ឧច្ឆេទវាទវណ្ណនា
៨៤. ឧច្ឆេទវាទេ សតោតិ វិជ្ជមានស្ស. ឧច្ឆេទន្តិ ឧបច្ឆេទំ. វិនាសន្តិ អទស្សនំ. វិភវន្តិ ភាវវិគមំ. សព្ពានេតានិ អញ្ញមញ្ញវេវចនានេវ. តត្ថ ទ្វេ ជនា ឧច្ឆេទទិដ្ឋិំ គណ្ហន្តិ, លាភី ច អលាភី ច. លាភី អរហតោ ទិព្ពេន ចក្ខុនា ចុតិំ ទិស្វា ឧបបត្តិំ អបស្សន្តោ, យោ វា ចុតិមត្តមេវ ទដ្ឋុំ សក្កោតិ, ន ឧបបាតំ; សោ ឧច្ឆេទទិដ្ឋិំ គណ្ហាតិ. អលាភី ច ‘‘កោ បរលោកំ ន ជានាតី’’តិ កាមសុខគិទ្ធតាយ វា. ‘‘យថា រុក្ខតោ បណ្ណានិ បតិតានិ ន បុន វិរុហន្តិ, ឯវមេវ សត្តា’’តិអាទិនា តក្កេន វា ឧច្ឆេទំ គណ្ហាតិ. ឥធ បន តណ្ហាទិដ្ឋីនំ វសេន តថា ច អញ្ញថា ច វិកប្បេត្វាវ ឥមា សត្ត ទិដ្ឋិយោ ឧប្បន្នាតិ វេទិតព្ពា.
៨៥. តត្ថ រូបីតិ រូបវា. ចាតុមហាភូតិកោតិ ចតុមហាភូតមយោ. មាតាបិតូនំ ឯតន្តិ មាតាបេត្តិកំ. កិំ តំ? សុក្កសោណិតំ. មាតាបេត្តិកេ សម្ភូតោ ជាតោតិ មាតាបេត្តិកសម្ភវោ. ឥតិ រូបកាយសីសេន មនុស្សត្តភាវំ ‘‘អត្តា’’តិ វទតិ. ឥត្ថេកេតិ ឥត្ថំ ឯកេ ឯវមេកេតិ អត្ថោ.
៨៦. ទុតិយោ តំ បដិក្ខិបិត្វា ទិព្ពត្តភាវំ វទតិ. ទិព្ពោតិ ទេវលោកេ សម្ភូតោ. កាមាវចរោតិ ឆ កាមាវចរទេវបរិយាបន្នោ. កពឡីការំ អាហារំ ភក្ខតីតិ កពឡីការាហារភក្ខោ.
៨៧. មនោមយោតិ ឈានមនេន និព្ពត្តោ. សព្ពង្គបច្ចង្គីតិ សព្ពង្គបច្ចង្គយុត្តោ. អហីនិន្ទ្រិយោតិ បរិបុណ្ណិន្ទ្រិយោ. យានិ ព្រហ្មលោកេ អត្ថិ, តេសំ វសេន ឥតរេសញ្ច សណ្ឋានវសេនេតំ វុត្តំ.
៨៨-៩២. សព្ពសោ រូបសញ្ញានំ សមតិក្កមាតិអាទីនំ អត្ថោ វិសុទ្ធិមគ្គេ វុត្តោ. អាកាសានញ្ចាយតនូបគោតិអាទីសុ បន អាកាសានញ្ចាយតនភវំ ឧបគតោតិ, ឯវមត្ថោ វេទិតព្ពោ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.