ធញ្ញវតី, តស្សា ធញ្ញវតិយា. នគរន្តិ បត្ថេន្តិ ឯត្ថ ឧបភោគបរិភោគត្ថិកា ជនាតិ នគរំ, ន គច្ឆតីតិ វា នគំ, រាជយុវរាជមហាមត្តាទីនំ វសនដ្ឋានំ. នគំ រាតិ អាទទាតិ គណ្ហាតីតិ នគរំ, រាជាទីនំ វសនដ្ឋានសមូហភូតំ បាការបរិខាទីហិ បរិក្ខិត្តំ បរិច្ឆិន្នដ្ឋានំ នគរំ នាមាតិ អត្ថោ. នគរេ យទា អហំ វិបស្សិស្ស ភគវតោ សន្តិកេ ព្យាករណំ អលភិំ, តទា តស្មិំ ធញ្ញវតិយា នគរេ ព្រាហ្មណោ អហោសិន្តិ សម្ពន្ធោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.
កុសុមាសនិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៧. ផលទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
អជ្ឈាយកោ មន្តធរោតិអាទិកំ អាយស្មតោ ផលទាយកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ អនេកេសុ ភវេសុ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា វេទត្តយាទិសកសិប្បេសុ បារប្បត្តោ អនេកេសំ ព្រាហ្មណសហស្សានិំ បាមោក្ខោ អាចរិយោ សកសិប្បានំ បរិយោសានំ អទិស្វា តត្ថ ច សារំ អបស្សន្តោ ឃរាវាសំ បហាយ ឥសិបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា ហិមវន្តស្ស អវិទូរេ អស្សមំ ការេត្វា សហ សិស្សេហិ វាសំ កប្បេសិ, តស្មិំ សមយេ បទុមុត្តរោ ភគវា ភិក្ខាយ ចរមានោ តស្សានុកម្បាយ តំ បទេសំ សម្បាបុណិ. តាបសោ ភគវន្តំ ទិស្វា បសន្នមានសោ អត្តនោ អត្ថាយ បុដកេ និក្ខិបិត្វា រុក្ខគ្គេ លគ្គិតានិ មធុរានិ បទុមផលានិ មធុនា សហ អទាសិ. ភគវា តស្ស សោមនស្សុប្បាទនត្ថំ បស្សន្តស្សេវ បរិភុញ្ជិត្វា អាកាសេ ឋិតោ ផលទានានិសំសំ កថេត្វា បក្កាមិ.
៧៥. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ វិភវសម្បន្នេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ សត្តវស្សិកោយេវ អរហត្តំ បត្វា បុព្ពេ កតកុសលកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ អជ្ឈាយកោ មន្តធរោតិអាទិមាហ. តត្ថ អជ្ឈេតិ ចិន្តេតីតិ អជ្ឈាយិ, អជ្ឈាយិយេវ អជ្ឈាយកោ. ឯត្ថ ហិ អការោ ‘‘បដិសេធេ វុទ្ធិតព្ភាវេ…បេ… អការោ វិរហប្បកេ’’តិ ឯវំ វុត្តេសុ ទសសុ អត្ថេសុ តព្ភាវេ វត្តតិ. សិស្សានំ សវនធារណាទិវសេន ហិតំ អជ្ឈេតិ ចិន្តេតិ សជ្ឈាយំ ករោតីតិ អជ្ឈាយកោ, ចិន្តកោតិ អត្ថោ. អាចរិយស្ស សន្តិកេ ឧគ្គហិតំ សព្ពំ មន្តំ មនេន ធារេតិ បវត្តេតីតិ មន្តធរោ. តិណ្ណំ វេទាន បារគូតិ វេទំ វុច្ចតិ ញាណំ, វេទេន វេទិតព្ពា ពុជ្ឈិតព្ពាតិ វេទា, ឥរុវេទយជុវេទសាមវេទសង្ខាតា តយោ គន្ថា, តេសំ វេទានំ បារំ បរិយោសានំ កោដិំ គតោ បត្តោតិ បារគូ. សេសំ បាកដមេវាតិ
ផលទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៨. ញាណសញ្ញិកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
បព្ពតេ ហិមវន្តម្ហីតិអាទិកំ អាយស្មតោ ញាណសញ្ញិកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តស្មិំ តស្មិំ ឧប្បន្នុប្បន្នេ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វុទ្ធិប្បត្តោ ឃរាវាសំ បហាយ តាបសបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា ហិមវន្តស្ស អវិទូរេ បព្ពតន្តរេ បណ្ណសាលំ ការេត្វា បញ្ចាភិញ្ញាអដ្ឋសមាបត្តិយោ និព្ពត្តេត្វា វសន្តោ ឯកទិវសំ បរិសុទ្ធំ បណ្ឌរំ បុលិនតលំ ទិស្វា ‘‘ឦទិសា បរិសុទ្ធា ពុទ្ធា, ឦទិសំវ បរិសុទ្ធំ ពុទ្ធញាណ’’ន្តិ ពុទ្ធញ្ច តស្ស ញាណញ្ច អនុស្សរិ ថោមេសិ ច.
៨៤. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា សាសនេ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហត្តំ បត្តោ បុព្ពេ កតបុញ្ញំ អនុស្សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ‘‘បព្ពតេ ហិមវន្តម្ហី’’តិអាទិមាហ. បុលិនំ សោភនំ ទិស្វាតិ បរិបុណ្ណកតំ វិយ បុលាការេន បរិសោធិតាការេន បវត្តំ ឋិតន្តិ បុលិនំ, សោភនំ វាលុកំ ទិស្វា សេដ្ឋំ ពុទ្ធំ អនុស្សរិន្តិ អត្ថោ. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.
ញាណសញ្ញិកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៩. គណ្ឋិបុប្ផិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
សុវណ្ណវណ្ណោ សម្ពុទ្ធោតិអាទិកំ អាយស្មតោ គណ្ឋិបុប្ផិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ អនេកាសុ ជាតីសុ កតបុញ្ញសញ្ចយោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ ឧបភោគបរិភោគេហិ អនូនោ ឯកទិវសំ វិបស្សិំ ភគវន្តំ សគណំ ទិស្វា បសន្នមានសោ លាជាបញ្ចមេហិ បុប្ផេហិ បូជេសិ. សោ តេនេវ ចិត្តប្បសាទេន យាវតាយុកំ ឋត្វា តតោ ទេវលោកេ និព្ពត្តោ ទិព្ពសម្បត្តិំ អនុភវិត្វា អបរភាគេ មនុស្សេសុ មនុស្សសម្បត្តិំ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ សទ្ធាជាតោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហត្តំ បាបុណិ.
៩១. សោ ឯកទិវសំ បុព្ពេ កតបុញ្ញំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ ‘‘ឥមិនា កុសលេនាហំ និព្ពានំ បត្តោ’’តិ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ សុវណ្ណវណ្ណោ សម្ពុទ្ធោតិអាទិមាហ. តំ សព្ពំ ហេដ្ឋា វុត្តនយត្តា ឧត្តានត្ថមេវាតិ.
គណ្ឋិបុប្ផិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
១០. បទុមបូជកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
ហិមវន្តស្សាវិទូរេតិអាទិកំ អាយស្មតោ បទុមបូជកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា សកសិប្បេ និប្ផត្តិំ បត្វា តត្ថ សារំ អបស្សន្តោ ពុទ្ធុប្បត្តិតោ បុរេតរំ ឧប្បន្នត្តា ឱវាទានុសាសនំ អលភិត្វា ឃរាវាសំ បហាយ ឥសិបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា ហិមវន្តស្ស អវិទូរេ គោតមកំ នាម បព្ពតំ និស្សាយ អស្សមំ ការេត្វា បញ្ចាភិញ្ញា អដ្ឋ សមាបត្តិយោ និព្ពត្តេត្វា ឈានសុខេនេវ វិហាសិ. តទា បទុមុត្តរោ ភគវា ពុទ្ធោ ហុត្វា សត្តេ សំសារតោ ឧទ្ធរន្តោ តស្សានុកម្បាយ ហិមវន្តំ អគមាសិ. តាបសោ ភគវន្តំ ទិស្វា បសន្នមានសោ សកសិស្សេ សមានេត្វា តេហិ បទុមបុប្ផានិ អាហរាបេត្វា បូជេសិ. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាវត្ថិយំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ សទ្ធោ បសន្នោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៩៧. សោ អត្តនោ បុញ្ញកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ហិមវន្តស្សាវិទូរេតិអាទិមាហ. គោតមោ នាម បព្ពតោតិ អនេកេសំ យក្ខទេវតានំ អាវាសភាវេន អធិដ្ឋានវសេន គោតមស្ស ភវនត្តា គោតមោតិ បាកដោ អហោសិ. បវត្តតិ តិដ្ឋតីតិ បព្ពតោ. នាគរុក្ខេហិ សញ្ឆន្នោតិ រុហតិ តិដ្ឋតីតិ រុក្ខោ. អថ វា បថវិំ ខនន្តោ ឧទ្ធំ រុហតីតិ រុក្ខោ, នានា អនេកប្បការា ចម្បកកប្បូរនាគអគរុចន្ទនាទយោ រុក្ខាតិ នានារុក្ខា, តេហិ នានារុក្ខេហិ សញ្ឆន្នោ បរិកិណ្ណោ គោតមោ បព្ពតោតិ សម្ពន្ធោ. មហាភូតគណាលយោតិ ភវន្តិ ជាយន្តិ ឧប្បជ្ជន្តិ វឌ្ឍន្តិ ចាតិ ភូតា, មហន្តា ច តេ ភូតា ចាតិ មហាភូតា, មហាភូតានំ គណោ សមូហោតិ មហាភូតគណោ, មហាភូតគណស្ស អាលយោ បតិដ្ឋាតិ មហាភូតគណាលយោ.
៩៨. វេមជ្ឈម្ហិ ច តស្សាសីតិ តស្ស គោតមស្ស បព្ពតស្ស វេមជ្ឈេ អព្ភន្តរេ អស្សមោ អភិនិម្មិតោ និប្ផាទិតោ កតោតិ អត្ថោ. សេសំ ឧត្តានមេវាតិ.
បទុមបូជកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
តេរសមវគ្គវណ្ណនា សមត្តា.