សរណគមនកថា
ឥទានិ តេសុ សរណគមនេសុ កោសល្លត្ថំ សរណំ, សរណគមនំ, យោ ច សរណំ គច្ឆតិ, សរណគមនប្បភេទោ, សរណគមនផលំ, សង្កិលេសោ, ភេទោតិ, អយំ វិធិ វេទិតព្ពោ. សេយ្យថិទំ – សរណត្ថតោ តាវ ហិំសតីតិ សរណំ. សរណគតានំ តេនេវ សរណគមនេន ភយំ សន្តាសំ ទុក្ខំ ទុគ្គតិបរិកិលេសំ ហនតិ វិនាសេតីតិ អត្ថោ, រតនត្តយស្សេវេតំ អធិវចនំ.
អថ វា ហិតេ បវត្តនេន អហិតា ច និវត្តនេន សត្តានំ ភយំ ហិំសតិ ពុទ្ធោ. ភវកន្តារា ឧត្តារណេន អស្សាសទានេន ច ធម្មោ; អប្បកានម្បិ ការានំ វិបុលផលបដិលាភករណេន សង្ឃោ. តស្មា ឥមិនាបិ បរិយាយេន រតនត្តយំ សរណំ. តប្បសាទតគ្គរុតាហិ វិហតកិលេសោ តប្បរាយណតាការប្បវត្តោ ចិត្តុប្បាទោ សរណគមនំ. តំ សមង្គីសត្តោ សរណំ គច្ឆតិ. វុត្តប្បការេន ចិត្តុប្បាទេន ឯតានិ មេ តីណិ រតនានិ សរណំ, ឯតានិ បរាយណន្តិ ឯវំ ឧបេតីតិ អត្ថោ. ឯវំ តាវ សរណំ, សរណគមនំ, យោ ច សរណំ គច្ឆតិ, ឥទំ តយំ វេទិតព្ពំ.
សរណគមនប្បភេទេ បន ទុវិធំ សរណគមនំ – លោកុត្តរំ លោកិយញ្ច. តត្ថ លោកុត្តរំ ទិដ្ឋសច្ចានំ មគ្គក្ខណេ សរណគមនុបក្កិលេសសមុច្ឆេទេន អារម្មណតោ និព្ពានារម្មណំ ហុត្វា កិច្ចតោ សកលេបិ រតនត្តយេ ឥជ្ឈតិ. លោកិយំ បុថុជ្ជនានំ សរណគមនុបក្កិលេសវិក្ខម្ភនេន អារម្មណតោ ពុទ្ធាទិគុណារម្មណំ ហុត្វា ឥជ្ឈតិ. តំ អត្ថតោ ពុទ្ធាទីសុ វត្ថូសុ សទ្ធាបដិលាភោ សទ្ធាមូលិកា ច សម្មាទិដ្ឋិ ទសសុ បុញ្ញកិរិយវត្ថូសុ ទិដ្ឋិជុកម្មន្តិ វុច្ចតិ. តយិទំ ចតុធា វត្តតិ – អត្តសន្និយ្យាតនេន, តប្បរាយណតាយ, សិស្សភាវូបគមនេន, បណិបាតេនាតិ.
តត្ថ អត្តសន្និយ្យាតនំ នាម – ‘‘អជ្ជាទិំ កត្វា អហំ អត្តានំ ពុទ្ធស្ស និយ្យាតេមិ, ធម្មស្ស, សង្ឃស្សា’’តិ ឯវំ ពុទ្ធាទីនំ អត្តបរិច្ចជនំ. តប្បរាយណតា នាម ‘‘អជ្ជាទិំ កត្វា ‘អហំ ពុទ្ធបរាយណោ, ធម្មបរាយណោ, សង្ឃបរាយណោ’តិ. មំ ធារេថា’’តិ ឯវំ តប្បរាយណភាវោ. សិស្សភាវូបគមនំ នាម – ‘‘អជ្ជាទិំ កត្វា – ‘អហំ ពុទ្ធស្ស អន្តេវាសិកោ, ធម្មស្ស, សង្ឃស្ស អន្តេវាសិកោ’តិ មំ ធារេថា’’តិ ឯវំ សិស្សភាវូបគមោ. បណិបាតោ នាម – ‘‘អជ្ជាទិំ កត្វា អហំ អភិវាទនបច្ចុដ្ឋានអញ្ជលិកម្មសាមីចិកម្មំ ពុទ្ធាទីនំយេវ តិណ្ណំ វត្ថូនំ ករោមី’តិ មំ ធារេថា’’តិ ឯវំ ពុទ្ធាទីសុ បរមនិបច្ចាការោ. ឥមេសញ្ហិ ចតុន្នំ អាការានំ អញ្ញតរម្បិ ករោន្តេន គហិតំយេវ ហោតិ សរណំ.
អបិ ច ភគវតោ អត្តានំ បរិច្ចជាមិ, ធម្មស្ស, សង្ឃស្ស, អត្តានំ បរិច្ចជាមិ, ជីវិតំ បរិច្ចជាមិ, បរិច្ចត្តោយេវ មេ អត្តា, បរិច្ចត្តំយេវ ជីវិតំ, ជីវិតបរិយន្តិកំ ពុទ្ធំ សរណំ គច្ឆាមិ, ពុទ្ធោ មេ សរណំ លេណំ តាណន្តិ; ឯវម្បិ អត្តសន្និយ្យាតនំ វេទិតព្ពំ. ‘‘សត្ថារញ្ច វតាហំ បស្សេយ្យំ, ភគវន្តមេវ បស្សេយ្យំ, សុគតញ្ច វតាហំ បស្សេយ្យំ, ភគវន្តមេវ បស្សេយ្យំ, សម្មាសម្ពុទ្ធញ្ច វតាហំ បស្សេយ្យំ, ភគវន្តមេវ បស្សេយ្យ’’ន្តិ (សំ. និ. ២.១៥៤). ឯវម្បិ មហាកស្សបស្ស សរណគមនំ វិយ សិស្សភាវូបគមនំ វេទិតព្ពំ.
‘‘សោ អហំ វិចរិស្សាមិ, គាមា គាមំ បុរា បុរំ;
នមស្សមានោ សម្ពុទ្ធំ, ធម្មស្ស ច សុធម្មត’’ន្តិ. (សុ. និ. ១៩៤);
ឯវម្បិ អាឡវកាទីនំ សរណគមនំ វិយ តប្បរាយណតា វេទិតព្ពា. អថ ខោ ព្រហ្មាយុ ព្រាហ្មណោ ឧដ្ឋាយាសនា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា ភគវតោ បាទេសុ សិរសា និបតិត្វា ភគវតោ បាទានិ មុខេន ច បរិចុម្ពតិ, បាណីហិ ច បរិសម្ពាហតិ, នាមញ្ច សាវេតិ – ‘‘ព្រហ្មាយុ អហំ, ភោ គោតម ព្រាហ្មណោ, ព្រហ្មាយុ អហំ, ភោ គោតម ព្រាហ្មណោ’’តិ (ម. និ. ២.៣៩៤) ឯវម្បិ បណិបាតោ ទដ្ឋព្ពោ.
សោ បនេស ញាតិភយាចរិយទក្ខិណេយ្យវសេន ចតុព្ពិធោ ហោតិ. តត្ថ ទក្ខិណេយ្យបណិបាតេន សរណគមនំ ហោតិ, ន ឥតរេហិ. សេដ្ឋវសេនេវ ហិ សរណំ គណ្ហាតិ, សេដ្ឋវសេន ច ភិជ្ជតិ. តស្មា យោ សាកិយោ វា កោលិយោ វា – ‘‘ពុទ្ធោ អម្ហាកំ ញាតកោ’’តិ វន្ទតិ, អគ្គហិតមេវ ហោតិ សរណំ. យោ វា – ‘‘សមណោ គោតមោ រាជបូជិតោ មហានុភាវោ អវន្ទីយមានោ អនត្ថម្បិ ករេយ្យា’’តិ ភយេន វន្ទតិ, អគ្គហិតមេវ ហោតិ សរណំ. យោ វា ពោធិសត្តកាលេ ភគវតោ សន្តិកេ កិញ្ចិ ឧគ្គហិតំ សរមានោ ពុទ្ធកាលេ វា –
‘‘ចតុធា វិភជេ ភោគេ, បណ្ឌិតោ ឃរមាវសំ;
ឯកេន ភោគំ ភុញ្ជេយ្យ, ទ្វីហិ កម្មំ បយោជយេ;
ចតុត្ថញ្ច និធាបេយ្យ, អាបទាសុ ភវិស្សតី’’តិ. (ទី. និ. ៣.២៦៥);
ឯវរូបំ អនុសាសនិំ ឧគ្គហេត្វា – ‘‘អាចរិយោ មេ’’តិ វន្ទតិ, អគ្គហិតមេវ ហោតិ សរណំ. យោ បន – ‘‘អយំ លោកេ អគ្គទក្ខិណេយ្យោ’’តិ វន្ទតិ, តេនេវ គហិតំ ហោតិ សរណំ.
ឯវំ គហិតសរណស្ស ច ឧបាសកស្ស វា ឧបាសិកាយ វា អញ្ញតិត្ថិយេសុ បព្ពជិតម្បិ ញាតិំ – ‘‘ញាតកោ មេ អយ’’ន្តិ វន្ទតោ សរណគមនំ ន ភិជ្ជតិ, បគេវ អបព្ពជិតំ. តថា រាជានំ ភយវសេន វន្ទតោ. សោ ហិ រដ្ឋបូជិតត្តា អវន្ទីយមានោ អនត្ថម្បិ ករេយ្យាតិ. តថា យំ កិញ្ចិ សិប្បំ សិក្ខាបកំ តិត្ថិយម្បិ – ‘‘អាចរិយោ មេ អយ’’ន្តិ វន្ទតោបិ ន ភិជ្ជតិ, ឯវំ សរណគមនប្បភេទោ វេទិតព្ពោ.
ឯត្ថ ច លោកុត្តរស្ស សរណគមនស្ស ចត្តារិ សាមញ្ញផលានិ វិបាកផលំ, សព្ពទុក្ខក្ខយោ អានិសំសផលំ. វុត្តញ្ហេតំ –
‘‘យោ ច ពុទ្ធញ្ច ធម្មញ្ច, សង្ឃញ្ច សរណំ គតោ;
ចត្តារិ អរិយសច្ចានិ, សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតិ.
ទុក្ខំ ទុក្ខសមុប្បាទំ, ទុក្ខស្ស ច អតិក្កមំ;
អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ, ទុក្ខូបសមគាមិនំ.
ឯតំ ខោ សរណំ ខេមំ, ឯតំ សរណមុត្តមំ;
ឯតំ សរណមាគម្ម, សព្ពទុក្ខា បមុច្ចតី’’តិ. (ធ. ប. ១៩២);
អបិ ច និច្ចាទិតោ អនុបគមនាទិវសេន បេតស្ស អានិសំសផលំ វេទិតព្ពំ. វុត្តញ្ហេតំ – ‘‘អដ្ឋានមេតំ អនវកាសោ, យំ ទិដ្ឋិសម្បន្នោ បុគ្គលោ កញ្ចិ សង្ខារំ និច្ចតោ ឧបគច្ឆេយ្យ…បេ… កញ្ចិ សង្ខារំ សុខតោ…បេ… កញ្ចិ ធម្មំ អត្តតោ ឧបគច្ឆេយ្យ…បេ… មាតរំ ជីវិតា វោរោបេយ្យ…បេ… បិតរំ…បេ… អរហន្តំ…បេ… បទុដ្ឋចិត្តោ តថាគតស្ស លោហិតំ ឧប្បាទេយ្យ…បេ…. សង្ឃំ ភិន្ទេយ្យ…បេ… អញ្ញំ សត្ថារំ ឧទ្ទិសេយ្យ, នេតំ ឋានំ វិជ្ជតី’’តិ (អ. និ. ១.២៩០). លោកិយស្ស បន សរណគមនស្ស ភវសម្បទាបិ ភោគសម្បទាបិ ផលមេវ. វុត្តញ្ហេតំ –
‘‘យេ កេចិ ពុទ្ធំ សរណំ គតាសេ, ន តេ គមិស្សន្តិ អបាយភូមិំ;
បហាយ មានុសំ ទេហំ, ទេវកាយំ បរិបូរេស្សន្តី’’តិ. (សំ. និ. ១.៣៧);
អបរម្បិ វុត្តំ – ‘‘អថ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ អសីតិយា ទេវតាសហស្សេហិ សទ្ធិំ យេនាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ តេនុបសង្កមិ…បេ… ឯកមន្តំ ឋិតំ ខោ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ឯតទវោច – ‘‘សាធុ ខោ, ទេវានមិន្ទ, ពុទ្ធំ សរណគមនំ ហោតិ. ពុទ្ធំ សរណគមនហេតុ ខោ, ទេវានមិន្ទ, ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តិ…បេ… តេ អញ្ញេ ទេវេ ទសហិ ឋានេហិ អធិគណ្ហន្តិ – ទិព្ពេន អាយុនា, ទិព្ពេន វណ្ណេន, ទិព្ពេន សុខេន, ទិព្ពេន យសេន, ទិព្ពេន អាធិបតេយ្យេន, ទិព្ពេហិ រូបេហិ សទ្ទេហិ គន្ធេហិ រសេហិ ផោដ្ឋព្ពេហី’’តិ (សំ. និ. ៤.៣៤១). ឯស នយោ ធម្មេ ច សង្ឃេ ច. អបិ ច វេលាមសុត្តាទីនំ វសេនាបិ សរណគមនស្ស ផលវិសេសោ វេទិតព្ពោ. ឯវំ សរណគមនស្ស ផលំ វេទិតព្ពំ.
តត្ថ ច លោកិយសរណគមនំ តីសុ វត្ថូសុ អញ្ញាណសំសយមិច្ឆាញាណាទីហិ សំកិលិស្សតិ, ន មហាជុតិកំ ហោតិ, ន មហាវិប្ផារំ. លោកុត្តរស្ស នត្ថិ សំកិលេសោ. លោកិយស្ស ច សរណគមនស្ស ទុវិធោ ភេទោ – សាវជ្ជោ ច អនវជ្ជោ ច. តត្ថ សាវជ្ជោ អញ្ញសត្ថារាទីសុ អត្តសន្និយ្យាតនាទីហិ ហោតិ, សោ ច អនិដ្ឋផលោ ហោតិ. អនវជ្ជោ កាលកិរិយាយ ហោតិ, សោ អវិបាកត្តា អផលោ. លោកុត្តរស្ស បន នេវត្ថិ ភេទោ. ភវន្តរេបិ ហិ អរិយសាវកោ អញ្ញំ សត្ថារំ ន ឧទ្ទិសតីតិ. ឯវំ សរណគមនស្ស សំកិលេសោ ច ភេទោ ច វេទិតព្ពោតិ.
ឧបាសកំ មំ ភន្តេ ភគវា ធារេតូតិ មំ ភគវា ‘‘ឧបាសកោ អយ’’ន្តិ ឯវំ ធារេតុ, ជានាតូតិ អត្ថោ. ឧបាសកវិធិកោសល្លត្ថំ បនេត្ថ – កោ ឧបាសកោ? កស្មា ឧបាសកោតិ វុច្ចតិ? កិមស្ស សីលំ? កោ អាជីវោ? កា វិបត្តិ? កា សម្បត្តីតិ? ឥទំ បកិណ្ណកំ វេទិតព្ពំ.
តត្ថ កោ ឧបាសកោតិ យោ កោចិ សរណគតោ គហដ្ឋោ. វុត្តញ្ហេតំ – ‘‘យតោ ខោ, មហានាម, ពុទ្ធំ សរណំ គតោ ហោតិ, ធម្មំ សរណំ គតោ ហោតិ, សង្ឃំ សរណំ គតោ ហោតិ. ឯត្តាវតា ខោ, មហានាម, ឧបាសកោ ហោតី’’តិ (សំ. និ. ៥.១០៣៣).
កស្មា ឧបាសកោតិ រតនត្តយំ ឧបាសនតោ. សោ ហិ ពុទ្ធំ ឧបាសតីតិ ឧបាសកោ, តថា ធម្មំ សំឃំ.
កិមស្ស សីលន្តិ បញ្ច វេរមណិយោ. យថាហ – ‘‘យតោ ខោ, មហានាម, ឧបាសកោ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ, អទិន្នាទានា… កាមេសុមិច្ឆាចារា… មុសាវាទា… សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតោ ហោតិ, ឯត្តាវតា ខោ, មហានាម, ឧបាសកោ សីលវា ហោតី’’តិ (សំ. និ. ៥.១០៣៣).
កោ អាជីវោតិ បញ្ច មិច្ឆាវណិជ្ជា បហាយ ធម្មេន សមេន ជីវិតកប្បនំ. វុត្តញ្ហេតំ – ‘‘បញ្ចិមា, ភិក្ខវេ, វណិជ្ជា ឧបាសកេន អករណីយា. កតមា បញ្ច? សត្ថវណិជ្ជា, សត្តវណិជ្ជា, មំសវណិជ្ជា, មជ្ជវណិជ្ជា, វិសវណិជ្ជា. ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច វណិជ្ជា ឧបាសកេន អករណីយា’’តិ (អ. និ. ៥.១៧៧).
កា វិបត្តីតិ យា តស្សេវ សីលស្ស ច អាជីវស្ស ច វិបត្តិ, អយមស្ស វិបត្តិ. អបិ ច យាយ ឯស ចណ្ឌាលោ ចេវ ហោតិ, មលញ្ច បតិកុដ្ឋោ ច, សាបិស្ស វិបត្តីតិ វេទិតព្ពា. តេ ច អត្ថតោ អស្សទ្ធិយាទយោ បញ្ច ធម្មា ហោន្តិ. យថាហ – ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ឧបាសកោ ឧបាសកចណ្ឌាលោ ច ហោតិ, ឧបាសកមលញ្ច, ឧបាសកបតិកុដ្ឋោ ច. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ហោតិ, ទុស្សីលោ ហោតិ, កោតូហលមង្គលិកោ ហោតិ, មង្គលំ បច្ចេតិ, នោ កម្មំ, ឥតោ ច ពហិទ្ធា ទក្ខិណេយ្យំ បរិយេសតិ, តត្ថ ច បុព្ពការំ ករោតី’’តិ (អ. និ. ៥.១៧៥).
កា សម្បត្តីតិ យា ចស្ស សីលសម្បទា ចេវ អាជីវសម្បទា ច, សា សម្បត្តិ; យេ ចស្ស រតនភាវាទិករា សទ្ធាទយោ បញ្ច ធម្មា. យថាហ – ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ឧបាសកោ ឧបាសករតនញ្ច ហោតិ, ឧបាសកបទុមញ្ច, ឧបាសកបុណ្ឌរីកញ្ច. កតមេហិ បញ្ចហិ? សទ្ធោ ហោតិ, សីលវា ហោតិ, ន កោតូហលមង្គលិកោ ហោតិ, កម្មំ បច្ចេតិ, នោ មង្គលំ, ន ឥតោ ពហិទ្ធា ទក្ខិណេយ្យំ គវេសតិ, ឥធ ច បុព្ពការំ ករោតី’’តិ (អ. និ. ៥.១៧៥).
អជ្ជតគ្គេតិ ឯត្ថាយំ អគ្គសទ្ទោ អាទិកោដិកោដ្ឋាសសេដ្ឋេសុ ទិស្សតិ. ‘‘អជ្ជតគ្គេ, សម្ម ទោវារិក, អាវរាមិ ទ្វារំ និគណ្ឋានំ និគណ្ឋីន’’ន្តិអាទីសុ (ម. និ. ២.៧០) ហិ អាទិម្ហិ ទិស្សតិ. ‘‘តេនេវ អង្គុលគ្គេន តំ អង្គុលគ្គំ បរាមសេយ្យ. ឧច្ឆគ្គំ វេឡគ្គ’’ន្តិអាទីសុ (កថា. ២៨១) កោដិយំ. ‘‘អម្ពិលគ្គំ វា មធុរគ្គំ វា តិត្តកគ្គំ វា វិហារគ្គេន វា បរិវេណគ្គេន វា ភាជេតុ’’ន្តិអាទីសុ (ចូឡវ. ៣១៧) កោដ្ឋាសេ. ‘‘យាវតា, ភិក្ខវេ, សត្តា អបទា វា…បេ… តថាគតោ តេសំ អគ្គមក្ខាយតី’’តិអាទីសុ (អ. និ. ៤.៣៤) សេដ្ឋេ. ឥធ បនាយំ អាទិម្ហិ ទដ្ឋព្ពោ. តស្មា អជ្ជតគ្គេតិ អជ្ជតំ អាទិំ កត្វាតិ ឯវមេត្ថត្ថោ វេទិតព្ពោ. អជ្ជតន្តិ អជ្ជភាវំ. អជ្ជទគ្គេតិ វា បាឋោ, ទការោ បទសន្ធិករោ. អជ្ជ អគ្គន្តិ អត្ថោ.
បាណុបេតន្តិ បាណេហិ ឧបេតំ. យាវ មេ ជីវិតំ បវត្តតិ, តាវ ឧបេតំ អនញ្ញសត្ថុកំ តីហិ សរណគមនេហិ សរណំ គតំ ឧបាសកំ កប្បិយការកំ មំ ភគវា ធារេតុ ជានាតុ. អហញ្ហិ សចេបិ មេ តិខិណេន អសិនា សីសំ ឆិន្ទេយ្យ, នេវ ពុទ្ធំ ‘‘ន ពុទ្ធោ’’តិ វា, ធម្មំ ‘‘ន ធម្មោ’’តិ វា, សង្ឃំ ‘‘ន សង្ឃោ’’តិ វា វទេយ្យន្តិ.
ឯវំ អត្តសន្និយ្យាតនេន សរណំ គន្ត្វា អត្តនា កតំ អបរាធំ បកាសេន្តោ អច្ចយោ មំ, ភន្តេតិអាទិមាហ. តត្ថ អច្ចយោតិ អបរាធោ. មំ អច្ចគមាតិ មំ អតិក្កម្ម អភិភវិត្វា បវត្តោ. ធម្មិកំ ធម្មរាជានន្តិ ឯត្ថ ធម្មំ ចរតីតិ ធម្មិកោ. ធម្មេនេវ រាជា ជាតោ, ន បិតុឃាតនាទិនា អធម្មេនាតិ ធម្មរាជា. ជីវិតា វោរោបេសិន្តិ ជីវិតា វិយោជេសិំ. បដិគ្គណ្ហាតូតិ ខមតុ. អាយតិំ សំវរាយាតិ អនាគតេ សំវរត្ថាយ. បុន ឯវរូបស្ស អបរាធស្ស ទោសស្ស ខលិតស្ស អករណត្ថាយ.
២៥១. តគ្ឃាតិ ឯកំសេ និបាតោ. យថា ធម្មំ បដិករោសីតិ យថា ធម្មោ ឋិតោ តថេវ ករោសិ, ខមាបេសីតិ វុត្តំ ហោតិ. តំ តេ មយំ បដិគ្គណ្ហាមាតិ តំ តវ អបរាធំ មយំ ខមាម. វុឌ្ឍិហេសា, មហារាជ អរិយស្ស វិនយេតិ ឯសា, មហារាជ, អរិយស្ស វិនយេ ពុទ្ធស្ស ភគវតោ សាសនេ វុឌ្ឍិ នាម. កតមា? យាយំ អច្ចយំ អច្ចយតោ ទិស្វា យថាធម្មំ បដិករិត្វា អាយតិំ សំវរាបជ្ជនា, ទេសនំ បន បុគ្គលាធិដ្ឋានំ ករោន្តោ – ‘‘យោ អច្ចយំ អច្ចយតោ ទិស្វា យថាធម្មំ បដិករោតិ, អាយតិំ សំវរំ អាបជ្ជតី’’តិ អាហ.
២៥២. ឯវំ វុត្តេតិ ឯវំ ភគវតា វុត្តេ. ហន្ទ ច ទានិ មយំ ភន្តេតិ ឯត្ថ ហន្ទាតិ វចសាយត្ថេ និបាតោ. សោ ហិ គមនវចសាយំ កត្វា ឯវមាហ. ពហុកិច្ចាតិ ពលវកិច្ចា. ពហុករណីយាតិ តស្សេវ វេវចនំ. យស្សទានិ ត្វន្តិ យស្ស ឥទានិ ត្វំ មហារាជ គមនស្ស កាលំ មញ្ញសិ ជានាសិ, តស្ស កាលំ ត្វមេវ ជានាសីតិ វុត្តំ ហោតិ. បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមីតិ តិក្ខត្តុំ បទក្ខិណំ កត្វា ទសនខសមោធានសមុជ្ជលំ អញ្ជលិំ សិរសិ បតិដ្ឋបេត្វា យាវ ទស្សនវិសយំ ភគវតោ អភិមុខោវ បដិក្កមិត្វា ទស្សនវិជហនដ្ឋានភូមិយំ បញ្ចបតិដ្ឋិតេន វន្ទិត្វា បក្កាមិ.
២៥៣. ខតាយំ, ភិក្ខវេ, រាជាតិ ខតោ អយំ, ភិក្ខវេ, រាជា. ឧបហតាយន្តិ ឧបហតោ អយំ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – អយំ, ភិក្ខវេ, រាជា ខតោ ឧបហតោ ភិន្នបតិដ្ឋោ ជាតោ, តថានេន អត្តនាវ អត្តា ខតោ, យថា អត្តនោ បតិដ្ឋា ន ជាតាតិ. វិរជន្តិ រាគរជាទិវិរហិតំ. រាគមលាទីនំយេវ វិគតត្តា វីតមលំ. ធម្មចក្ខុន្តិ ធម្មេសុ វា ចក្ខុំ, ធម្មមយំ វា ចក្ខុំ, អញ្ញេសុ ឋានេសុ តិណ្ណំ មគ្គានមេតំ អធិវចនំ. ឥធ បន សោតាបត្តិមគ្គស្សេវ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – សចេ ឥមិនា បិតា ឃាតិតោ នាភវិស្ស, ឥទានិ ឥធេវាសនេ និសិន្នោ សោតាបត្តិមគ្គំ បត្តោ អភវិស្ស, បាបមិត្តសំសគ្គេន បនស្ស អន្តរាយោ ជាតោ. ឯវំ សន្តេបិ យស្មា អយំ តថាគតំ ឧបសង្កមិត្វា រតនត្តយំ សរណំ គតោ, តស្មា មម សាសនមហន្តតាយ យថា នាម កោចិ បុរិសស្ស វធំ កត្វា បុប្ផមុដ្ឋិមត្តេន ទណ្ឌេន មុច្ចេយ្យ, ឯវមេវ លោហកុម្ភិយំ និព្ពត្តិត្វា តិំសវស្សសហស្សានិ អធោ បតន្តោ ហេដ្ឋិមតលំ បត្វា តិំសវស្សសហស្សានិ ឧទ្ធំ គច្ឆន្តោ បុនបិ ឧបរិមតលំ បាបុណិត្វា មុច្ចិស្សតីតិ ឥទម្បិ កិរ ភគវតា វុត្តមេវ, បាឡិយំ បន ន អារូឡ្ហំ.
ឥទំ បន សុត្តំ សុត្វា រញ្ញា កោចិ អានិសំសោ លទ្ធោតិ? មហាអានិសំសោ លទ្ធោ. អយញ្ហិ បិតុ មារិតកាលតោ បដ្ឋាយ នេវ រត្តិំ ន ទិវា និទ្ទំ លភតិ, សត្ថារំ បន ឧបសង្កមិត្វា ឥមាយ មធុរាយ ឱជវន្តិយា ធម្មទេសនាយ សុតកាលតោ បដ្ឋាយ និទ្ទំ លភិ. តិណ្ណំ រតនានំ មហាសក្ការំ អកាសិ. បោថុជ្ជនិកាយ សទ្ធាយ សមន្នាគតោ នាម ឥមិនា រញ្ញា សទិសោ នាហោសិ. អនាគតេ បន វិជិតាវី នាម បច្ចេកពុទ្ធោ ហុត្វា បរិនិព្ពាយិស្សតីតិ. ឥទមវោច ភគវា. អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ.
ឥតិ សុមង្គលវិលាសិនិយា ទីឃនិកាយដ្ឋកថាយំ
សាមញ្ញផលសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.